นับตั้งแต่ พรรคภูมิใจไทย ภายใต้การนำของนายกฯ อนุทิน ชาญวีรกูลก้าวขึ้นมาบริหารประเทศในฐานะผู้นำสูงสุด แวบแรกที่ประชาชนคนไทยรู้สึก ไม่ใช่ความโกรธเคืองหรือความสิ้นหวัง หากแต่เป็น“ความเห็นอกเห็นใจอย่างสุดซึ้ง”

เพราะคงไม่มีผู้นำคนใดในประวัติศาสตร์ชาติไทย ที่จะต้องแบกรับความกระอักกระอ่วนใจและเดินอยู่บนเส้นลวดหนามแห่งผลประโยชน์ได้น่าหวาดเสียวเท่านี้อีกแล้ว

จากบทเรียน “อนุทิน 1” สู่มรสุม “อนุทิน 2”

ย้อนกลับไปในรัฐบาลอนุทินชุดแรก เมื่อครั้งเกิดเหตุน้ำท่วมใหญ่ที่หาดใหญ่ สังคมอาจจะตำหนิว่ารัฐบาล “อ่อนหัด” คาดไม่ถึงจนเกิดความสูญเสียใหญ่หลวง แต่นั่นก็ถือเป็นบทเรียนราคาแพงที่ท่านนายกฯ ยอมเอ่ยคำขอโทษอย่างสุภาพ

แต่พอมาถึง “รัฐบาลอนุทิน 2” บริหารได้เพียงเดือนเศษ ก็ต้องเจอกับวิกฤตซ้อนวิกฤตจากสงครามตะวันออกกลาง ราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ ในมุมหนึ่งเราต้องชื่นชมวิสัยทัศน์
ของรัฐบาลที่ “รู้ทัน” กลุ่มทุนกักตุนน้ำมัน แต่ในอีกมุมหนึ่ง... เราก็เข้าใจดีว่าเหตุใดรัฐบาลจึง “พูดไม่ออก” เพราะหันไปมองหน้ามองตากันแล้ว ก็ล้วนแต่เป็นคนคุ้นเคยที่เดินเข้า-ออก
ทำเนียบทั้งสิ้น จะให้หักด้ามพร้าด้วยเข่ากับมิตรสหายก็ดูจะแล้งน้ำใจเกินไป

ส่วนโครงการกู้เงินมาแจกที่ถูกวิจารณ์ขรมเมืองว่า “ไม่มีใครเขาทำกัน” ในภาวะข้าวยากหมากแพงให้ประเทศเป็นหนี้นั้น ประชาชนก็เห็นใจเพราะเข้าใจดีว่า “นโยบายหาเสียงไว้แล้ว...อย่างไรก็ต้องทำ”

แม้แต่เงินกู้ที่แอบเนียนใส่เข้ามาในงบปรับเปลี่ยนโครงสร้างพลังงาน เพื่อให้รัฐบาลดูมีผลงานเร่งด่วน แต่ดันถูกจับไต๋ได้ว่าไม่ได้รีบร้อนอะไรเลย รัฐบาลก็ยังอุตส่าห์กลืนเลือดเดินหน้าต่อ

เมื่อเสียงเรียกร้องให้ “ปราบทุจริต” กลายเป็นหนามยอกอก

ความน่าเห็นใจที่สุดมาถึงจุดพีค เมื่อคณะกรรมการร่วมภาคธุรกิจและภาคประชาสังคมออกมากางโผหน่วยงานราชการที่ทุจริตจากมากไปหาน้อย พร้อมกดดันให้รัฐบาลปราบโกงอย่างจริงจัง “กูไม่ทนอีกต่อไป”

แต่สำหรับพรรคภูมิใจไทยแล้ว... การปราบทุจริตอย่างตรงไปตรงมานั้น เป็นเรื่องที่ “พูดง่ายแต่ทำยากจนหน้าตาเหลือง”

■ ถ้าจะให้เอาจริงกับข้าราชการโกง?

ท่านนายกฯ ก็คงรู้สึกตะขิดตะขวงใจและละอายอยู่ลึกๆ เพราะอาจถูกย้อนศรเข้าเนื้อตัวเองว่า บรรดา สส. พรรคร่วมรัฐบาลที่นั่งยิ้มอยู่ในสภาฯ นั้น เข้าสู่อำนาจมาด้วยการ “ซื้อเสียง”
ซึ่งก็คือการทุจริตตั้งแต่กระดุมเม็ดแรกหรือไม่?

■ จะอ้างว่ามารับกรรม ต้องแก้ปัญหาที่รัฐบาลชุดก่อนๆ ทำทิ้งไว้?

คำพูดนี้คงติดอยู่ที่ลำคอ เพราะพรรคภูมิใจไทยร่วมรัฐบาลอย่างเหนียวแน่นยาวนานมาตั้งแต่หลังยุครัฐประหาร หันไปมองซ้ายมองขวาข้างกาย ก็มี “คนสีเทา” ที่ร่วมสร้างตำนานเหล่านั้นมาด้วยกันทั้งสิ้น

■ ไหนจะเรื่องที่เป็นหนามตำใจอย่าง ที่ดินเขากระโดง หรือข่าวอื้อฉาวเรื่อง การฮั้วสรรหา สว.ที่สังคมตั้งคำถามไม่เว้นวัน หากรัฐบาลสั่งลุยตรวจสอบอย่างโปร่งใส คนที่จะเดือดร้อนก็ไม่ใช่ใครที่ไหน แต่เป็นระดับ “บิ๊กเนม” และผู้มีอุปการคุณของพรรคทั้งสิ้น ความกระอักกระอ่วนใจนี้ช่างน่าเวทนายิ่งนัก

■ ติดล็อก “บุญคุณ” และ “โครงข่ายบ้านใหญ่”

ในส่วนขององค์กรอิสระอย่าง กกต. หรือป.ป.ช. ที่สังคมจับจ้องและเชื่อไปแล้วว่าทำหน้าที่เอื้อประโยชน์ให้พรรคการเมืองที่มีสายสัมพันธ์อันดี การที่รัฐบาลอนุทินจะเข้าไปจัดระเบียบให้โปร่งใส ก็จะกลายเป็นการ “อกตัญญู” ไม่ยึดถือหลักบุญคุณที่ต้องทดแทน ซึ่งในทางการเมืองไทยถือเป็นบาปมหันต์

ยิ่งเมื่อมองไปที่โครงสร้างภายใน บรรดา “บ้านใหญ่ หัวหน้ามุ้ง” ที่อุตส่าห์หอบลูกทีมสมัคร สส. จนชนะเลือกตั้งมาได้ ต่างก็ “ลงทุน” ไปมหาศาล เมื่องานสำเร็จก็ย่อมต้องมีคนคิด
“ถอนทุนคืน” เป็นธรรมดาของคนพวกนี้หากนายกฯ อนุทินไปตั้งหน้าตั้งตาปราบโกงอย่างจริงจัง มีหวังมองหน้ากันไม่ติด และคงไม่มีใครคบหาอีกต่อไป

■ รวมไปถึง โครงการเมกะโปรเจกต์ยักษ์ใหญ่ที่กำลังจะคลอด หากคุมเข้มความโปร่งใสเกินไป บรรดาผู้รับเหมาและคนประสานงานที่วางท่อผลประโยชน์ไว้แล้วจะทำงานต่ออย่างไร?
ในฐานะที่ท่านนายกฯ เคยเป็นผู้บริหารบริษัทรับเหมาก่อสร้างระดับหมื่นล้าน ย่อมซาบซึ้งดีว่า “ค่าอำนวยความสะดวก” มันขับเคลื่อนฟันเฟืองนี้อย่างไร หากไปรื้อระบบ...อุตสาหกรรม
รับเหมาใหญ่อื่นๆ คงเดือดร้อนและพร้อมเปิดโปงย้อนศรจนยุ่งเหยิงไปหมด

ทางตันของภาพลักษณ์ : ยิ่งอยู่ยาว ยิ่งลำบากใจ

แม้รัฐบาลจะพยายามแก้เกมด้วยการดึง“เทคโนแครต” (ผู้เชี่ยวชาญ) มานั่งเก้าอี้รัฐมนตรีกระทรวงสำคัญเพื่อเรียกความเชื่อมั่น แต่มันก็ช่วยได้เพียงหยิบมือ

เพราะรัฐมนตรีที่เหลือ ไม่เป็นคนหน้าเดิมที่มีภาพลักษณ์ชวนยิ้มแห้ง ก็เป็นรัฐมนตรีหน้าใหม่แกะกล่องที่มาฝึกงาน ซึ่งดูเหมือนว่าแม้แต่ตัวรัฐมนตรีใหม่เองก็ยังไม่มีความมั่นใจในตัวเองเลยด้วยซ้ำ จะให้ไปช่วยอธิบายหรือกู้ภาพลักษณ์ให้รัฐบาลก็คงหวังยาก

ผลลัพธ์ที่ตามมาคือ ดัชนีความโปร่งใสและภาพลักษณ์ของประเทศไทยในสายตาต่างชาติตกต่ำดิ่งลงเหวอย่างต่อเนื่อง

จึงต้องตั้ง “คณะกรรมการประสานงานเพื่อการต่อต้านการทุจริต (คตท.)” เป็นการขายผ้าเอาหน้ารอดไว้ก่อน ส่วนจะเป็นอย่างไรเอาไว้ตายในภายหน้า เดี๋ยวคนไทยก็ลืมไปเอง

บทสรุป

ยามนี้ ประชาชนคนไทยจึงทำได้เพียงส่งความ “เห็นอกเห็นใจ” ไปยัง นายกฯ อนุทิน ชาญวีรกูล และพรรคภูมิใจไทยเป็นอย่างยิ่ง

เพราะพวกเรารู้ดีว่า ยิ่งรัฐบาลชุดนี้อยู่นานเท่าไหร่ ประเทศชาติก็ยิ่งขับเคลื่อนไปข้างหน้าได้ยากลำบากเท่านั้น จะเดินหน้าทำงานต่อก็ช่างน่าอับอาย เพราะหันกลับมามองที่ภาคประชาชนและสื่อมวลชนในวันนี้...

ทุกคนไม่ได้โง่ ทุกคนไม่ได้ลืม และทุกคนกำลังนั่งมองตาปริบๆ ด้วยความ “รู้เท่าทัน”ในทุกๆ หมากเกมที่รัฐบาลกำลังเล่นอยู่

น่าเห็นใจท่านนายกฯ และพรรคภูมิใจไทยจริงๆ ครับ!

ดร.เจิมศักดิ์ ปิ่นทอง