โรคเกล็ดเลือดต่ำจากภูมิคุ้มกันทำลายเกล็ดเลือด (Immune thrombocytopenia: ITP) เป็นโรคเลือดออกง่ายที่เกิดขึ้นภายหลังที่พบบ่อยในเด็ก ทำให้มีเลือดออกเอง สาเหตุของโรคนี้เกิดจากภูมิต้านทานของร่างกายสร้างแอนติบอดี้มาจับกับเกล็ดเลือดและทำลายเกล็ดเลือดตัวเอง ซึ่งเกิดตามหลังการติดเชื้อไวรัส หรือ ได้รับวัคซีน โรคนี้เกิดได้ในทุกช่วงอายุ แต่พบบ่อยช่วง 2-5 ปี

ผู้ป่วย ITP มาด้วยอาการอะไรได้บ้าง

อาการเลือดออก เช่น จุดจ้ำเลือดหรือรอยช้ำบริเวณผิวหนัง แต่ถ้าเกล็ดเลือดต่ำมาก อาจจะมีอาการเลือดออกรุนแรง เช่น เลือดออกในทางเดินอาหาร เช่น อาเจียนเป็นเลือด หรือถ่ายดำ ควรรีบมาพบแพทย์โดยด่วน

ควรตรวจทางห้องปฏิบัติการอะไรเพื่อวินิจฉัยโรค ITP

ควรตรวจเลือดด้วยวิธีการตรวจนับเม็ดเลือด (Complete Blood Count: CBC) จะพบว่า เกล็ดเลือดต่ำน้อยกว่า 100,000 เซลล์/ลูกบาศก์มิลลิเมตร  อาจพบเลือดจาง หากมีเลือดออกปริมาณมาก

การรักษาโรค ITP ได้อย่างไร

การรักษาโรค ITP ต้องพิจารณาหลาย ๆ ปัจจัย เช่น ความรุนแรงของภาวะเลือดออก พฤติกรรมของเด็กซึ่งจะเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ แพทย์จะวางแผนการรักษาด้วยยา หรือ ใช้การเฝ้าระวังสังเกตุอาการอย่างใกล้ชิดในกรณีมีเลือดออกที่ผิวหนังเท่านั้น หากมีเลือดออกมาก หรือมีเสี่ยงต่อการเกิดภาวะเลือดออก จำเป็นต้องใช้ยา ยาหลักในการรักษาโรคนี้ คือ ยากลุ่มสเตียรอยด์ หรือ อิมมิวโนโกลบูลินให้ทางหลอดเลือดดำ (Intravenous Immunoglobulin: IVIG)

โรค ITP จะหายเองได้ไหม

โรค ITP หายเองได้ ร้อยละ 80 จะมีเกล็ดเลือดเพิ่มขึ้นได้เอง ภายใน 1 ปี มีเพียง ผู้ป่วยร้อยละ 20 ที่มีการดำเนินโรคแบบเรื้อรัง  มีเกล็ดเลือดต่ำเกิน 1 ปี จึงจำเป็นต้องได้รับการดูแลติดตามอาการต่อเนื่อง

รศ.พญ.ดารินทร์ ซอโสตถิกุล

สาขาโรคเลือดและมะเร็งในเด็ก

และราชวิทยาลัย/สมาคมกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย