เชื้อแบคทีเรีย เอช ไพโลไร

เชื้อ Helicobacter pylori หรือย่อว่าเชื้อ เอชไพโลไร เป็นเชื้อแบคทีเรียที่สามารถอาศัยอยู่ในกระเพาะอาหารของคน โดยสามารถแพร่เชื้อผ่านการทานอาหารหรือน้ำที่ปนเปื้อนน้ำลาย หรืออุจจาระของผู้ติดเชื้อ เมื่อเชื้อเอชไพโลไร เข้าสู่ร่างกายแล้ว จะไปอาศัยอยู่ในกระเพาะอาหาร โดยแทรกตัวอยู่ในเมือกของกระเพาะ ทำให้เกิดการระคายเคือง และการอักเสบของกระเพาะ ส่งผลให้ผิวกระเพาะอ่อนแอลง และกระตุ้นให้หลั่งกรดเพิ่มขึ้น ทำให้เกิดอาการปวดท้อง แผลในกระเพาะอาหาร และอาจพัฒนาเป็นมะเร็งกระเพาะอาหารได้อีกด้วย ซึ่งเชื้อ เอชไพโลไร เป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญที่สุดของโรคแผลในกระเพาะอาหาร และมะเร็งกระเพาะอาหาร

การติดเชื้อ เอชไพโลไร พบบ่อยมากทั่วโลก โดยในประเทศไทย พบประมาณ 1 ใน 4 ของประชากรทั่วไป  และพบบ่อยขึ้นมากกว่า 50% ในผู้ที่มีแผลในกระเพาะอาหาร และมากกว่า 90% ในผู้ป่วยโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร

การตรวจวินิจฉัยโรคกระเพาะอาหาร และเชื้อ เอชไพโลไร  

การตรวจหาเชื้อเอชไพโลไร สามารถทำได้หลายวิธี เช่น การส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนบน การเป่าลมหายใจ และการตรวจหาเชื้อในอุจจาระ โดยวิธีที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์

บุคคลที่ควรปรึกษาแพทย์ เพื่อพิจารณาตรวจหาเชื้อเอชไพโลไร ได้แก่ ผู้ที่มีอาการปวดท้องแบบโรคกระเพาะ (ปวดจุกแน่น หรือแสบร้อนบริเวณใต้ลิ้นปี่ อาจมีอาการ ท้องอืด อิ่มเร็ว คลื่นไส้อาเจียนร่วม) โดยเฉพาะคนที่มีอาการรุนแรง หรือเป็นๆหายๆ เป็นระยะเวลานาน หรืออายุมากกว่า 50 ปี, บุคลที่มีญาติสายตรงเป็นมะเร็งกระเพาะอาหาร หรือบุคคลที่ต้องทานยาแก้ปวด ยาต้านเกร็ดเลือด หรือยาลดกรดเป็นเวลานาน เป็นต้น

 การรักษาเชื้อเอชไพโลไร

เราสามารถกำจัดเชื้อเอชไพโลไร ได้โดยยาปฏิชีวนะร่วมกับยาลดกรด ซึ่งสามารถกำจัดเชื้อนี้ให้หายได้มากกว่าร้อยละ 85 ของผู้ป่วย โดยผู้ป่วยจำเป็นต้องทานยาอย่างครบถ้วน เป็นระยะเวลาอย่างน้อย 10-14 วัน ทั้งนี้จะระหว่างรับประทานยากำจัดเชื้อ ผู้ป่วยอาจมีผลข้างเคียงจากยาปฎิชีวนะได้บ้าง เช่นอาการคลื่นไส้ ขมปากขมคอ มวนท้อง และท้องเสียเป็นต้น การกำจัดเชื้อเอชไพโลไร จะช่วยให้อาการปวดท้องดีขึ้นในผู้ป่วยส่วนมาก ทำให้การอักเสบ และแผลของกระเพาะหายขาด หรือดีขึ้น และยังช่วยลดการเกิดมะเร็งกระเพาะอาหารในอนาคตได้อีกด้วย

รศ.พิเศษ นพ.เฉลิมรัฐ บัญชรเทวกุล

อายุรแพทย์โรคระบบทางเดินอาหาร

ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย