ประวัติศาสตร์การรบครั้งสำคัญครั้งหนึ่งในสมัยอาณาจักรอยุธยาตอนต้นคือการที่สมเด็จพระไชยราชาธิราชยกทัพไปต่อสู้กับทัพของพระเจ้าตะเบงชะเวตี้ที่เมืองเชียงกราน และยึดเอาเมืองเชียงกรานไป การศึกครั้งนั้นทัพของสมเด็จพระไชยราชาฯ สามารถเอาชนะได้โดยไม่ยาก ทั้งนี้ นอกจากความเข้มแข็งของกองทัพแล้ว ยังได้มีการให้ทหารรับจ้างชาวโปรตุเกสมาร่วมรบด้วย ซึ่งทหารเหล่านั้นมีอาวุธปืนยาวเพื่อใช้ในการสู้รบ นับเป็นการสู้รบที่มีการใช้อาวุธปืนเป็นครั้งแรก

อีกครั้งหนึ่งในหน้าประวัติศาสตร์ที่ถือว่าสำคัญที่สุดในเรื่องการใช้อาวุธปืนในการสู้รบ คือเมื่อครั้งที่สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ที่ได้รับคำสั่งจากพระเจ้านันทบุเรง พระราชโอรสผู้ยิ่งใหญ่ของพระเจ้าบุเรงนองแห่งหงสาวดี ให้ยกทัพไปช่วยตีกรุงอังวะ แต่เมื่อทรงทราบว่าพระเจ้านันทบุเรงได้วางแผนกำจัดพระองค์ จากการบอกกล่าวของท่านกุโสดอพระสงฆ์ชาวมอญพระอาจารย์ของพระองค์ ที่ได้รับทราบข่าวนี้มาจากพระยาเกียรติกับพระยารามที่เป็นลูกศิษย์อีกต่อหนึ่ง พระองค์จึงยกทัพกลับก่อนที่จะถึงกรุงหงสาวดี โดยได้กวาดต้อนผู้คนอยุธยาที่ถูกนำไปอยู่กรุงหงสาวดีภายหลังจากสงครามช้างเผือก กลับสู่อาณาจักรอยุธยาด้วย

เมื่อทัพของสมเด็จพระนเรศวรเสด็จมาถึงแม่น้ำสะโตง และได้เคลื่อนกำลังข้ามแม่น้ำมายังอีกฝั่งหนึ่ง ก็เป็นช่วงขณะที่สุรกรรมา แม่ทัพพม่าได้ติดตามมาจนถึงริมแม่น้ำ และกำลังจะยกคนข้ามไปเพื่อจับตัวสมเด็จพระนเรศวร พระองค์จึงทรงใช้ปืนคาบศิลา เป็นปืนยาว ๙ ศอกใช้ดินดำเป็นตัวผลักดันกระสุน โดยอัดดินปืนเข้าทางปากกระบอก ใส่กระสุนเข้าไป และด้านท้ายกระบอกจะมีชนวนที่เรียกว่าเชือกไฟ เมื่อจุดชนวนนี้ก็จะทำให้เกิดการลุกไหม้ และทำให้ดินปืนระเบิดผลักดันกระสุนออกไป โดยยิงได้ครั้งละนัดเดียว ประทับยิงสุรกรรมา

กระสุนที่ถูกยิงออกไปนั้นวิ่งข้ามแม่น้ำสะโตง และจะด้วยพระปรีชาสามารถ หรือจากพระบุญญาอภินิหารก็ตาม กระสุนลูกนั้นเข้ากระทบร่างสุรกรรมา จนตกจากหลังช้างเสียชีวิตทันทีทำให้ทัพพม่าต้องยกกลับเพราะขาดซึ่งแม่ทัพแล้ว พระแสงปืนนี้ต่อมาได้รับการขนานนามว่าพระแสงปืนต้นข้ามแม่น้ำสะโตง

โปรตุเกสเป็นชาติแรกที่นำอาวุธที่มีอำนาจทำลายล้างระยะไกล ไม่ต้องมีการประชิดตัวมาใช้ในอาณาจักรอยุธยา และก็ได้นำอาวุธปืนชนิดต่างๆ เข้ามาสู่อาณาจักรด้วย ไม่ว่าจะเป็นปืนสั้น ปืนยาว และปืนใหญ่ ทำให้รูปแบบของการสู้รบเปลี่ยนแปลงไปมากพอสมควร ส่วนชาติอื่นๆ ที่นำปืนเข้ามาเผยแพร่ ก็ เช่น สเปนและฮอลันดา ซึ่งชาติเหล่านี้ต่างก็มาทำมาค้าขายในภูมิภาคสุวรรณภูมิ ทำให้ปืน ถูกนำมาใช้ในกองทัพของชาติอื่น อาทิ พม่าด้วยเช่นกัน โดยส่วนของปืนยาวและปืนสั้นนั้น ผู้ที่มีโอกาสใช้คือแม่ทัพนายกองเท่านั้น

ปืนทุกชนิดจึงกลายเป็นอาวุธหลักที่สำคัญของกองทัพมากขึ้นตามลำดับ จนกระทั่งถึงช่วงอาณาจักรรัตนโกสินทร์ ในสมัยรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๕ กองทัพสยามก็จัดหาอาวุธ ปืนระบบใหม่จากยุโรปอย่างเป็นทางการมาเป็นอาวุธปืนประจำกองทัพ ปรับกองทัพให้ทันสมัยขึ้น ได้มีการนำปืนสั้นมาเป็นอาวุธประจำกายของนายทหารและตำรวจด้วย

ปืนสั้นที่ได้รับความนิยมในสมัยนั้นเป็นของยี่ห้อ Colt และ Bruwning เป็นปืนแบบลูกโม่ที่เรียกว่า Revolver บรรจุกระสุนได้ ๕-๖ นัด บรรจุกระสุนขนาดหน้าตัด ๐.๒๒ และ ๐.๓๘ นิ้วหรือ ๙ มม. ที่เห็นกันบ่อยๆ ในภาพยนตร์คาวบอย ซึ่งต่อมามีการพัฒนาปืนให้เป็นการบรรจุกระสุนในแมกกาซีนที่เรียกว่า Pistol ทำให้บรรจุกระสุนได้มากขึ้นนับเป็น ๑๐ นัด ยี่ห้อที่ได้รับความนิยมคือ Glock, CZ, Sig Sauer และ Smith & Wesson

ในปี พ.ศ. ๒๔๗๘ สมัยของจอมพล ป. พิบูลสงคราม ที่ขึ้นมาเป็นนายกรัฐมนตรี หลังจากการรัฐประหารของคณะราษฎร ก็ได้มีความพยายามสร้างและผลิตปืนพกสั้นขนาด ๙ และ ๑๑ มม. ที่มีอำนาจทำลายล้างสูงขึ้นเพื่อใช้ในราชการทหาร

เมื่อปืนเป็นอาวุธที่ได้รับความนิยม แต่ก็เป็นอาวุธที่อันตราย และเริ่มมีการนำมาใช้อย่างแพร่หลายทั้งในหมู่ประชาชนและผู้มีอำนาจและอิทธิพล ก็สามารถสั่งซื้อได้เอง จึงมีการออกประกาศเมื่อปี พ.ศ. ๒๔๙๐ เป็นพระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิงและสิ่งเทียมอาวุธปืนขึ้น เป็นกฎหมายหลักในการควบคุมการมีและใช้อาวุธปืนของประชาชนทั่วไป ซึ่งใช้มาจนถึงปัจจุบันนี้ โดยได้ยกเลิกประกาศก่อนหน้านั้นทั้งหมด ซึ่งประกาศฉบับแรกคือ พ.ร.บ. อาวุธปืนปีพุทธศักราช ๒๔๗๗

เนื้อหาสาระสำคัญของพระราชบัญญัติฉบับนี้มีอาทิ

มาตรา ๗ ห้ามมิให้ผู้ใด ทำ ซื้อ มี ใช้ สั่งหรือนำเข้าซึ่งอาวุธปืนหรือเครื่องกระสุนปืนเว้นแต่จะได้รับใบอนุญาตจากนายทะเบียนท้องที่

มาตรา ๘ ห้ามมิให้ผู้ใด มีเครื่องกระสุนปืน ซึ่งมิใช่สำหรับใช้กับอาวุธปืนที่ตนได้รับใบอนุญาตให้มีและใช้

มาตรา ๘ ทวิ ห้ามมิให้ผู้ใด พาอาวุธปืนติดตัวไปในเมือง หมู่บ้านหรือทางสาธารณะโดยไม่ได้รับใบอนุญาตให้มีอาวุธปืนติดตัว เว้นแต่เป็นกรณีที่ต้องมีติดตัวเมื่อมีเหตุจำเป็นและเร่งด่วนตามสมควรแก่พฤติการณ์ และไม่ว่ากรณีใด ๆ ห้ามมิให้พาอาวุธปืนไปโดยเปิดเผย ทั้งนี้ ยกเว้น เจ้าหน้าที่ ผู้มีหน้าที่พิทักษ์รักษา ความสงบเรียบร้อยของประชาชน ทหาร และตำรวจที่อยู่ในระหว่างปฏิบัติหน้าที่

และยังมีมาตราอื่นๆ ซึ่งเกี่ยวกับการออกใบอนุญาตรวมทั้งบทกำหนดโทษด้วย รวมทั้งหมด ๘๘ มาตรา

กฎหมายฉบับนี้ถ้านับถึงปัจจุบันก็ออกมาแล้วเกือบจะครบ ๘๙ ปี มีการปรับปรุงเพียงครั้งเดียวในปีพ.ศ. ๒๕๔๓ โดยเป็นการปรับปรุงแค่การกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมใบอนุญาตให้มีและใช้อาวุธปืนเท่านั้น

เหตุการณ์อันไม่พึงประสงค์และนับเป็นเหตุการณ์ร้ายแรงที่สุดครั้งหนึ่งที่กระทบต่อภาพรวมของสังคม คือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อวันศุกร์ที่๗ สิงหาคมที่ผ่านมานี้ ซึ่งกลายเป็นข่าวใหญ่ที่สุดไม่ใช่เฉพาะในประเทศไทยเท่านั้น แต่ได้แพร่หลายไปยังต่างประเทศด้วย โดยมีสำนักข่าวต่างประเทศติดตามนำเสนอเรื่องนี้หลายสำนัก

เป็นเหตุการณ์ที่เด็กนักเรียนชายอายุเพียงแค่ ๑๔ ปี ของโรงเรียนเทพศิรินทร์ นนทบุรี อันเป็นโรงเรียนที่มีชื่อเสียงมากแห่งหนึ่ง ได้นำอาวุธปืนสั้นพร้อมกระสุนจำนวนมากเข้ามาในโรงเรียน และใช้อาวุธนั้นยิงทำร้ายครูบาอาจารย์ พนักงานภารโรง ตลอดจนเพื่อนนักเรียนด้วยกัน จนทำให้มีผู้เสียชีวิตที่เป็นครูจำนวน ๔ ราย เจ้าหน้าที่ ๑ รายและนักเรียนผู้ก่อเหตุ ๑ ราย โดยมีผู้บาดเจ็บทั้งสาหัสและไม่สาหัสรวมอีกเป็นจำนวน ๒๗ ราย

และเมื่อสืบสวนกลับไป ยังพบว่าเด็กชายรายนี้ได้ปลิดชีวิตปู่และย่าที่เป็นผู้เลี้ยงดูมาตั้งแต่เล็กๆที่บ้านพักโดยใช้ปืนกระบอกนั้นอีกด้วย รวมมีผู้เสียชีวิต ๘ ราย และอาจจะเพิ่มมากกว่านั้น นับว่าเป็นเหตุการณ์ที่สะเทือนขวัญเป็นอย่างยิ่ง

มีคำถามว่าเกิดอะไรขึ้นกับสังคมไทยในปัจจุบัน โดยเฉพาะสังคมในระดับครอบครัว ซึ่งไม่ว่าการสอบสวนจะออกมาอย่างไร ก็เป็นเพียงการคาดเดาเท่านั้น เพราะเรื่องจริงแล้วไม่มีใครรู้อย่างแน่นอน เนื่องจากเด็กผู้กระทำการก็ได้จบชีวิตของตัวเองไปแล้ว

หากวิเคราะห์ในเชิงจิตวิทยาก็คงต้องบอกว่า เด็กชายรายนี้ก่อนจะตัดสินใจกระทำการ ได้ตกอยู่ในภาวะที่ไม่สามารถจะควบคุมความคิดและการกระทำของตัวเองได้แล้ว โดยจะมีมูลเหตุอย่างไรก็เป็นเรื่องที่จะต้องพูดกันไป

การขาดสติ เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้ไม่ว่าจะในเด็กหรือผู้ใหญ่ โดยเมื่อเกิดขึ้นแล้ว จะส่งผลเสียที่ติดตามมารุนแรงมากน้อยเพียงใด เป็นสิ่งที่ไม่อาจบอกได้ล่วงหน้า ซึ่งคงไม่ต่างกับภูเขาไฟก่อนที่จะระเบิด ที่อาจจะมีสัญญาณเตือนเพียงเล็กน้อย และเมื่อถึงเวลาระเบิด ความรุนแรงที่จะเกิดขึ้นนั้นไม่อาจคาดคำนวณได้เลย

การเลี้ยงดูลูกหรือเด็กถือเป็นเรื่องสำคัญที่สุด โดยเฉพาะการสร้างความรัก และความอบอุ่นในครอบครัวให้เกิดขึ้นตั้งแต่เยาว์วัย และพ่อแม่จะต้องไม่เริ่มต้น ในการมีส่วนร่วมทำลายชีวิตของลูกหรือเยาวชน ด้วยการตามใจอย่างไม่มีเหตุผล การอบรมสอนสั่งลูกให้รู้จักถูกผิดรู้ว่าสิ่งได้เป็นเรื่องดี สิ่งใดเป็นเรื่องไม่ดี จึงเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่ง ในกรณีนี้การหย่าร้างของพ่อแม่ตั้งแต่เด็กยังอยู่ในวัยเยาว์จึงน่าจะเป็นส่วนสำคัญของผลที่ตามมา

ในเรื่องของอาวุธปืนนั้น ปืนสามารถจะใช้ทำร้ายหรือทำลายชีวิตผู้คนได้ ถึงแม้จะมีกฎหมายที่ละเอียดและเข้มงวดปานใดก็ตาม กฎหมายนั้นจะไม่มีประโยชน์เลย หากมีการละเลยหรือไม่มีการบังคับใช้โดยผู้ที่มีอำนาจบังคับใช้ จึงเป็นเรื่องที่รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งโดยตรงและโดยอ้อม ต้องตระหนักและให้ความสำคัญ อันจะนำไปสู่การปฏิบัติในการบังคับใช้กฎหมายโดยไม่เกรงอิทธิพลใดๆ เสียที ก่อนที่จะมีเหตุการณ์ทำนองนี้เกิดขึ้นอีก ไม่ใช่แค่ครั้งเดียว แต่หลายๆ ครั้งในอนาคตอย่างแน่นอน

ปิยะ เนตรวิเชียร