ทุกครั้งที่คุยให้คำปรึกษาเรื่องนี้ ผมมักจะเริ่มต้นด้วยการให้ทำงบรายรับรายจ่าย และรายการหนี้ทั้งหมดมาให้ดู

จากนั้นก็จะพูดคุยที่มาที่ไป ว่าไปทำอะไรมา ทำไมถึงเป็นหนี้หนักขนาดนี้ ซึ่งก็มีหลายครั้งเหมือนกันที่พอถามถึงเหตุผลไปแล้ว ผู้ขอคำปรึกษาเลือกที่จะไม่ตอบ และหายไป (555)

บางคนบอกผมว่า ชีวิตมันผิดพลาดไปแล้ว มองไปข้างหน้าดีกว่ามั้ยคะ/ครับ แต่ผมเห็นต่างนะ เพราะการที่ผมให้เล่าเรื่องราวความเป็นมา ก็เพื่อให้เจ้าของปัญหาได้ทบทวนสิ่งที่ตัวเองพลาดไป และลงลึกไปถึงรากของปัญหาที่แท้จริง ได้ตระหนัก เรียนรู้ และจะได้ไม่พลาดอีก

เพราะแท้ที่จริงแล้ว “หนี้” ไม่ใช่ปัญหา คนเราเป็นหนี้กันได้ ไม่มีเงินก้อนซื้อบ้าน เราก็กู้เงินธนาคารซื้อบ้านได้ ถ้าผ่อนไหว ก็ไม่ใช่ปัญหา และถ้าคุณผ่อนไม่ไหว หนี้ก็ยังไม่ใช่ปัญหาอีกนั่นแหละ เพราะรากเหง้าจริงๆ มันเริ่มจากการไม่รู้จักประมาณตน ตรงนี้ต่างหากที่เราจะได้จากการคุยทบทวนกัน และยอมรับความผิดพลาดของตัวเอง

ผู้มาขอคำปรึกษาท่านนี้ ก็เช่นกัน เขาเขียนอีเมล์ตอบกลับมาหาผมประมาณว่า “จะรู้ไปทำไม? โค้ชแค่แก้ปัญหาหนี้ให้ผมก็พอ” ว่าแล้วก็สาธยายว่าเป็นหนี้อยู่ 5 แสนจากการลงทุน

ฟังดูก็สั้นๆ ง่ายๆ ใช่มั้ยครับ “ฉันเป็นหนี้ 5 แสน แก้หนี้ยังไงบอกมา”

เมื่อโค้ชยืนกรานที่จะไม่ตอบคำถาม หากไม่ทราบที่มาที่ไปของปัญหา ฝ่ายผู้ขอคำปรึกษาจึงยอมเล่าเรื่องว่าหนี้ 5 แสน มีความเป็นมาอย่างไร และได้ความว่า เขาเอาเงินไปฝากคนๆหนึ่ง (ย้ำ! คนๆหนึ่ง) โดยเขียนสัญญากันไว้เป็นลายลักษณ์อักษรว่า จะให้คนๆนี้ช่วยเทรดค่าเงินต่างประเทศให้ หากได้กำไรจะแบ่งผลประโยชน์เป็นเปอร์เซ็นต์จากกำไร แต่ถ้าหากขาดทุนทางโน้นจะไม่รับผิดชอบใดๆทั้งสิ้น (ไม่ต่างอะไรกับการให้เขาใช้เงินเราฟรีๆ)

ผ่านไปปีเศษ ทางโน้นอ้างว่าขาดทุน และไม่ติดใจอะไรกัน ทุกอย่างจบลงตามสัญญา เพราะเขาเทรดขาดทุน ก็จบ (จริงหรือเปล่าไม่รู้) ปัญหาคือ เงิน 5 แสน นี่สิ! มันไม่ใช่เงินเก็บ หรือเงินเย็น แต่มันเป็นเงินที่กู้เขามา

ฟังเรื่องมาถึงตรงนี้ ...​ คำถามแรกที่ผุดขึ้นมาคือ “ไปเชื่อเขาได้ยังไง?” และ “ทำไมถึงกล้ายื่นเงินหลักแสนให้ใครก็ไม่รู้”

สืบสาวราวเรื่องต่อจึงได้รู้ว่า คนๆนี้ติดต่อมาทางเฟซบุ๊ก ชวนลงทุนผ่านทาง Messenger เล่าโปรไฟล์ตัวเองสวยหรู ดูดีมีเงิน แล้วก็บอกเล่าว่าตัวเองเป็นนักลงทุน ช่วยคนโน้นคนนี้มาเยอะ จนเกิดความสนใจอยากร่วมลงทุนกับเขา เงื่อนไขการลงทุนคือ ต้องลงเงินขั้นต่ำ 5 แสนบาท โดยฝ่ายโน้นอ้างว่า ต้องเงินจำนวนเท่านี้ การลงทุนถึงมีดอกผลที่เร็วและชัดเจน เปลี่ยนชีวิตได้ใน 1 ปี

แล้วก็ “เปลี่ยนชีวิต” จริงๆ … แค่เขาบอกว่า “ขาดทุน​”​ ก็จบนะ

ในทางกฎหมายผมเองก็ไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญ จึงแนะนำให้ไปคุยกับนักกฎหมาย ในกรณีนี้อาจฟ้องร้องกันได้ แต่ผมคิดว่าเงินก็คงไม่น่าได้คืน ที่น่าปวดใจคือ มันเป็นเงินกู้ ที่ต้องใช้หนี้กันหนักและอีกนาน

กรณีนี้ ผมแนะนำให้เขารีไฟแนนซ์บ้านที่มีอยู่ เอาส่วนต่างมาเคลียร์หนี้ก้อนโตนี้ ที่มีทั้งหนี้บัตรเครดิต สินเชื่อบุคคล และกดเงินสด อีกทั้งยังมีเงินกู้ยืมคนรู้จักมาอีกส่วนหนึ่ง เพราะคร้ันจะหาเงินก้อนมาแก้หนี้ เขาเองก็บอกว่าคิดไม่ออกว่าจะหาเงินก้อนปลอดภาระได้จากทางไหน แต่ถึงกระนั้นก็ยังย้ำกับเขาว่า ควรหารายได้เพิ่ม เพราะนั่นจะช่วยแก้ปัญหาได้จริง ไม่ใช่แค่การเปลี่ยนเจ้าหนี้ลดภาระรายเดือน

หลังดำเนินการทุกอย่างเรียบร้อย ผมเตือนเจ้าของคำถามว่า “อย่าลืมทบทวนเรื่องทั้งหมดไว้เป็นบทเรียน” ไม่ต้องเล่าให้ผมฟัง ตกผลึกเรื่องทั้งหมดที่เกิดขึ้นให้ตัวเองฟังก็พอ

ภายใต้ยอดภูเขาแห่งปัญหา “หนี้” เบื้องลึกเบื้องหลังของหนี้ของแต่ละคนนั้น มีเรื่องราวที่แตกต่างกันไป บางคนเป็นหนี้เพราะใช้จ่ายฟุ่มเฟือย บางคนเป็นหนี้เพราะช่วยเหลือที่บ้านเกินกำลัง บางคนเป็นหนี้เพราะไม่เตรียมตัว จังหวะโชคร้ายผ่านมาเยือน ก็กลายเป็นหนี้ หรืออย่างบางคนที่เป็นหนี้เพราะความโลภ ก็มีให้เห็นกันเยอะ

สุดท้ายกับทุกปัญหาที่ผ่านเข้ามาในชีวิต อย่าลืมลงลึกลงไปในรายละเอียดของมัน ยอมหัวเปียกน้ำสักนิด ก้มลงมองดูต้นเหตุทั้งหมดที่ซ่อนอยู่ใต้น้ำ แล้วหาคำตอบให้ได้ว่า อะไรคือสาเหตุของปัญหาที่แท้จริง

รับประกันเลยว่า ถ้าคุณเจอตัวการที่ซ่อนใต้ภูเขาน้ำแข็งเจ้าปัญหา และจัดการกับมันได้

คุณจะไม่โดนมันเล่นงานอีกเป็นครั้งที่สองอย่างแน่นอน

#TheMoneyCoachTH