ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ได้ดูข่าวพิธีการส่งมอบร่างทหารกล้าผู้พลีชีพปกป้องชาติจากเหตุการณ์ปะทะที่ชายแดนไทย-กัมพูชา กลับภูมิลำเนาของแต่ละท่านเพื่อประกอบพิธีทางศาสนา เช่นที่ มหาสารคาม พระนครศรีอยุธยา สระบุรี สุพรรณบุรี กระบี่ นราธิวาส ไปจนถึงจังหวัดอื่นๆ ซึ่งอาจจะกล่าวถึงไม่หมด และแต่ละจังหวัดก็ได้จัดพิธีสดุดีและรับร่างวีรบุรุษทหารหาญทุกท่านอย่างสมเกียรติ ทำให้ผมนึกถึงคำว่า “Military Escort”

Military Escort นอกจากจะหมายถึง การใช้กองกำลังทหารเพื่อป้องกัน คุ้มกัน และรักษาความปลอดภัยให้กับบุคคลสำคัญ ขบวนสินค้า หรือวัตถุสำคัญระหว่างการเดินทางหรือขนส่ง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันการโจมตี การลักพาตัว การปล้นสะดม หรือภัยคุกคามอื่นๆ

Military Escort ยังหมายถึง การนำร่างนายทหารผู้เสียชีวิตขณะปฏิบัติหน้าที่ มอบคืนให้กับทางครอบครัวของนายทหารผู้นั้น เพื่อนำไปประกอบพิธีทางศาสนา

เคยมีภาพยนตร์เกี่ยวกับ Military Escort ในความหมายที่สองอยู่เรื่องหนึ่ง ชื่อ “Taking Chance” ที่สร้างจากเรื่องจริง และได้ถูกถ่ายทอดสู่สาธารณะโดย พันโทไมเคิล สทรอบล์ (Michael Strobl) นายทหารนาวิกโยธินสหรัฐฯ ผู้อาสานำร่างอันไร้วิญญาณของพลทหารแชนส์ เฟลป์ส (Chance Phelps) จากสถาบันนิติเวชทหาร เมือง Dover มลรัฐ Delaware กลับไปยังเมือง Dubois มลรัฐ Wyoming อันเป็นบ้านเกิดของพลทหารแชนส์ ซึ่งภายหลังได้รับการเลื่อนยศเป็นสิบโท เพื่อประกอบพิธีศพ

พลทหารแชนส์ เฟลป์ส เสียชีวิตระหว่างการปฏิบัติหน้าที่ ในประเทศอิรัก เมื่อปี ค.ศ. 2004 ขณะที่มีอายุได้ 19 ปีเศษ

ปกติแล้ว การทำหน้าที่ Military Escort จะเป็นหน้าที่ของนายทหารระดับชั้นประทวนที่ยศเท่ากันหรือสูงกว่า เพื่อทำหน้าที่เป็นเพื่อนเดินทาง ดูแล คุ้มครองหีบศพระหว่างการขนส่งให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อยโดยสวัสดิภาพ เพื่อให้ถึงมือครอบครัวของเขาอย่างสมเกียรติและมีศักดิ์ศรี

อย่างไรก็ตาม โดยประเพณีแล้ว นายทหารระดับสัญญาบัตรจะไม่ลงมาทำหน้าที่นี้ แต่ในกรณีของพลทหารแชนส์ พันโทสทรอบล์ ได้ขออาสาทำหน้าที่ Military Escort ให้กับพลทหารแชนส์ ทั้งๆ ที่โดยส่วนตัวก็ไม่เคยรู้จักกันมาก่อน

ตั้งแต่ก้าวแรกของการทำหน้าที่ MilitaryEscort หรือภารกิจส่งมอบร่างพลทหารแชนส์กลับคืนสู่ครอบครัวของเขา พันโทสทรอบล์ได้ให้เกียรติและปฏิบัติเป็นอย่างดีต่อกล่องกระดาษแข็งสีขาวขนาดใหญ่ที่ภายในบรรจุหีบศพของพลทหารแชนส์ไว้อีกชั้น

พ.ท.สทรอบล์ปฏิเสธที่จะถอดเสื้อสูททหารชั้นนอกอันเต็มไปด้วยเหรียญกล้าหาญที่เป็นโลหะออก ระหว่างที่ต้องเดินผ่านเครื่อง X-Ray ในสนามบิน เพราะถือว่าเป็นการลดเกียรติต่อเครื่องแบบทหารที่ตนเองกำลังสวมใส่อยู่ในระหว่างการปฏิบัติหน้าที่ ซึ่งเหนืออื่นใดแล้ว สำหรับ พ.ท.สทรอบล์ การต้องถอดเครื่องแบบทหารออกระหว่างการปฏิบัติหน้าที่ Military Escort ถือเป็นการไม่ให้เกียรติต่อร่างอันไร้วิญญาณของสิบโทแชนส์ที่อยู่ในเครื่องแบบนาวิกโยธินเต็มยศในหีบศพ มากกว่าที่จะคำนึงถึงเกียรติยศของตนเอง

นอกจากนี้ พ.ท.สทรอบล์ยังปฏิเสธที่นำของส่วนตัวของแชนส์ที่เขาจะต้องนำกลับไปคืนให้ถึงมือครอบครัวของแชนส์ ผ่านเข้าเครื่อง X-Ray เช่น นาฬิกาข้อมือที่เวลายังคงเป็นเวลาที่ประเทศอิรักอยู่ไม้กางเขน สร้อยคอนาวิกโยธิน

ผลของการกระทำดังกล่าว ทำให้ พ.ท.สทรอบล์ต้องเสียเวลาไปอย่างมากกับการถูกตรวจสอบร่างกายอย่างละเอียดในห้องตรวจสอบพิเศษ

ในระหว่างนั่งบนเครื่องบิน พ.ท.สทรอบล์ยังปฏิเสธเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ และไม่ยอมหลับบนเครื่อง เพราะถือว่ากำลังอยู่ระหว่างการปฏิบัติหน้าที่ Military Escort

ตลอดการเดินทาง พ.ท.สทรอบล์ต้องเปลี่ยนเครื่องอยู่หลายครั้งด้วยกัน เพราะไม่มีสายการบินหรือเที่ยวบินใดที่บินโดยตรงจากเมือง Dover รัฐ Delaware ไปยังเมือง Dubois รัฐ Wyoming

ด้วยเหตุนี้ ทำให้ต้องมีการเคลื่อนย้ายหีบศพของพลทหารแชนส์อยู่หลายครั้ง และทุกครั้งที่หีบศพของพลทหารแชนส์ถูกนำออกจากเครื่อง พ.ท.สทรอบล์ ก็จะมายืนรอทำความเคารพหีบศพ ด้วยการยืนตรงพร้อมกับการวันทยาหัตถ์ต่อหีบศพ เช่นเดียวกัน การนำหีบศพบรรจุกลับเข้าไปในเครื่องในเที่ยวบินถัดไปพ.ท.สทรอบล์ก็จะมายืนรอเพื่อทำความเคารพตรงสายพานลำเลียง ระหว่างที่หีบศพกำลังเคลื่อนตามสายพานเข้าไปในเครื่อง และทุกครั้งที่หีบศพถูกนำออกมา หรือถูกนำกลับเข้าไปในเครื่องใหม่ พ.ท.สทรอบล์ก็ไม่ลืมที่จะเข้าไปเช็ค
ป้ายชื่อบนกล่องกระดาษที่บรรจุหีบศพไว้อีกที ว่าเป็นชื่อของพลทหารแชนส์ เฟลป์ส ถูกต้องหรือไม่

พ.ท.สทรอบล์เริ่มภารกิจ Military Escort หรือ การพาพลทหารแชนส์กลับบ้านด้วยการบินออกจากเมืองDover รัฐ Delaware ไปเปลี่ยนเครื่องที่ เมืองPhiladelphia รัฐ Pennsylvania เพื่อบินไปต่อเครื่องอีกที ณ เมือง Minneapolis รัฐ Minnesota และที่ Minneapolis เขาต้องนอนค้างคืนเพื่อรอเที่ยวบินใหม่ในวันรุ่งขึ้นเพื่อที่จะบินต่อไปยังเมือง Billings ในรัฐ Montana ทั้งนี้ พ.ท.สทรอบล์ปฏิเสธที่จะเข้าไปนอนที่โรงแรมในเมือง Minneapolis พ.ท.สทรอบล์ขออนุญาตเจ้าหน้าที่คลังสินค้าที่ Minneapolis-Saint Paul International Airport เพื่อที่จะนอนในคลังสินค้าเพื่อเป็นเพื่อน เฝ้าดูแล หีบศพของพลทหารแชนส์ที่ถูกเก็บไว้ชั่วคราวในคลังสินค้าของสนามบิน

ในวันรุ่งขึ้น ระหว่างที่หีบศพของพลทหารแชนส์กำลังถูกลำเลียงผ่านสายพานเข้าไปเก็บในเครื่องบิน พ.ท.สทรอบล์ก็มายืนตรงรอทำความเคารพหีบศพอีกเช่นเคย แต่คราวนี้ไม่ได้มีเพียง พ.ท.สทรอบล์คนเดียว เจ้าหน้าที่คลังสินค้าคนอื่นๆ รวมไปถึงกัปตันเครื่องบินก็มาร่วมกันยืนส่งร่างของพลทหารแชนส์เพื่อขึ้นเครื่องเดินทางต่อไปยังเมือง Billings รัฐ Montana

เมื่อถึงสนามบินที่เมือง Billings ระหว่างที่ร่างของพลทหารแชนส์กำลังถูกลำเลียงออกมาตามสายพานจากใต้ท้องเครื่อง ผู้โดยสารทั้งหมดบนเที่ยวบินนี้ ต่างก็มายืนร่วมกับ พ.ท.สทรอบล์เพื่อให้เกียรติและรอส่งพลทหารแชนส์ขึ้นรถเพื่อเดินทางต่อไปยังเมือง Dubois รัฐWyoming อันเป็นจุดหมายปลายทาง ซึ่งต้องใช้เวลาขับรถไปอีกประมาณ 5 ชั่วโมง

ตลอดเส้นทางจาก เมือง Billings มลรัฐ Montanaสู่เมือง Dubois มลรัฐ Wyoming พ.ท.สทรอบล์ได้สังเกตเห็นว่าบรรดารถต่างๆ ที่วิ่งอยู่ในเส้นทางจากเมือง Billings ไปเมือง Dubois ได้ขับเข้ามาร่วมเป็นขบวนเดียวกันกับรถของเขาและรถแวนที่บรรทุกร่างของพลทหารแชนส์ กลายเป็นขบวนรถที่ยาวเป็นสิบๆคัน โดยมีรถบรรทุกสิบแปดล้อนำขบวนเป็นคันแรก และรถทุกคันในขบวนนี้ต่างพร้อมใจกันเปิดไฟหน้ารถกันหมด

ภายหลังเสร็จสิ้นภารกิจการส่งพลทหารแชนส์กลับบ้าน พ.ท.สทรอบล์พบว่าจริงๆ แล้ว ไม่ได้มีแต่เพียงแค่ครอบครัว ญาติสนิท มิตรสหายของพลทหารแชนส์เท่านั้นที่เศร้าโศกกับการจากไปของเขา ผู้คนที่ พ.ท.สทรอบล์พบปะด้วยตลอดการเดินทาง ตั้งแต่ Delaware, Pennsylvania, Minnesota, Montana ไปจนถึง Wyoming ล้วนแล้วแต่เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในภารกิจ Military Escort ของสทรอบล์

ครับ ถึงแม้โดยรายละเอียด ขั้นตอน และพิธีการอาจจะต่างกันบ้าง แต่ภารกิจ Military Escort ของกองทัพไทย ในการส่งมอบร่างทหารกล้าทุกท่านผู้พลีชีพปกป้องชาติจากเหตุการณ์ปะทะที่ชายแดนไทย-กัมพูชา กลับภูมิลำเนาของแต่ละท่าน ก็ทำได้อย่างอย่างมีเกียรติ สมศักดิ์ศรี และซาบซึ้งกินใจ ไม่ต่างจากเรื่องราวของ “Taking Chance”

ดร.ธิติ สุวรรณทัต

หมายเหตุ บทความนี้ปรับปรุงจาก เรื่อง “พลทหารแชนส์ VS พลเอกสนธิ” คอลัมน์ ปรีชา’ทัศน์ แนวหน้า ฉบับวันที่ 11 เมษายน 2555