โดย เสรษฐวิทย์ ชีรวินิจ

คำถามที่ผมได้รับบ่อยมากก็คือ ชาวอียิปต์ยุคฟาโรห์อาศัยอยู่ในบ้าน หรือ พระราชวังแบบไหน เพราะไม่เหลือทรากให้เห็นเลย

ภาพจำของพระราชวังของฟาโรห์เท่าที่คนในยุคนี้รับรู้ได้ จะมาจากภาพยนต์ฮอลลีวู้ดเรื่อง “บัญญัติ 10 ประการ” ที่เห็นว่า พระราชวังของฟาโรห์รามเซส ที่ 2 สร้างด้วยหินล้วนๆ ไม่ว่าจะเป็นเสา หรือ เพดานหลังคา 

แต่ละเสาจะลงสีงดงามแบบเดียวกับวิหารที่สร้างถวายเทพเจ้าเลยทีเดียว ซึ่งยังมีข้อกังขาว่า จะตรงกับข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์หรือไม่   แต่เป็นที่เข้าใจได้ว่า ภาพยนต์มักจะต้องสร้างให้ดูอลังการ์ งดงาม และน่าประทับใจต่อผู้ชมมากเป็นพิเศษ แทนที่จะอ้างอิงกับหลักฐานที่ถูกต้องแท้จริง

(ฉากหนึ่งจากภาพยนต์เรื่อง บัญญัติ 10 ประการ – ภาพจากวิกิพีเดีย)

ไม่เช่นนั้น ภาพยนต์อาจจะออกมาน่าเบื่อก็ได้

แต่จากหลักฐานสภาพความเป็นอยู่ของมนุษย์ในยุคปัจจุบัน ที่อาศัยอยู่ในสภาพภูมิอากาศร้อนแบบทะเลทรายแบบเดียวกับอียิปต์ เช่นในทะเลทรายทะคลามะกัน ในมณฑลซินเจียง ประเทศจีน ซึ่งในช่วงฤดูร้อนอุณหภูมิอาจจะสูงเกิน 50 องศาเซลเซียส

รวมถึงชาวนูเบียน ซึ่งเป็นชนพื้นเมืองผิวดำที่อาศัยอยู่ในทะเลทรายทางตอนใต้ของอียิปต์ แถบๆเมือง อัสวาน และ ลักซอร์ ที่อุณหภูมิในช่วงฤดูร้อนอาจจะสูงได้ถึง 50 องศาเซลเซียสเช่นกัน

(ดินดิบ ซึ่งอาจจะมีฝางหญ้าผสมเข้าไปด้วยเพื่อให้เหนียวแน่นขึ้น-ภาพจากวิกิพีเดีย)

ผมเคยเห็นบ้านเรือนของผู้คนที่อาศัยอยู่ในสองพื้นที่ดังกล่าว พบว่าจะสร้างด้วยดินดิบ หรือที่เรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า MUDBRICK  หรือ  SUNDRIED MUDBRICK ความหมายก็คือ เป็นอิฐที่สร้างด้วยการเอาดินเหนียวมาปั้นเป็นก้อน แล้วนำไปตากแดดให้แห้ง จากนั้นก็นำไปใช้ก่อสร้างบ้าน 

บ้านที่สร้างด้วยดินดิบเหล่านี้ ในช่วงฤดูร้อนที่อากาศข้างนอกร้อนเกือบ 50 องศา ภายในบ้านจะเย็นลงนับ 10 องศาเลยทีเดียว ในทางตรงกันข้าม ในช่วงฤดูหนาว อุณหภูมิภายในบ้านจะอุ่นกว่าภายนอกหลายองศาเช่นกัน

(บ้านของชาวรัฐปัญจาบที่สร้างด้วยดินดิบ ฉาบเรียบจากด้านนอก ช่วยลดอุณหภูมิจากภายนอกได้มาก - ภาพจากวิกิพีเดีย)

สาเหตุที่ดินดิบมีคุณสมบัติพิเศษแบบนี้ก็เพราะ ไม่ได้ผ่านการเผาภายใต้อุณหภูมิสูงประมาณ 1,000 องศา แบบอิฐมอญบ้านเรา

(โรงงานผลิตอิฐดินดิบ ในประเทศไนจีเรีย-ภาพจากวิกิพีเดีย)

ดินดิบจึงเหมาะกับการใช้งานในสภาพที่อุณหภูมิที่แตกต่างกันอย่างมากๆแบบทะเลทราย   

อันที่จริง ไม่เพียงเฉพาะบ้านในเขตอุณหภูมิสูงเช่นเขตทะเลทรายเท่านั้น บ้านของชาวฮักกา หรือ ชาวจีนที่พูดภาษาแคะ ในมณฑลกวางตุ้งของประเทศจีน ก็สร้างบ้านด้วยดินดิบเช่นกัน

บ้านของชาวฮักกา มีชื่อเรียกว่า ถู่โหลว ซึ่งแปลว่า บ้านดิน หรือ บ้านที่สร้างด้วยดิน

(บ้านถู่โหลว ในมณฑลฟูเจี้ยนของประเทศจีน - ภาพจากวิกิพีเดีย)

กลับมาเรื่องบ้าน และ พระราชวังของชาวอียิปต์โบราณอีกครั้ง

ด้วยข้อสันนิษฐานเรื่องสภาพอากาศที่ร้อนมากในช่วงฤดูร้อนโดยเฉพาะอย่างยิ่งตอนเที่ยงและบ่าย และ อากาศหนาวมากในช่วงฤดูหนาวในช่วงกลางคืนถึงเช้า หากสร้างบ้านด้วยหิน หินจะดูดซับทั้งความร้อนและเย็นเอาไว้อย่างมาก กลางวันจะร้อนมาก กลางคืนจะหนาวมาก จนทำให้ผู้อาศัยไม่สบายตัว

จึงน่าจะเป็นบ้านที่ทำด้วยดินดิบ ผสมกับต้นไม้ แบบที่ผมได้เล่ามาครับ  

เป็นการตอบคำถามว่า ทำไมเราจึงไม่เห็นพระราชวังของชาวอียิปต์โบราณยุคฟาโรห์ครับ

ทัวร์เจาะลึกอียิปต์แบบ 'ทัวร์พรีเมี่ยม' โรงแรมดี ล่องเรือระดับ 5 ดาว อาหารดีตามโรงแรม5 ดาว และโปรแกรมครบครัน เหลือเพียงทริปเดือนมีนาคมเพียงทริปเดียวเท่านั้น ระหว่างวันที่ 4-13 มีนาคม 2569 สนใจสอบถามรายละเอียดได้ที่โทร 0885786666 หรือ LINE ID - 14092498 

รีบจองด่วน เพราะใกล้เต็มแล้ว

พบกันใหม่สัปดาห์หน้าครับ