นักวิเคราะห์ข่าวสงครามชาวอเมริกันเปรียบเปรยว่า ประธานาธิบดีีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐอเมริกาเหมือนคนขี่หลังเสืออิสราเอลเข้าสมรภูมิรบกับอิหร่าน ที่ถูกกดดันลงจากหลังเสือไม่ได้เขาจึงอยู่ในระหว่างเขาควายขยับไปซ้ายก็เจ็บขยับไปขวาอาจถึงตาย

โอลิเวีย รีด เปิดฉากถามผู้ชมทีวีว่า“คุณรู้มั๊ยทำไม เนทันยาฮู จึงกล้าตวาด ทรัมป์ คนมีอิทธิพลมากที่สุดในโลก?..”

เธออธิบายว่า เบื้องหลังที่ CNN อ้างเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ รายหนึ่งเปิดเผยว่า “ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ต่อสายพูดคุยทางโทรศัพท์กับนายกฯ เบนจามินเนทันยาฮู ของอิสราเอลด้วยความตึงเครียดเมื่อวันอังคารที่ 19 พ.ค. ที่ผ่านมา” ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงมุมมองที่แตกต่างกันของทั้งสองผู้นำเกี่ยวกับแนวทางในการดำเนินสงครามกับอิหร่าน

รีด กล่าวว่า ที่เนทันยาฮูโกรธถึงกับตะคอกใส่ทรัมป์เนื่องจากว่าหากยุติสงคราม เขาต้องกลับไปขึ้นศาลพิจารณาคดีคอร์รัปชันที่ค้างอยู่ศาลตั้งแต่ปี 2559 ที่เนทันยาฮูตระหนักดีว่าศาลตัดสินวันไหนต้องเข้าคุกทันที

เนทันยาฮู ก่อสงครามในตะวันออกกลางตลอดมา เพราะว่าสงครามสงบคือเวลาที่อันตรายที่สุดของเขานี่ไม่ใช่เหตุผลทางการเมือง แต่มันเป็นภัยส่วนตัวของนายกรัฐมนตรีอิสราเอล

ส่วนทรัมป์ มีอันตรายต่างจากเนทันยาฮู เขารู้ดีว่า หากสงครามตะวันออกปะทุขึ้นอีกครั้ง ความนิยมในตัวทรัมป์ตกต่ำลงไปจนไม่อาจฟื้นฟูได้ในระยะเวลาหลายปี นอกจากนั้นการเมืองในรัฐสภาแตกแยกรุนแรงขึ้นทุกขณะ เนื่องจากสมาชิกรัฐสภาไม่ทนต่อความเสียหายของกองทัพสหรัฐอีกต่อไป

กองบัญชาการกลางกองทัพสหรัฐฯในตะวันออกกลาง (CENTCOM) พยายามปิดบังความเสียหายทางทหารและอุปกรณ์สงคราม CENTCOM เปิดเผยความเสียหายบางส่วนต่อวุฒิสภาเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคมว่า เครื่องบินรบ 42 ลำเสียหายในห้วงเวลา 30 วันแรกของสงคราม ประเมินค่าเสียหายประมาณ 2.8 พันล้านล้านดอลลาร์ ที่สำคัญเครื่องบินรบล่องหน F-35 ขีปนาวุธอิหร่านยิงถูกเป้าหมายเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์สงคราม

รีด กล่าวว่า ทรัมป์ระงับการทิ้งระเบิดถล่มอิหร่าน หลังจากข่าวกรองรายงานว่า ระหว่างหยุดยิงเพื่อเจรจา อิหร่านได้เร่งผลิตโดรนและขีปนาวุธ ฟื้นฟูสมรรถนะการรบอย่างมีนัย โดรน และ ขีปนาวุธผลิตได้เกินความต้องการใช้อีกหกเดือน

ข่าวกรองหลายสายรายงานว่า อิหร่านมิได้เร่งผลิตโดรนและขีปนาวุธตามลำพัง รัสเซียส่งส่วนประกอบโดรนมาให้ นอกจากนั้นรัสเซียยังส่งภาพดาวเทียมชี้เป้าหมายเรียลไทม์ให้อิหร่านตลอดเวลาสงคราม

จีน ส่งส่วนประกอบขีปนาวุธพร้อมป้อนภาพดาวเทียมเรียลไทม์ให้อิหร่านระหว่างหยุดยิงเพื่อเจรจา และขณะที่สงครามรุนแรง นี่คือสาเหตุสำคัญที่ทำให้ระบบป้องกันภัยและตอบโต้ทางอากาศของกองทัพสหรัฐเป็นอัมพาตต้านขีปนาวุธและ โดรน อิหร่านไม่ไหว

หน่วยข่าวกรองเตือนทำเนียบขาวว่า หากละเมิดข้อตกลงหยุดยิงฝ่ายเดียวฐานทัพสหรัฐและชาติพันธมิตรในอ่าวอาหรับจะตกเป็นเป้าหมายทำลายของเตหะรานหนักหน่วงกว่าที่ผ่านมา

นี่คงเป็นต้นเหตุของการโต้เถียงอย่างร้อนแรงระหว่างทรัมป์ ที่ถูก เนทันยาฮูลากเข้าไปติดกับดักสงครามหาทางออกไม่ได้กับ เนทันยาฮู ผู้ลากสหรัฐเข้าสู่สงคราม เพื่อยืดเวลาเข้าคุกออกไป

การโต้เถียงกับเนทันยาฮูหาข้อสรุปไม่ได้ยังไม่พอ พันธมิตรสหรัฐในอ่าวอาหรับ ซาอุดีอาระเบียสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และกาตาร์ กดดันให้ทรัมป์เจรจาเพื่อยุติสงคราม

ทรัมป์ เหมือนคนลงจากหลังเสือไม่ได้และเหมือนอยู่ระหว่างเขาควาย เมื่อพันธมิตรอีกฝ่ายกดดันให้เจรจา จนดูเหมือนว่าทรัมป์เป็นตัวตลก ที่เดี๋ยวขู่จะระเบิดทำลาย เดี๋ยวเจรจา เดี๋ยวบอกว่าปล่อยให้อิหร่านมีนิวเคลียร์ไม่ได้

ทรัมป์กระโจนเข้าสู่สงครามอย่างไร้ยุทธศาสตร์ ทำให้สหรัฐอเมริกาทั้งพ่ายแพ้สงครามต่ออิหร่าน และพ่ายแพ้ทางภูมิรัฐศาสตร์ให้จีน รัสเซีย อิหร่านที่กำลังก้าวขึ้นเป็นขั้วอำนาจใหม่

สหรัฐอเมริกา เชื่อว่าตนเป็นมหาอำนาจฝ่ายเดียวที่มีกองทัพอันเกรียงไกร มีอิทธิพลเหนือใครในโลก สหรัฐฯใช้อิทธิพลกองทัพข่มขู่คุกคามรุกรานประเทศอื่นตลอดมา

อิหร่านตกอยู่ภายใต้การแทรกแซงกดดันของสหรัฐอเมริกานานกว่า 47 ปี ที่สหรัฐฯกับอิสราเอลร่วมมือกันทำร้ายอิหร่านใช้กำลังทหาร และการเมืองโดดเดียวอิหร่านโดยการแซงก์ชั่นห้ามไม่ให้ขายน้ำมันกับทั่วโลก

จีนกับรัสเซียเป็นประเทศใหญ่ที่ถูกสหรัฐคุกคามทางการค้าและใช้มาตรการแซงก์ชั่น จีนและรัสเซียเฝ้ามองการพล่านของสหรัฐอเมริกันอย่างมียุทธศาสตร์

จีนมองว่าอิหร่านมีน้ำมันมหาศาลที่แลกเปลี่ยนกับการพัฒนาทุกด้านได้ ส่วนรัสเซียหนึ่งในมหาอำนาจนิวเคลียร์มองว่า หากสหรัฐยึดอิหร่านได้เป้าหมายต่อไปหนีไม่พ้นรัสเซีย

จีนกับรัสเซียจึงสร้างความสัมพันธ์ทางการค้าทางทหารและความร่วมมือยุทธศาสตร์รอบด้านกับอิหร่านมานานหลายปี จนถึงวันที่ตระหนักว่าอเมริกาไม่อยู่ในฐานะเป็นมหาอำนาจฝ่ายเดียวได้อีกต่อไป

เมื่อสหรัฐกับอิสราเอลรุกรานโจมตีอิหร่าน จีนถึงได้ประกาศว่า สหรัฐใช้ “กฎหมายป่าฝ่ายเดียว”การแซงก์ชั่นของอเมริกันไม่ใช่กฎหมายต้องปฏิบัติตามอเมริกาไม่มีสิทธิ์ห้ามไม่ให้อิหร่านขายน้ำมันให้ใคร หรือไม่ให้ใครซื้อน้ำมันอิหร่าน

จีนท้าทายสหรัฐฯไม่ทันข้ามวัน รัสเซียซึ่งถูกสหรัฐฯแซงชั่นห้ามส่งออกน้ำมันเหมือนกับอิหร่านประกาศกร้าวว่า “อเมริกาไม่มีสิทธิ์ห้ามรัสเซียขายน้ำมันให้ประเทศใด..รัสเซียขายน้ำมันให้ใครก็ได้ที่ต้องการซื้อ”

หลังจากท้าทายการแซงก์ชั่นของอเมริกา เรือน้ำมันรัสเซียและอิหร่านที่เคยส่งน้ำมันให้ จีน อินเดีย และปากีสถานผ่านกองเรือเงา กลับใช้เรือน้ำมันขนาดยักษ์แล่นผ่านน่านน้ำสากลและช่องแคบฮอร์มุซ อย่างเปิดเผย

ในขณะที่รัสเซียกับจีนท้าทายกฎหมายป่าของสหรัฐอเมริกา มีรายงานจากสนามรบว่า โดรนและขีปนาวุธของอิหร่าน ทำลายกองทัพสหรัฐฯและโครงสร้างพลังงานชาติอาหรับพันธมิตรสหรัฐฯรุนแรงขึ้นทุกวัน กดดันให้ทรัมป์ ขอหยุดยิงเพื่อการเจรจา 14 วัน ตั้งแต่วันที่ 8 เมษายนที่ผ่านมา

ระหว่างการหยุดยิงเพื่อเจรจา ทรัมป์ได้รับรายงานความเสียหายจาก CENTCOM พร้อมทั้งข่าวกรองสหรัฐและอิสราเอลรายงานว่า รัสเซียกับจีน สนับสนุนอาวุธ เทคโนโลยีขั้นสูงและภาพดาวเทียมจับภาพเคลื่อนไหวเรียลไทม์กองทัพสหรัฐให้อิหร่าน

ข้อมูลที่ได้รับจาก CENTCOM และหน่วยข่าวกรองสหรัฐผลักดันให้ ทรัมป์ เดินทางไปพบประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ขอให้จีนหยุดส่งอาวุธให้อิหร่าน และขอให้จีนช่วยเปิดแคบฮอร์มุซที่อิหร่านปิดตาย ไม่ให้เรือที่สัมพันธ์กับสหรัฐและอิสราเอลผ่านช่องแคบสำคัญขนส่งน้ำมัน 20% โลก

การเจรจาในกรุงปักกิ่งเมื่อวันที่ 14-15 พฤษภาคม ที่ผ่านมา ทรัมป์ได้คำตอบว่างเปล่ากลับบ้านแถมยังถูก สี จิ้นผิง ส่งสัญญาณเตือนผ่านทฤษฎีกับดักธูซิดีดิสว่า จีนกำลังยิ่งใหญ่กว่าที่สหรัฐไม่ควรขัดขวาง

เรื่องส่งอาวุธให้อิหร่านและช่วยเปิดช่องแคบฮอร์มุซ นั้น ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง กล่าวว่า จีนเห็นด้วยกับการถอนกำลังทหารออกบริเวณนั้นซึ่งเป็นนัยว่า สหรัฐควรถอนกองทัพเรือออกไปเช่นกันส่วนเรื่องอาวุธ ประธานาธิบดีสี กล่าวว่า จีนไม่เคยส่งอาวุธให้อิหร่าน อาวุธทุกชิ้นอิหร่านผลิตเอง

ทรัมป์ ดีใจกลับไปทำเนียบขาว ประกาศว่า จีนหยุดส่งอาวุธให้อิหร่านแล้ว ซึ่งในความเป็นจริงจีน ไม่ได้ส่งอาวุธให้พันธมิตร เช่น ประเทศปากีสถาน จีน สนับสนุนเทคโนโลยีและส่วนประกอบอาวุธให้ปากีสถานประกอบและพัฒนาอาวุธด้วยตัวเอง

สี จิ้นผิง พูดความจริงว่า ไม่ได้ส่งอาวุธให้อิหร่าน จีนให้ส่วนประกอบและสนับสนุนเทคโนโลยีให้อิหร่านพัฒนาอาวุธเอง การช่วยเหลืออิหร่านจึงเหมือนกับที่จีนช่วยเกาหลีเหนือ คือจีนไม่ได้สร้างอาวุธนิวเคลียร์ให้คิม จอง-อึน แต่ช่วยเหลือทางเทคโนโลยีและอุปกรณ์ทันสมัยให้เกาหลีเหนือพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์เอง

ระหว่างสงครามสหรัฐกับอิสราเอลรุกรานอิหร่าน พันธมิตรนิวเคลียร์ จีน รัสเซียและเกาหลีเหนือ ต่างก็สนับสนุนอิหร่านทางเทคโนโลยีและส่วนประกอบสำคัญบางประการ ความช่วยเหลือจากสามประเทศทำให้กองทัพอเมริกันไม่สามารถต้านทานอาวุธล้ำสมัยของอิหร่านได้

ทรัมป์คงตระหนักถึงความสัมพันธ์ทางทหาร จีน รัสเซีย เกาหลีเหนือกับอิหร่าน เมื่อมีรายงานว่า ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง จะเดินทางไปเยือนเปียงยาง อย่างเป็นทางการเร็วๆ นี้ ทรัมป์ถึงถอยไม่เป็นท่าระงับการโจมตีอิหร่านรอบใหม่ในชั่วโมงสุดท้าย สร้างความไม่พอใจให้เนทันยาฮู

เชื่อว่าเวลานี้ประธานาธิบดีทรัมป์ สวดมนต์ภาวนาขออย่าให้เนทันยาฮู บุ่มบ่ามเปิดปฏิบัติการโจมตีอิหร่านระหว่างรอคำตอบจากเตหะราน

มิฉะนั้นกองทัพสหรัฐและชาติพันธมิตรในอ่าวอาหรับจะย่อยยับเกินการฟื้นฟูเยียวยาที่สำคัญการบุ่มบ่ามของเนทันยาฮู อาจทำให้ทรัมป์ตายทางการเมืองเร็วกว่า ขีปนาวุธไฮเปอร์โซนิกของอิหร่าน

สุทิน วรรณบวร