วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ประเทศญี่ปุ่นกับประเทศไทยจัดเลือกตั้งพร้อมกัน ที่ต้องเลือกตั้งก่อนสภาหมดวาระ เพราะทั้งรัฐบาลญี่ปุ่น และรัฐบาลไทย เป็นรัฐบาลเสียงข้างน้อย เสี่ยงจะถูกโค่นล้มในสภาได้ทุกขณะ

หลังจากรัฐบาลเสียงข้างน้อยชิงยุบสภา และจัดให้มีการเลือกตั้งใหม่พร้อมกัน ปรากฏว่า รัฐบาลเสียงข้างน้อยที่ชิงยุบสภาชนะการเลือกตั้งแบบแลนด์สไลด์คล้ายๆ กัน แตกต่างกันตรงที่ นางซานาเอะทาคาอิจิ เป็นนายกรัฐมนตรีหญิงคนแรกผู้สร้างประวัติทางการเมืองให้ญี่ปุ่นหลายประการ

ส่วนการเลือกตั้งในประเทศไทย นายอนุทินชาญวีรกูล นำพรรคภูมิใจไทย จะเลือกตั้ง 8 กุมภาพันธ์แบบแลนด์สไลด์ แต่ไม่มีเสียงมากพอ ตั้งรัฐบาลพรรคเดียวได้

ความเหมือนกันคือทั้งนายกฯญี่ปุ่นและนายกฯไทย ชนะเลือกตั้งจากกระแสรักชาติแบบแลนด์สไลด์คล้ายๆ กัน และสิ่งแตกต่าง คือนางซานาเอะ ไม่ได้มาจากตระกูลการเมือง เธอเป็นอดีตมือกลองวงดนตรี ที่ชื่นชอบขี่มอเตอร์ไซค์บิ๊กไบค์ พูดจาโผงผาง ทักทายตบไหล่ กอดคอผู้ชาย มารยาทของเธอแตกต่างจากผู้หญิงญี่ปุ่นทั่วไปที่เน้นความสุภาพ ความเกรงใจ และการรักษาระยะห่างผู้ชาย โดยหลักสำคัญคือการยืนตัวตรง ประสานมือซ้ายทับมือขวาที่ด้านหน้าการโค้งคำนับ เป็นสิ่งสำคัญในการทักทาย ขอบคุณหรือขอโทษ พูดจาเบาๆ ไม่ส่งเสียงดังในที่สาธารณะ โดยเฉพาะบนรถไฟ

ความเป็นหญิงแกร่งที่แตกต่างจากสตรีญี่ปุ่นทั่วไป ทำให้เธอสร้างความบาดหมางกับจีนแผ่นดินใหญ่สร้าง ความตึงเครียดกับปักกิ่งขึ้นมา เมื่อนางซานาเอะตอบกระทู้จากวุฒิสภาว่า “การคุกคามไต้หวัน คือ การคุกคามญี่ปุ่น และพร้อมใช้กำลังหากจีนแผ่นดินใหญ่บุกไต้หวัน”

คำพูดของนางสร้างความเดือดดาลให้จีนแผ่นดินใหญ่ แต่กลับถูกใจคนรุ่นใหม่ในประเทศญี่ปุ่นที่นิยมชมชอบนโยบาย “ญี่ปุ่นต้องมาก่อน” ของเธอซึ่งมีส่วนคล้ายกับนโยบาย “อเมริกาต้องมาก่อน” ของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์

จีนมีปฏิกิริยาตอบโต้นางซานาเอะ โดยการเตือนนักท่องเที่ยวจีน ว่าอาจเกิดอันตราย หากเดินทางไปญี่ปุ่นในขณะที่ความสัมพันธ์ประเทศเพื่อนบ้านมีความตึงเครียด ทำให้นักท่องเที่ยวจีนเดินทางไปญี่ปุ่นลดลงอย่างมีนัยยะ แต่มาตรการนั้นมันเข้าทางนางซานาเอะและคนญี่ปุ่นจำนวนมาก

ซานาเอะ เอือมระอากับภาวะนักท่องเที่ยวล้นเมือง และมีนโยบายจำกัดนักท่องเที่ยว และคนเข้าเมืองที่พุ่งสูงเป็นประวัติการณ์ในปี 2025นักท่องเที่ยวต่างชาติเข้าประเทศญี่ปุ่นถึง 42.27 ล้านคน ทำให้สถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมแออัดเกินไป รถไฟและระบบขนส่งสาธารณะแน่นเกินความจำเป็น

เกิดปัญหาสังคมและสิ่งแวดล้อมขยะล้นเมือง มลพิษทางเสียง และการบุกรุกพื้นที่ส่วนบุคคล/สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ วัฒนธรรมและมารยาท ที่นักท่องเที่ยวบางส่วนไม่ปฏิบัติตามกฎเกณฑ์การใช้ชีวิตแบบญี่ปุ่น เช่น การเดินกิน การทำลายสถานที่ทางวัฒนธรรม

เมื่อรัฐบาลปักกิ่ง ห้ามคนจีนไปเที่ยวญี่ปุ่น จึงเป็นที่ถูกใจคนญี่ปุ่นส่วนใหญ่ นอกจากนั้นความเป็นหญิงแกร่งของเธอนางซานาเอะไม่แยแสเมื่อจีนสั่งห้ามนำสินค้าอาหารทะเลทั้งหมดจากญี่ปุ่นเข้าประเทศตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2568 และ วันที่ 6 มกราคม 2569 รัฐบาลจีนสั่งห้ามส่งออกแร่หายาก (Rare Earth) บางชนิดกับสินค้าอื่นๆ ที่อาจนำไปใช้ในทางการทหารได้ ให้แก่ประเทศญี่ปุ่น ตอกย้ำความสัมพันธ์ที่ยังคงตึงเครียด หลังจากนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นกล่าวว่า อาจใช้กำลังทหาร หากจีนบุกโจมตีไต้หวัน

แต่คำขู่จากจีนมีมากเท่าไหร่ ความนิยมในตัวซานาเอะก็เพิ่มมากขึ้นเท่านั้น เมื่อเธอประกาศนโยบายสร้างความแข็งแกร่งให้กองทัพญี่ปุ่น เกียวโดนิวส์ เสนอข่าวรัฐบาลญี่ปุ่นประกาศว่า งบประมาณกลาโหมสำหรับปี 2026 สูงถึง 9.04 ล้านล้านเยน (5.8 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ) ซึ่งเป็นสถิติสูงสุด เนื่องจากประเทศกำลังเผชิญกับความท้าทายด้านความมั่นคงที่เพิ่มขึ้นจากจีนและเกาหลีเหนือ

นอกจากเสริมศักยภาพให้กองทัพ เธอยังประกาศลดภาษีเงินได้และสินค้าประเภทอาหาร 8% โดยให้เหตุผลว่ากระตุ้นให้มีการใช้จ่ายในประเทศเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจและสร้างรายได้ให้รัฐเพิ่มขึ้นพร้อมๆ กับการลงทุนในภาครัฐครั้งใหญ่

เมื่อพบว่า นโยบายญี่ปุ่นต้องมาก่อนและสร้างความแข็งแกร่งให้กองทัพพร้อมบวกกับจีนและเกาหลีเหนือของเธอ เป็นที่นิยมคลั่งไคล้ของคนรุ่นใหม่ที่ไม่ค่อยมีความทรงจำสงครามโลก
ครั้งที่ 2

นายกรัฐมนตรีซานาเอะ ก็ประกาศยุบสภาวันที่ 23 มกราคม 2569 และจัดให้มีเลือกตั้งใหม่ตรงกับเลือกตั้งไทยในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 วันที่ 9 กุมภาพันธ์ พรรค LDP นำโดยนางซานาเอะ ทาคาอิจิ ประกาศชัยชนะ กวาด 316 ที่นั่ง จากสภา 465 ที่นั่ง จัดตั้งรัฐบาลรวมกับพรรคนวัตกรรมญี่ปุ่น (JIP) ที่ได้ 36 ที่นั่ง กลายเป็นรัฐบาลผสมมี 352 ที่นั่ง จากทั้งหมด 465 ที่นั่งในสภา ขณะที่ฝ่ายค้าน ได้รับที่นั่งรวมกันประมาณ 113 ที่นั่ง

จะเห็นได้ว่าญี่ปุ่นตั้งรัฐบาลเป็นรูปเป็นร่างหนึ่งวันหลังการเลือกตั้ง

วันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2569 คณะกรรมการการเลือกตั้งญี่ปุ่นประกาศผลเลือกตั้งอย่างเป็นทางการและกำหนดวันที่ 18 กุมภาพันธ์ เป็นวันเปิดประชุมสภา สมัยพิเศษ เพื่อเลือกนายกฯและคาดว่าทาคาอิจิจะได้รับเลือกเป็นนายกฯ ต่ออีกสมัย

ภายในเดือนกุมภาพันธ์ หลังจากสภาเลือกนายกฯ สมเด็จพระจักรพรรดิญี่ปุ่น ทรงแต่งตั้งนายกฯ อย่างเป็นทางการตามมติสภาจากนั้นนายกฯ เลือกคณะรัฐมนตรี และถวายสัตย์ปฏิญาณต่อจักรพรรดิ

นั่นคือความเหมือนที่แตกต่างระหว่างการเลือกตั้งไทยกับญี่ปุ่น คือพรรครัฐบาลยุบสภา และชนะเลือกตั้งกลับมาจากกระแสชาตินิยมเหมือนกัน และญี่ปุ่นจัดตั้งรัฐบาลผสมหนึ่งวันหลังจากการเลือกตั้ง

ส่วนประเทศไทย นายกรัฐมนตรีมาจากตระกูลการเมือง มีท่าทีอ่อนนอกแข็งใน พูดจามีนัยต้องตีความตามแต่ใครเข้าใจไปในทิศทางไหนที่แตกต่างกันอีกอย่าง คือ นางซานาเอะชนะเลือกตั้ง 316 ที่นั่งจาก 465 ที่นั่ง ส่วนนายอนุทิน ชาญวีรกูล ชนะเลือกตั้งเพียง193 เสียง จากสภา 500 ที่นั่ง

การจัดตั้งรัฐบาล หลังการเลือกตั้งวันเดียวกัน ประเทศไทยจะได้รัฐบาลใหม่เป็นทางการช้ากว่าญี่ปุ่นสองเดือน

เนื่องจากมาตรฐานจริยธรรมของนักการเมืองไทยกับญี่ปุ่นต่างกัน คือ นักการเมืองญี่ปุ่นมีมาตรฐานจริยธรรมสูงกว่า คือ รู้แพ้รู้ชนะ ฝ่ายค้านญี่ปุ่นยอมรับความพ่ายแพ้ทันทีที่ exit poll เผยแพร่ผลสำรวจออกมา เป็นเหตุให้พรรค LDP จัดตั้งรัฐบาลได้เร็วขึ้น และคาดการณ์ว่า จะเปิดสภาเลือกตั้งนายกรัฐมนตรีในวันที่ 18 กุมภาพันธ์ และนายกรัฐมนตรี ซานาเอะ ทาคาอิจิ
ปฏิบัติหน้าที่อย่างเป็นทางการภายในวันที่ 20 กุมภาพันธ์

ด้านนายอนุทิน ที่ชนะเลือกตั้ง 193 เสียง ยังต้องใช้เวลาจัดตั้งรัฐบาลผสมอีกนาน เนื่องจากวัฒนธรรมทางการเมืองของการเมืองไทย ที่ต้องใช้ความหน้าด้านผสมประสานกับเล่ห์กล เช่น
นักการเมืองขาใหญ่กระสันจะร่วมรัฐบาล แต่ไม่พูดแบบลูกผู้ชาย ต่างฝ่ายต่างขี่ม้าเลียบค่ายเลยไม่รู้ว่า “กูไม่เอามึงหรือมึงไม่เอากู”

ส่วนความแตกต่างที่ชัดเจนระหว่างคนรุ่นใหม่ไทย กับคนรุ่นใหม่ญี่ปุ่น คือ คนรุ่นใหม่ไทยคลั่งไคล้ได้แสงแสดงความมีตัวตน คนรุ่นใหม่ไทยจึงถูกล้างสมองปลุกระดมให้หาแสงจากประเด็นอ่อนไหว และเชื่อมั่นงมงายกับปฏิบัติการข่าวของอาจารย์ในมหาวิทยาลัยที่สมคบกับนักการเมืองซ้ายไวน์แดง ผลักดันให้คนรุ่นใหม่ไทยเอาหัวชนกำแพงสุดท้ายไม่ตายก็ติดคุกหรือไม่ก็หนีไปต่างประเทศ

หลังเลือกตั้ง 8 กุมภาพันธ์ นักการเมืองและคนรุ่นใหม่ในประเทศไทย แสดงความไม่มีอารยะและไร้จริยธรรมทางการเมือง โดยการแพ้แล้วพาล แพ้แล้วโทษประชาชน จน แก่ โง่ไม่ต้องการความเปลี่ยนแปลง

กล่าวหา กกต.ตั้งแต่โกงนับคะแนนไปถึงบัตรเลือกตั้งที่มี QR code ผิดกฎหมาย ทั้งๆ ที่ กกต.พิมพ์ QR code บนบัตรเลือกตั้งเพื่อป้องกันการโกง เพราะเคยมีคนนำบัตรเลือกตั้งที่พรรคการเมืองพิมพ์ขึ้นมาเอง ยัดใส่หีบบัตรเลือกตั้งระหว่างขนส่งหีบเลือกตั้งไปนับรวมในส่วนกลาง การมี QR code บนบัตรเลือก จึงพิสูจน์ได้ว่ามีบัตรปลอมปนอยู่หรือไม่

ที่เลวร้ายกว่านั้นคือองค์กรสื่อจำนวนมากนำ fake news จากปฏิบัติการข่าวของพรรคการเมืองไปขยายความทำให้ผู้ที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการนับคะแนนเลือกตั้งละล้าละลัง ผลการเลือกตั้งจึงล่าช้าไม่สามารถประกาศเป็นทางการได้

นี่คือความเหมือนและความแตกต่างการเลือกตั้งญี่ปุ่นกับเลือกตั้งไทย พรรคฝ่ายค้านและผู้สนับสนุนฝ่ายค้านญี่ปุ่นยอมรับความพ่ายแพ้การเลือกตั้ง และตั้งปณิธานว่าจะร่วมมือกันพัฒนาการเมืองในประเทศญี่ปุ่นต่อไป

ในขณะที่บางพรรคการเมืองในประเทศไทยแพ้ไม่ได้ เพราะหลงงมงายอยู่กับปฏิบัติการข่าวจนเชื่อว่า สิ่งที่ตนปั่นกระแสจ้างทำโพลนั้น มันต้องกลายเป็นเรื่องจริง ดังที่คำแสลงอเมริกันพูดว่า“He believe in his own propaganda” เมื่อพรรคส้มแพ้การเลือกตั้งเหนือความคาดหมาย จึงได้เกิดวาทกรรม “นับคะแนนเลือกตั้งไม่ตรงกับผลโพล”

ทั้งหมดคือความเหมือนและความแตกต่างระหว่างการเลือกตั้งในประเทศไทยกับการเลือกตั้งในประเทศญี่ปุ่น และความแตกต่างนี้คงมีไปอีกนานถึงชั่วลูกหลานเนื่องจากญี่ปุ่นฟื้นฟูประเทศจากแพ้สงครามคนญี่ปุ่นจึงขยันขันแข็งรักชาติและมีวินัย

ส่วนคนไทยเราเติบใหญ่มาจากระบบอุปถัมภ์ค้ำชู ประเทศไทยไม่เคยเป็นเมืองขึ้นใคร ถึงแม้แพ้สงครามเราก็มีเสรีไทยทำให้กลายเป็นฝ่ายชนะสงครามได้ ประเทศไทยจึงมีความเป็นพิเศษไม่เหมือนใคร และจะอยู่กันแบบนี้ไปชั่วนิจนิรันดร์ไม่มีวันเปลี่ยนแปลงได้

สุทิน วรรณบวร