วิกฤตน้ำท่วมภาคใต้ โดยเฉพาะที่หาดใหญ่ ได้ถูกนำมาผูกโยงเข้ากับสถานการณ์ทางการเมืองต่อจากนี้ไปอย่างปฏิเสธไม่ได้ ประเด็นประสิทธิภาพการบริหารสั่งการของรัฐบาลตกเป็นกระแสโจมตีที่ไหลบ่าอย่างรุนแรง และกลายเป็นปัจจัยแทรกซ้อนสำคัญเพียงพอที่จะทำให้เกิดจุดพลิกผันช่วงชิงความได้เปรียบ และเสียเปรียบในการเลือกตั้งที่จะมีขึ้นในเร็วๆ นี้

ถึงแม้ว่า นายอนุทิน ชาญวีรกูล ในฐานะนายกรัฐมนตรี ได้ออกมาขอโทษต่อประชาชน และยอมรับในข้อบกพร่องที่รัฐบาลไม่สามารถปกป้องให้ประชาชนปลอดภัยได้ ส่วนหนึ่งอาจสามารถช่วยลดทอนความรู้สึกโกรธของประชาชนลงได้บ้าง แต่ก็ยังไม่แน่ว่าจะเรียกคืนศรัทธาให้กลับมาเชื่อมั่นในภาวะผู้นำรัฐบาลได้แค่ไหน

ทั้งนี้ เนื่องจากภาพความสูญเสียในชีวิตและทรัพย์สินที่กองสุมอยู่ตรงหน้าวันนี้ เป็นสิ่งสะท้อนออกมาให้เห็นอย่างปฏิเสธไม่ได้ว่าระบบการรับมือภัยพิบัติของบ้านเราล่มสลายขนาดไหน และมันเกิดอะไรขึ้นกับประสิทธิภาพของฝ่ายผู้มีหน้าที่รับผิดชอบตั้งแต่ระดับผู้นำท้องถิ่น ไล่ขึ้นไปจนถึงภาครัฐส่วนกลาง และรัฐบาล

จริงอยู่ แม้ว่าเรื่องน้ำท่วมเป็นภัยพิบัติทางธรรมชาติที่มนุษย์ไม่อาจสู้ได้ และเกิดขึ้นทั่วโลกเล็กบ้างใหญ่บ้างตามสภาพภูมิประเทศ และสภาวะภูมิอากาศ แต่ในหลายๆ ประเทศ พวกเขาสามารถเรียนรู้เพื่ออยู่กับมัน และนำมาออกแบบระบบเพื่อใช้ปกป้องชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนได้อย่างปลอดภัยในระดับหนึ่ง หรือสามารถผ่อนหนักให้เป็นเบาได้

แต่กับบ้านเรา กรณีน้ำท่วมหาดใหญ่ คืออีกหนึ่งตัวอย่างภาพจำหนึ่งที่เราเคยเห็นกันมาจนชินตาในทุกๆ ปีจากทั่วประเทศ ตั้งแต่ภาคเหนือ ลงมาภาคกลาง ซึ่งปัจจุบันนี้ชาวอยุธยาก็ยังจมต้องทนรับสภาพกินอยู่กับน้ำมานานกว่า 4 เดือนแล้ว และไปจนถึงภาคใต้ วนเวียนซ้ำซากกันอยู่แบบนี้ เพียงแต่ครั้งนี้ที่หาดใหญ่รุนแรงและความสูญเสียหนักกว่าที่ผ่านๆ มา

ความจริงอันโหดร้ายก็คือ ประเทศไทยเจอภัยพิบัติเช่นนี้มานานหลายสิบปีดีดัก และนับวันจะยิ่งรุนแรงรับมือยากขึ้นเรื่อยๆ แต่ที่ผ่านมาเรากลับแก้ไขปัญหากันแบบผักชีโรยหน้า ทำราวกับว่าไม่เคยมีบทเรียนในอดีต หรือคำว่า ถอดบทเรียน กลายเป็นคำใช้เป็นข้ออ้างในทุกยุคทุกสมัย เพื่อซื้อเวลาให้ปัญหาเจือจางไปในอากาศ ใช้กันบ่อยจนแทบจะสำรอกออกมา แต่ก็ยังเหมือนเดิม

มหันตภัยน้ำท่วมภาคใต้ครั้งนี้ สมควรแก่เวลาจริงๆ ที่จะต้องปฏิรูปการบริหารจัดการภัยพิบัติทั้งระบบ ไม่ว่าจะเป็นจากส่วนท้องถิ่น หน่วยงานรัฐ ไปจนระดับถึงรัฐบาล คำว่า เอาอยู่
ควรจะเลิกใช้ในการรับมือภัยพิบัติ เพราะคำคำนี้สร้างหายนะมาไม่รู้กี่ครั้งต่อกี่ครั้งสูญเสียชีวิตและทรัพย์สิน สร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจ และทำลายโอกาสของประเทศไปไม่รู้เท่าไหร่

นี่คือโจทย์ใหญ่ และโอกาสสำคัญของรัฐบาลหลังน้ำลด เพราะมีเวลาเหลืออยู่ไม่มากแล้ว ทุกนาทีมีค่าในชีวิตและทรัพย์สิน ต้องรีบทำให้เห็นควบคู่ไปกับการฟื้นฟูเยียวยาอย่างเร่งด่วน ควรระดมสมองทุกภาคส่วนเพื่อจัดทำแผนรับมืออย่างเป็นระบบใช้กับทั่วประเทศ เราเชื่อว่าประเทศไทยยังมีคนมีความรู้ความสามารถพร้อมที่จะให้ความร่วมมือเสนอแนะได้เป็นอย่างดี

วันนี้แม้น้ำจะลดลงแล้ว แต่ภัยพิบัติยังไม่ได้หายไปไหน มันยังเฝ้ารอที่จะสำแดงพลังอีกในวันหนึ่งข้างหน้า ถึงเราจะไม่สามารถคาดเดาได้ทั้งหมด แต่หากมีระบบและแบบแผนที่สมบูรณ์
ก็สามารถจะลดความสูญเสียได้ จึงขึ้นอยู่กับความกล้า ความเด็ดขาดและความจริงใจ ของรัฐบาล เพราะนี่คือบททดสอบภาวะผู้นำว่าจะเรียกศรัทธากลับคืนมาได้ หรือจะล้มเหลวโดยสิ้นเชิง