ประเทศสิงคโปร์ซึ่งมีความมั่งคั่ง และมีความมั่นคง ได้จัดตั้งมูลนิธิเรียกว่า Temasek (เทมาเสก) ขึ้นมาเพื่อส่งเสริมความร่วมมือว่าด้วยการพัฒนาทั้งทางด้านสังคม และการดูแลฟื้นฟูสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ โดยเมื่อประมาณ3 ปีกว่าที่ผ่านมานี้ ก็ได้ขยายภารกิจเข้าสู่ความร่วมมือทางด้านการบ้านการเมืองระหว่างประเทศโดยการจัดตั้งองค์กรเสวนา ภายใต้ชื่อ The Amity Circle (วงเสวนาว่าด้วยความเป็นมิตรภาพ) ซึ่งสมาชิกผู้เข้าร่วมประกอบด้วยอดีตรัฐมนตรีและอดีตเอกอัครราชทูตต่างๆ จากประเทศสิงคโปร์ มาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ ไทย ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ บรูไน ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ โดยล่าสุดได้เชิญฝ่ายมองโกเลีย และอินเดีย เข้าร่วมด้วย และกำลังอยู่ในระหว่างการเชื้อเชิญเวียดนาม

วงเสวนานี้ได้พบปะหารือกันมาแล้ว 4 ครั้งคือ ที่สิงคโปร์ เกาะบาหลีของอินโดนีเซีย กรุงกัวลาลัมเปอร์ และล่าสุดกรุงฮานอย และกำหนดที่จะมีการประชุมครั้งที่ 5ที่สิงคโปร์ในปี พ.ศ. 2570

ในการประชุม 3 ครั้งแรกดังกล่าว ก็เป็นเรื่องของการทำความรู้จักระหว่างกัน และหาข้อยุติร่วมกันว่าด้วยภารกิจหลัก นั่นคือการส่งเสริมสันติภาพและความร่วมมือด้วยวิธีการเจรจาทางการทูต และการเสวนาหารือ (Diplomacy and dialogue)

นอกจากการปรึกษาหารือแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นเกี่ยวกับเรื่องการเมืองระหว่างประเทศกันแล้ว ก็มีการรับฟังการบรรยายของฝ่ายนักธุรกิจในเรื่องประเด็นปัญหาและโอกาส และการรับฟังผลการวิจัยค้นคว้าของนักวิชาการ เช่น ในเรื่องมนุษย์ประดิษฐ์ (Artificial Intelligence –AI) และการพัฒนาเครือข่ายระบบการจ่ายไฟฟ้า (Electricity grid) ซึ่งไฟฟ้าจะมาจากพลังงานทดแทนและหมุนเวียนต่างๆ ไปจนถึงการร่วมมือพัฒนาทรัพยากรทางธรรมชาติร่วมกันในทะเลจีนใต้ ในอ่าวไทย และในทะเลอันดามัน แทนที่จะให้ความสนใจไปยังเรื่องการพิพาทต่างๆ ว่าด้วยเขตอาณาทางทะเลแต่อย่างเดียวและเมื่อที่ประชุมมีข้อยุติหนึ่งใดก็จะจัดทำเป็นข้อเสนอแนะ (Recommendations) ไปยังผู้นำทางการเมืองและผู้นำทางสังคมต่างๆ เพื่อประกอบการจัดทำนโยบายและมาตรการ เพื่อความสงบสันติสุขและเพื่อความเจริญก้าวหน้าของภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิกโดยทั่วไป และของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นการเฉพาะ

ประธานของกลุ่ม Amity Circle ก็คือ นาย Marty Natalegawa อดีตรัฐมนตรีต่างประเทศและอดีตเอกอัครราชทูตของประเทศอินโดนีเซีย โดยผมเองก็ได้รับเชิญให้เข้าร่วมในวงเสวนากลุ่มนี้ด้วย นอกจากการดำเนินการในกรอบและในนามของกลุ่มแล้ว แต่ละสมาชิกก็มีภาระหน้าที่ในการส่งเสริมและเสริมสร้างการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ และการร่วมมือพัฒนาในประเทศของแต่ละคน กลุ่ม Amity Circle ไม่มีอำนาจหน้าที่ในแวดวงการเมืองของประเทศตนเอง แต่ต่างมีประสบการณ์และมีเครือข่ายในสังคมประเทศกันในระดับหนึ่ง ก็อยู่ในวิสัยที่จะส่งเสริมองค์กรวงเสวนานี้ได้

เรื่องการพัฒนาการใช้ประโยชน์จากมนุษย์ประดิษฐ์ (AI) และการเสริมสร้างกฎเกณฑ์กติกาเพื่อใช้ประโยชน์และป้องกันผลกระทบในทางลบก็เป็นเรื่องที่วงเสวนามีการหารือกันอย่างกว้างขวาง เพื่อให้รัฐประเทศต่างๆ ร่วมกันมีกติกากลางเพื่อการใช้การบริการของระบบ AI และการป้องกันควบคุมมิให้บริษัทเอกชนเจ้าของเทคโนโลยีครอบงำสังคม หรือมีความเป็นเอกเทศที่จะคุกคามบ่อนทำลายความสงบสุขและศีลธรรมของสังคมได้ เพราะเรื่อง AI นี้จัดได้ว่าเป็นเรื่องใหม่และมีการพัฒนาอย่างรวดเร็ว ซึ่งหมายความว่ายังจะต้องมีการปรึกษาหารือกันอย่างต่อเนื่องทั้งภายในแวดวงราชการหรือรัฐ การประสานปรึกษาหารือระหว่างภาครัฐกับภาคเอกชน และการมีส่วนร่วมขององค์กรภาคประชาชนหรือภาคประชาสังคม ซึ่งวงเสวนา
Amity Circle นี้ ก็เป็นส่วนหนึ่งขององค์กรภาคประชาสังคม ที่มุ่งมั่นที่จะทำประโยชน์ให้กับสังคมโดยรวมได้

อีกเรื่องหนึ่งที่วงเสวนา Amity Circle ให้ความสำคัญเป็นพิเศษคือ การเสริมสร้างการพึ่งพาตนเองของประเทศในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิกในเรื่องพลังงานเชื้อเพลิง โดยการลดการพึ่งพาน้ำมัน ก๊าซธรรมชาติและถ่านหิน ไปสู่การพัฒนาและพึ่งพาตนเองด้วยพลังงานหมุนเวียนและทดแทน เช่น น้ำ แสงอาทิตย์ ลม คลื่นทะเล และชีวภาพ

จุดเด่นของวงเสวนาฯ ก็คือ บรรดาผู้เข้าร่วมทั้งหมดต่างไม่มีตำแหน่งทางการเมือง และไม่มีเป้าหมายที่จะกลับสู่สนามการเมืองอีก ฉะนั้นสมาชิกในวงเสวนาจึงไม่มีผลประโยชน์ทับซ้อน และต่างก็มีความมุ่งมั่นที่จะใช้ประสบการณ์และความคิดอ่านเพื่อประโยชน์ของส่วนรวมในเรื่องของการพัฒนาสันติภาพและการพัฒนาสันติสุข

กษิต ภิรมย์

kasitfb@gmail.com