ปัจจุบัน ประเทศไทยเป็นประเทศที่อยู่ในภาวะ “สังคมสูงวัย” เต็มรูปแบบ คือ มีประชากรสูงอายุ มากกว่าประชากรอายุน้อย และอัตราการเกิดใหม่ก็เพิ่มขึ้นในระดับต่ำมาก นั่นหมายถึงว่า ศักยภาพในการผลิตของประชากรกำลังถดถอย และคนรุ่นใหม่จะต้องแบกภาระจาก ผูู้สูงวัย” ทั้งสังคม จนหลังแอ่นในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า

“การศึกษา” คือ การเพิ่มขีดความสามารถในการ “แบก” ของประชากรมนุษย์รุ่นใหม่ๆ

“นโยบายด้านการศึกษา” จึงเป็นตัวชี้วัดว่า พรรคการเมืองใดออกแบบการลงทุนสร้าง “ทุนมนุษย์” รองรับโครงสร้างสังคมแบบนี้ได้ดีที่สุด มาดูกันครับ

1) ดร.รัชดา ธนาดิเรก จากพรรคภูมิใจไทย มองว่า ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา เป็นเรื่องใหญ่ ซึ่งไม่ได้มาจากการที่โรงเรียนไม่ใส่ใจ ครูไม่เก่ง หรือนักเรียนไม่ฉลาด แต่เป็นปัญหาความไม่ต่อเนื่องทางการเมือง ภูมิใจไทยจึงมีนโยบาย “การศึกษาเท่าเทียมพลัส” ที่จะสานต่อ ต่อยอดโครงการเดิมที่ดีอยู่แล้วให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ผลักดันให้เกิดการเรียนฟรี มีคุณภาพ เรียนได้จากทุกที่ทุกเวลา เมื่อจบแล้วมีงานทำ

สิ่งที่จะทำ 3 ประการ ประการแรก คือ การสร้างแพลตฟอร์มการเรียนรู้แห่งชาติ ยกคลังความรู้ทุกระดับไปอยู่บนออนไลน์ ให้ทุกคนเข้าไปเรียนได้ฟรีไม่ต้องเสียค่าหลักสูตรและอินเทอร์เน็ต ประการที่ 2 คือการสร้างแอปฯ Skill-Bridge ดึงเอกชนเข้ามาร่วมร่างหลักสูตร ให้ทันสมัยตอบโจทย์ตลาดแรงงาน และ ประการที่ 3 คือ ธนาคารเครดิต สำหรับคนที่ใฝ่รู้สามารถเรียนออนไลน์แล้วเก็บหน่วยกิตครบ สามารถรับใบปริญญาได้

การรอปฏิรูปการศึกษาทุก 15 ปี อย่างที่ทำอยู่ ไม่สามารถก้าวทันยุคแห่งอนาคตได้ การเรียนรู้ที่ทันสมัยจะต้องนำแอปพลิเคชั่นเข้ามาใช้งาน โดยนำเสนอนโยบาย แพลตฟอร์มแห่งชาติ ยกหลักสูตรการเรียนการสอบมาไว้ในออนไลน์ แบ่งเป็นทั้งของเด็กนักเรียนนักศึกษาและของคุณครู โดยทำงานร่วมกับภาคเอกชน พัฒนาหลักสูตรให้ทันสมัย เท่าทันเทคโนโลยี ชี้ว่าในวันนี้ที่เทคโนโลยี AI ก้าวหน้า ต้องมีการใช้แชตบอทอยู่ในหลักสูตรวิชาต่างๆ เป็นพื้นฐานให้เด็กทุกช่วงวัยเข้าถึงข้อมูลที่ถูกต้อง

ขณะเดียวกัน ครูก็ต้องพัฒนาทักษะ ใช้เทคโนโลยีต่างๆ ยกระดับกระบวนการคิดของเด็ก เลิกการเรียนแบบท่องจำ ประยุกต์ใช้กับท้องถิ่นได้ ต้องเรียนให้เป็นโปรเจกท์ เช่น ในวิชาการเกษตร ไม่ใช่แค่ว่าพืชชนิดนี้ปลูกอย่างไร แต่ต้องรู้ด้วยปลูกแล้วประโยชน์คืออะไร ตลาดอยู่ที่ไหน

2) ดร.ธีราภา ไพโรหกุล จากพรรคเพื่อไทย มองว่า ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา เป็นสิ่งที่อยู่กับประเทศไทยมาอย่างยาวนาน ไม่เพียงแต่ด้านการศึกษา แต่คือ “เศรษฐกิจทั้งระบบ” โดยพรรคเพื่อไทยมีเป้าหมายที่จะยกระดับประเทศไทยสู่การเป็นประเทศรายได้สูง พัฒนาคนให้เป็นคนคุณภาพสูง โดยเริ่มจากการผลักดัน พ.ร.บ.การศึกษาฉบับใหม่ ปรับหลักสูตรโดยให้นักเรียนเป็นศูนย์กลาง กระจายงบประมาณสู่ท้องถิ่นมากขึ้น ให้โรงเรียนขนาดเล็กได้รับงบที่เหมาะสม รักษาสิทธิของนักเรียน

นอกจากนี้จะสร้าง “สะพานโอกาสทางการศึกษา” สานต่อโครงการพัฒนาศักยภาพเยาวชน หรือ ODOS ที่ช่วยเหลือเด็กเก่งที่ขาดโอกาส และโครงการ Thailand Zero Dropout พร้อมผลักดันโครงการ 1 นักเรียน 1 นักจิตวิทยา เพื่อดูแลสภาพจิตใจของเด็กๆ ต่อเนื่องไปยังโครงการ 30 บาทรักษาทุกใจ ที่จะช่วยดูแลทุกคน รวมถึงพ่อแม่ผู้ปกครอง บุคลากรทางการศึกษา โดยเชื่อว่าสุขภาพใจดีก็จะส่งผลดีต่อการเรียนไปด้วย

3) ดร.การดี เลียวไพโรจน์ จากพรรคประชาธิปัตย์มองว่า ต้นตอของความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา มาจากหลายปัจจัย ทั้งทางด้านเศรษฐกิจ ระยะทาง การจัดสรรทรัพยากรที่ไม่เหมาะสม โดยพรรคประชาธิปัตย์ตั้งเป้าปลดล็อกไปสู่ “การเรียนรู้ตลอดชีวิต” เด็กๆ สามารถออกแบบอนาคตของตัวเองได้ โดยเน้นใน 3 ประเด็นพัฒนา

อันดับแรก มุ่งทลายกำแพงห้องเรียนสู่การเรียนรู้ตลอดชีวิตด้วยนโยบาย “บุฟเฟต์การศึกษา” แก้ปัญหาทรัพยากรแต่ละโรงเรียนที่ไม่เท่ากัน

อันดับที่ 2 คือ ทลายข้อจำกัดความเหลื่อมล้ำด้านการเข้าถึงข้อมูลการศึกษาที่ดี ให้ทุกคนได้รับการศึกษาคุณภาพสูงอย่างเท่าเทียมไม่ว่าจะอยู่ในพื้นที่ไหนของประเทศไทย พร้อมต่อยอดเทคโนโลยีหรือแพลตฟอร์มการเรียนรู้ที่มีอยู่แล้ว

และอันดับที่ 3 คือทำให้คุณครูทุกคนมีศักยภาพดีเยี่ยมอย่างเท่าเทียม ลดภาระงานธุรการ ใช้เทคโนโลยีวิเคราะห์ศักยภาพของเด็ก

ในเรื่อง “ทักษะแห่งอนาคต” ควรต้องเตรียมพร้อมให้เด็กไทยเรียนรู้ตลอดชีวิต ไม่จำกัดเพียงแค่ในรั้วโรงเรียน ด้วยนโยบายบุฟเฟต์การศึกษาที่เลือกเรียนในสิ่งที่ชอบได้ และนโยบาย Learn to Earn เรียนไปด้วยทำงานไปด้วย ตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษา ซึ่งจะกลายเป็นทักษะที่จะเก็บสะสมใน “กระเป๋าตังค์ทักษะ” ใน “ธนาคารหน่วยกิต” เพื่อต่อยอดไปสู่อาชีพใหม่ที่กำลังจะเกิดขึ้นในอนาคต ซึ่งจะต่อเนื่องไปถึงนโยบายที่เกี่ยวข้องกับระบบเอกชน การลงทุนทางด้านเทคโนโลยีสมัยใหม่ เศรษฐกิจและอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ซึ่งมีความจำเป็นอย่างยิ่งในการเตรียมกำลังมนุษย์ให้พร้อม ตั้งแต่ระดับมัธยมศึกษาไปจนถึงมหาวิทยาลัย

ในฐานะแม่และนักการศึกษา มองว่า ไม่ควรวัดผลเพียงแค่ตัดเกรด แต่หมายถึงอนาคตที่เด็กจะเติบโตเป็นคนที่มีจริยธรรมที่ดี เป็นทรัพยากรบุคคลให้กับสังคม สามารถเรียนรู้ได้ตลอดทาง ดูแลตนเองและครอบครัว โดยแนวคิดการศึกษาของประชาธิปัตย์ไม่ได้อยู่ในรั้วโรงเรียนและรั้วกระทรวงศึกษาธิการเท่านั้น แต่หมายถึงการใช้งบประมาณที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น นอกจากการเรียนรู้ระบบเปิด คือการเรียนรู้แบบยืดหยุ่นตามความแตกต่างของแต่ละบุคคลและอนาคตที่เปลี่ยนแปลงได้ ผูกรวมการลงทุนกับการเรียนรู้ของคนรุ่นใหม่ นำนวัตกรรมใหม่มายกระดับทั้งครูและนักเรียน เมื่อสามารถผลิตทรัพยากรมนุษย์ที่ดีได้ก็จะส่งผลประโยชน์ต่อภาคเศรษฐกิจ ทั้งหมดนี้คือคำมั่นของพรรคประชาธิปัตย์

4) ดร.เจนจิรา รัตนเพียร จากพรรคกล้าธรรม มองว่า ปัญหาความเหลื่อมล้ำเกิดจากหลายสาเหตุ ทั้งการเรียนสูงแต่รายได้ต่ำ จบไปทำงานไม่ตรงสาย เด็กได้รับการเรียนการสอนจากครูไม่ตรงตามประเด็น ความเหลื่อมล้ำทางโอกาสระหว่างโรงเรียนชนบทและโรงเรียนในเมือง

ซึ่งเชื่อหากพรรคกล้าธรรมได้เข้ามาบริหารประเทศจะสามารถแก้ไขปัญหาความยากจนให้หมดไปได้ และไม่กลายเป็นอุปสรรคที่ทำให้ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาเกิดขึ้น โดยเชื่อว่าจุดเริ่มต้นที่แท้จริงของปัญหาการศึกษาคือ “ครู” ที่ถูกละเลยความสำคัญ จึงต้องทำให้ครูมีความสุข พัฒนาเพิ่มทักษะ ให้อยากสอนอยู่ในพื้นที่เดิม อยากมีส่วนร่วมพัฒนาชุมชนนั้นๆ

การศึกษาที่ดีไม่ใช่การแจกฟรีเพียงอย่างเดียว แต่ต้องมีคุณภาพและนำพาไปสู่ประสบการณ์และอาชีพได้ โดยเด็กต้องมีทักษะในการคิด วิเคราะห์ คิดเชิงระบบมากขึ้น ต้องรู้จักโอกาสในการหาเงินและอดออม นอกจากนี้ต้องมีการสอดแทรกวิชาจริยธรรม คุณธรรม และการเป็นพลเมืองที่ดีให้กับเด็ก เพื่อให้ไม่ลืมรากเหง้าความเป็นคนไทย ซึ่งทั้งหมดนี้จะเกิดขึ้นไม่ได้เลยถ้าไม่เริ่มต้นจากครู โดยจะมีการแก้หนี้ครู ตั้งสหกรณ์กลาง, ดูแลสวัสดิการครู เป็นต้น

5) นายพริษฐ์ วัชรสินธุ จากพรรคประชาชน กล่าวว่า ทางพรรคประชาชนมีเป้าหมายที่จะลดความเหลื่อมล้ำ ทำให้เด็กทุกคนสามารถเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพ

ประการแรก คือ ทำให้ โรงเรียนฟรีจริง 100% ครอบคลุมทุกพื้นที่ โดยปรับสูตรการจัดสรรทรัพยากร ให้โรงเรียนทุกแห่งโดยเฉพาะขนาดเล็กมีทรัพยากรที่เพียงพอในการจัดการศึกษาที่มีคุณภาพ โดยไม่ได้จัดสรรงบประมาณหรือบุคลากรอ้างอิงจากจำนวนนักเรียนเพียงอย่างเดียวเพราะจะทำให้โรงเรียนเล็กเสียเปรียบได้งบประมาณหรือครูไม่พอ พร้อมสั่งห้ามเก็บค่าบำรุงรักษาเพิ่มเติมจากผู้ปกครอง เช่น ค่าห้องคอมพิวเตอร์

ประการที่ 2 คือการดูแลสุขภาพกายและใจของนักเรียน โดยการเพิ่มงบอาหาร 16,000 ล้านบาท ซึ่งถือว่าเพิ่มขึ้น 50% จากเดิม เพื่อให้นักเรียนเข้าถึงอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการมากขึ้นและจ้างนักสุขภาพจิตให้ประจำอยู่ในโรงเรียนมากขึ้น

ประการที่ 3 กระจายอำนาจให้สถานศึกษาแต่ละแห่ง สามารถออกแบบการเรียนการสอนที่เหมาะกับบริบทของตนเองมากขึ้น ทั้งหลักสูตร การใช้งบประมาณ การคัดเลือกบุคลากร และประการที่ 4 ออกแบบการศึกษาที่ไร้รอยต่อทั้งภายในและภายนอกสถานศึกษา เด็กสามารถเอาประสบการณ์นอกห้องเรียนมาเทียบเคียงเป็นหน่วยกิตได้ และมอบคูปองเปิดโลกปีละ 2,000 ให้เด็กเลือกเรียนที่ต้องการได้

ต้องสร้างระบบการศึกษาและนิเวศการเรียนรู้ ที่ทำให้ทุกคนในประเทศมีทักษะที่รับมืออนาคตได้ โดย

ประการแรก คือ การเดินหน้าจัดทำหลักสูตรการศึกษาฉบับใหม่ให้สำเร็จ เพราะหลักสูตรปัจจุบันไม่ได้มีการปรับเปลี่ยนครั้งใหญ่มานานกว่า 20 ปี โดยไม่เน้นเนื้อหาเชิงปริมาณ แต่เป็นการเพิ่มสมรรถนะที่ใช้งานได้จริง ทั้งการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีใหม่ๆ และทักษะที่เทคโนโลยียังทดแทนได้ยาก เช่น การทำงานเป็นทีม ความคิดสร้างสรรค์ และหลักสูตรฉบับใหม่ต้องมีความยืดหยุ่นเพียงพอให้โรงเรียนไปปรับใช้ได้ตามสถานการณ์

ประการที่ 2 มองว่าแม้หลักสูตรจะดีแค่ไหนก็ไม่มีประโยชน์หาก “ครู” ไม่มีเวลาและทักษะในการดูแลพัฒนาการของผู้เรียน ดังนั้นจึงมีการดำเนินแนวทางคือ 1.คืนเวลาให้กับครู คืนครูให้ห้องเรียน ลดภาระงานธุรการที่ไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ เพิ่มพนักงานธุรการมาช่วยแบ่งเบาภาระ ปรับปรุงกฎหมายให้การดำเนินการสะดวกรวดเร็วมากขึ้น 2.กระจายงบอบรมจากส่วนกลาง มาให้โรงเรียนและครูตัดสินใจได้เองมากขึ้นว่าอยากพัฒนาทักษะด้านใด

ประการที่ 3 นำเทคโนโลยีมายกระดับการศึกษา ผ่านการลงทุนในแพลตฟอร์มการเรียนรู้แห่งชาติ ที่ไม่ใช่แค่คลังเนื้อหา แต่ต้องเป็น AI ที่วิเคราะห์จุดแข็งจุดอ่อนผู้เรียนได้ เพื่อปรับหลักสูตรให้เหมาะสมกับแต่ละคน

6) นายวราวิช กำภู ณ อยุธยา จากพรรคไทยก้าวใหม่ เปิดเผยว่า หากทางพรรคได้เป็นเจ้ากระทรวงศึกษาธิการ สิ่งแรกที่จะทำ คือการ “หยุดเลือดการศึกษา” แก้ปัญหาเด็กหลุดออกจากระบบ ที่มีสาเหตุหลักมาจากการที่เด็กยากจน ด้อยโอกาส พร้อมผลักดันให้เกิด “โรงเรียนดีใกล้บ้าน” ให้มีครูประจำทุกระดับชั้นและสอนตรงตามวุฒิการศึกษา เลิกทำงานธุรการ-ทำรายงาน

ผลักดันนโยบาย 3 ให้ ให้แรกคือ ให้เรียนฟรีถึงปริญญาเอก โอนเงินสนับสนุนเข้ากระเป๋าผู้ปกครองโดยตรงผ่านแอปฯ เป๋าตัง สนับสนุนให้ทุกโรงเรียนมีมาตรฐานเท่ากัน ไม่เก็บค่าพิเศษ ให้ที่ 2 คือ ให้อาหารเช้าเด็กประถมศึกษา และให้ที่ 3 คือให้เด็กมหาวิทยาลัย เรียนฟรีไม่ต้องกู้ ยกเลิกหนี้ กยศ.ทั้งหมด

พรรคไทยก้าวใหม่ตั้งขึ้นเพราะอยากพัฒนาทุนมนุษย์และตั้งใจจะเข้าไปบริหารกระทรวงศึกษาธิการ แต่ก็ไม่ได้มองแค่กระทรวงนี้เท่านั้นเพราะประเทศจะประสบความสำเร็จได้ต้องพัฒนาทุนมนุษย์ทั้งระบบ

สำหรับงบประมาณกระทรวงศึกษาธิการแม้จะดูเยอะ แต่แท้จริงแล้วเป็นงบค่าใช้จ่ายประจำ งบที่จะนำมาใช้พัฒนา ลงทุนมีจำนวนจำกัด แต่สามารถแก้ไขได้ เช่น ค่าไฟโรงเรียนสังกัด สพฐ.ตกปีละเกือบ 5 พันล้านบาท หากให้เอกชนเข้ามาติดโซลาร์เซลล์ จะลดค่าใช้จ่ายทันที 3 พันล้านบาท และนำมาจัดสรรโรงเรียนขนาดเล็ก เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางโอกาสการศึกษา

สรุป : ให้ผมฟังธงจากตรงนี้ จากข้อมูลเพียงเท่านี้ ก็ต้องฟันธงว่า แนวคิดเรื่อง “การศึกษา” ของพรรคประชาชนชัดเจนที่สุด รองลงมาคือ พรรคประชาธิปัตย์, พรรคกล้าธรรม, พรรคเพื่อไทย, พรรคไทยก้าวใหม่ และพรรคภูมิใจไทย

น่าเสียดาย ที่พรรคประชาชนมัวแต่สาละวนกับการสื่อสารเชิงลบ เรื่องกองทัพ ทหาร สถาบันพระมหากษัตริย์ และรัฐธรรมนูญไม่ให้ความสำคัญต่อการนำพลังของคนรุ่นใหม่ไปสนใจเรื่องการเตรียมการเพื่อ “อนาคต” ของพวกเขา ในวันที่ยังมี “คนรุ่นเก่า” คอยโอบอุ้มด้วยการชูเรื่องการศึกษาและการสร้าง “ทุนมนุษย์” ให้มั่งคั่งและแข็งแรงพอ ในยุคที่ “ศัตรู” ทั้งหมดที่พวกเขาสถาปนาไว้ จะกองอยู่บนบ่าของคนรุ่นเขา ซึ่งถึงเวลานั้น การสร้างคนบนความโกรธเกลียดและต่อต้านสารพัดสารพันอย่างที่พวกเขาเน้นอยู่ในทุกวันนี้ จะทำให้พวกเขา “สิ้นสภาพ” การมีชีวิตอยู่ การดูแลประเทศ ในยุคที่ “เหนื่อยที่สุด” เท่าที่เคยมีประเทศไทยมา!!