หมึกหรือปลาหมึกเป็นสัตว์ทะเลที่ไร้กระดูกสันหลัง มีการค้นพบหมึกแล้วว่า 1,000 ชนิด ที่มีขนาดใหญ่ เคลื่อนที่ได้รวดเร็ว และว่องไว ชนิดที่ใหญ่ที่สุด คือ หมึกมหึมา (Mesonychoteuthis hamiltoni) ซึ่งเป็นหมึกในตระกูลหมึกกล้วย อาศัยอยู่ในห้วงน้ำลึกของมหาสมุทรแอตแลนติก อาจยาวได้ถึง 14 เมตร นับเป็นสัตว์ที่ไม่มีกระดูกสันหลังที่ใหญ่ที่สุดในโลกอีกด้วย และยังมีเล็กที่สุดมีขนาดไม่เกิน 1 เซนติเมตรอีกด้วย ทะเลไทยทั้ง 2 ฝั่งพบหมึกหลายชนิด หมึกกระดองลายเสือ หมึกสายหรือที่ชาวประมงเรียกหมึกกระเป๋า หมึกหอม หมึกกล้วย ปลาหมึก ก็เรียก

ราวแขวนหมึกแห้ง

สมัยก่อน จะเห็นรถเข็นหน้ารถมีราวตากผ้าที่แขวนปลาหมึกแห้งเรียงรายเป็นชั้นๆ ลำดับตัวเล็กแขวนบนสุดไล่ขนาดจนถึงราวชั้นล่างสุดจะเป็นตัวใหญ่ แถวบนถูก แถวล่างแพง ข้างหลังรถมีเตาถ่านติดไฟสำหรับลูกค้าที่เลือกหมึกแห้งตามขนาดที่ต้องการ คนขายจะนำหมึกตัวนั้นมาย่างไฟจวนเกรียม แล้วเอามาทุบ หรือบดให้ยืดยาว มีน้ำจิ้มหวานๆ เผ็ดๆ โรยถั่ว  ใส่กระทงใบตองแห้งสำหรับจิ้มหมึกย่างกิน โดยมากจะจอดขายตามแหล่งบันเทิงทั่วกรุง ปัจจุบันเริ่มเห็นน้อยลง เพราะหมึกแห้งแพงขึ้นตลอดเวลา จนมีลูกค้าอุดหนุนน้อยลงตามภาวะเศรษฐกิจ

หมึกแห้งผ่าหลัง

เจ้าของร้านให้ความรู้ว่าหมึกแห้งที่เนื้อหนากินอร่อยที่สุดต้องเป็นหมึกจากอำเภอปราณบุรี จังหวัดประจวบฯ ว่ากันว่าดีที่สุดของประเทศไทย ใช้หมึกแห้งขนาด 6 นิ้วบด เป็นขนาดกำลังกินไม่เหนียวมาก

(บน)หมึกบดปิ้งยังไม่ได้ชุบน้ำซอส (ล่าง)น้ำตาลโตนดบ้านใกล้

“เต๋า ปลาหมึกย่างโบราณ” แผงปลาหมึกย่างแบบดั้งเดิม ตั้งขายอยู่หน้าบ้าน โดยหมึกย่างเจ้านี้เปิดขายมาตั้งแต่รุ่นอาม่า ถึงรุ่นแม่ ต่อมาถึงน้องกานต์รุ่นปัจจุบัน สมัยอาม่าทำเองตั้งแต่การย่างแล้วบดหมึกศอกจากขนาดประมาณ 12 นิ้วในสมัยนั้น บดซ้อนไปมาจนยาวเป็นเมตร จึงจุ่มน้ำจิ้มรสเผ็ดหอมจากน้ำตาลโตนด พริกกระเหรี่ยง น้ำส้มสายชู น้ำปลาดี แล้วจึงปิ้งไฟอ่อนเจียนแห้ง ลูกค้าคนเพชรบุรีที่ชอบกินหวานยังโรยหน้าน้ำตาลทรายเพิ่มให้มีกลิ่นไหม้หน่อย จนเหมือนกินขนม

น้ำซอสใช้ชุบหมึกก่อนย่าง

น้ำซอสที่ใช้คลุกเคล้าก่อนจะย่าง ใช้น้ำโตนดเกรดดีของเมืองเพชรฯ เรียกน้ำตาลบ้านใกล้ที่หวานแหลมกลิ่นหอม แม้แต่น้ำตาลจากตำบลที่ติดกันก็สู้ไม่ได้

เตาปิ้งหมึก

ตั้งแต่สถานการณ์โควิดระบาด ทางร้านคำนึงถึงสุขลักษณะ จึงเลิกย่างโชว์หน้าร้าน แต่จะย่างตอนกลางคืนที่หลังร้านแทน สำหรับการสั่งล่วงหน้า ที่เหลือแบ่งใส่ถุงละ 50 บาทสำหรับขายปลีกตอนกลางวัน

หน้าตาหมึกที่ปิ้งแล้ว

เมื่ออดีตรุ่นอาม่า หมึกย่างเจ้านี้โด่งดังจนบรรดาข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ นิยมซื้อเป็นของฝากผู้หลักผู้ใหญ่ จนผู้รับฝากติดใจต้องย้อนกลับมาสั่งหรือมาซื้อไปกรุงเทพฯ ก็มี แม้กระทั่งสั่งให้ส่งไปต่างประเทศถึงประเทศญี่ปุ่น ยุโรป อเมริกา ซึ่งปัจจุบันมีขายทางออนไลน์ส่งทั่วประเทศ

ร้านอยู่ใจกลางเมืองเพชรบุรี หลังวัดมหาธาตุวรวิหาร การเดินทางมาที่ร้าน เมื่อมาถึงเมื่องเพชรบุรี ให้มุ่งหน้าไปหาวัดมหาธาตุฯ เมื่อพ้นรั้ววัดเลี้ยวเข้าถนนนอก ซึ่งจะอยู่ข้างๆ วัด ตรงไปประมาณ 100 เมตร ร้านจะอยู่ทางขวามือ หน้าร้านมีป้าย “ปลาหมึกย่าง” ตั้งไว้เห็นได้ชัดเจน จอดรถริมถนนหน้าร้าน

เต๋า...ปลาหมึกย่างโบราณ         

เลขที่ 24 ถนนนอก (บันไดอิฐ) ตำบลคลองกระแชง จังหวัดเพชรบุรี 76000 (อยู่ระหว่างถนนหลังวัดมหาธาตุ ติดกับประตูวัดแก่นเหล็ก)

เบอร์โทร : 0896812106  

FB: เต๋า ปลาหมึกย่างโบราณ