การขับเคี่ยวกันระหว่างชาติมหาอำนาจของโลกกำลังเข้มข้นดุเดือดปิ่มๆ ว่า อาจจะยกระดับไปสู่การขับเคี่ยวกันในทางแสนยานุภาพ ก็ได้แต่หวังว่าวันเวลาแห่งสงครามโลกครั้งที่สาม ได้ผ่านพ้นไปแล้ว หวังแต่ว่าความสามัคคีและสันติภาพ สันติสุข จักบังเกิดขึ้นแก่มวลมนุษยชาติสืบไป

แต่ทว่าความสามัคคีและสันติภาพนั้น ไม่อาจเกิดขึ้นได้ด้วยการอ้อนวอนร้องขอ แต่หากด้วยการกระทำที่ถูกต้องและสอดคล้องกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น

วันนี้มีคนเรียกร้องให้รัฐบาลไทยทำการถ่วงดุลความขัดแย้งระหว่างอเมริกาและรัสเซีย พูดง่ายๆ ก็คือให้เหยียบเรือสองแคม แล้วถ่วงดุลไม่ให้เอียงไม่ให้เซไปข้างใดข้างหนึ่ง โอ้! ช่างเป็นความฝันอันบรรเจิดสุดขนาด แต่ก็ต้องสรรเสริญน้ำใจที่ยังกล้าหาญชาญชัยเสนอเรื่องนี้

อันการเหยียบเรือสองแคมนั้นพูดง่ายและโดยมากคนพูดก็ไม่รู้จักเรือหรือการยืนบนเรือ ยิ่งไม่ต้องพูดถึงการเหยียบเรือสองแคมจึงจะไม่ล่มจมคว่ำไปเสียก่อน ใครสงสัยก็ไปลองดูได้ แต่อย่าไปลองที่บ่อจระเข้ก็แล้วกัน

ซึ่งจะเหยียบเรือสองแคมนั้นแค่จะก้าวเท้าแรกเหยียบแคมไหน เรือก็เอียงกระเท่เร่เสียแล้ว หากเป็นเรือขนาดย่อมหรือปากแคมเรือกว้างสักหน่อยก็ไม่มีทางเหยียบเรือสองแคมได้เพราะขาจะฉีกขาดเสียก่อน แม้เรือลำน้อยหากจะเหยียบเรือสองแคมก็ต้องรักษาดุลของตัวเองให้ได้เสียก่อน ดุลของตัวเองนั่นแล้วจึงจะสามารถถ่วงน้ำหนักเรือไม่ให้เอนไม่ให้เอียงไปข้างใดข้างหนึ่งได้

ซึ่งจะหวังให้น้ำทั้งสองฝั่งเรือมาช่วยทำให้เรือไม่เอนไม่เอียงนั้นไม่ใช่ฐานะที่หวังได้

ในวันนี้ไม่รู้เกิดเหตุอะไรขึ้น ทางเจ้าหน้าที่ได้จับกุมชาวรัสเซียไว้คนหนึ่ง และจู่ๆ ทางอเมริกาก็จับตัวเณรคำผู้หลบหนีคดีไปซุกหัวอยู่ในอเมริกานานนับปีมาแล้ว จะส่งตัวให้กลับประเทศไทย แต่ขอตัวชาวรัสเซียดังกล่าวไปอเมริกา อ้างว่ามีคดีอยู่ในอเมริกา

เมื่อข่าวปรากฏขึ้นรัฐบาลรัสเซียก็เต้นเหยง ออกแถลงการณ์ว่า ชาวรัสเซียไม่ได้ทำผิดกฎหมายอะไรของประเทศไทย จึงไม่มีสิทธิ์จับกุมชาวรัสเซีย และยิ่งไม่มีสิทธิ์ส่งตัวชาวรัสเซียไปให้อเมริกา

เมื่อเป็นอย่างนี้แรงกดดันก็เกิดขึ้นกับประเทศไทย เพราะด้านหนึ่งอเมริกาก็จะกดดันเพื่อให้ส่งชาวรัสเซียไปอเมริกา อีกด้านหนึ่งรัสเซียก็กดดันเพื่อให้ส่งตัวชาวรัสเซียกลับรัสเซียและยังแจงอีกว่าที่ทำกันอยู่นั้นผิดกฎหมายทั้งกฎหมาย
ในประเทศและกฎหมายระหว่างประเทศ

ทีนี้รัฐบาลไทยจะทำอย่างไรเล่า? ยืนอยู่ท่ามกลางสองช้างสารซึ่งเป็นมหาอำนาจของโลก เหตุการณ์แบบนี้จะเหยียบเรือสองแคมหรือถ่วงดุลอะไรได้ ดังนั้นจึงต้องเข้าใจเรื่องนี้ให้ดี หาไม่แล้วก็จะเกิดผลเสียทั้งสองทาง

คืออเมริกาก็จะย่ามใจแทรกแซงกดดันประเทศไทยหนักขึ้นไปอีก ในขณะที่สัมพันธไมตรีกับรัสเซีย ซึ่งเพิ่งฟื้นฟูขึ้นมาใหม่หลังจากนายกรัฐมนตรีเดินทางไปเยือนอย่างเป็นทางการ หากจะได้รับผลกระทบและเสียการไปเปล่าๆ นี่คือปัญหาที่ประเทศไทยจะต้องทำความเข้าใจ

คือทำความเข้าใจว่ากรณีที่เกิดขึ้นนี้ไม่ใช่เรื่องปกติธรรมดา แต่เป็นหมากกลทางการเมืองระหว่างประเทศชนิดหนึ่ง ที่บังคับให้ประเทศไทยเลือกข้าง

ถ้าเลือกข้างอเมริกา ก็จะตกเป็นข้าต่อไป ก็จะถูกเขาแทรกแซงกดดันต่อไป หรือถ้าเลือกข้างรัสเซีย อเมริกาก็จะกดดันหนักขึ้น ในขณะที่อาจได้แรงหนุนจากรัสเซียมาช่วยยันไว้บ้างเหมือนดังเช่นหลายประเทศที่กำลังเกิดเหตุแบบเดียวกันนี้

ทว่าประเทศไทยนั้นเป็นประเทศเล็ก การจะทำการไปตามอำเภอใจหรือด้วยอคติใดๆ นั้นไม่ใช่ทางอันประเสริฐ ทางอันประเสริฐคือต้องมีหลัก มีเกณฑ์ นั่นคือต้องยึดถือกฎหมายระหว่างประเทศและกฎหมายในประเทศ

เพียงแต่มีผู้รู้อธิบายให้ฟังได้ว่า ชาวรัสเซียคนนี้เข้าเมืองโดยผิดกฎหมายหรือไม่? ถ้าผิดก็จับได้ แล้วต้องผลักดันออกไปยังต่างประเทศที่ตนเองมีสัญชาติ หรืออย่างมากก็ฟ้องคดีต่อศาลฐานหลบหนีเข้าเมือง แล้วดำเนินการตามคำตัดสินของศาล คือหากมีโทษจำคุกก็จำคุกจนครบแล้วผลักดันกลับประเทศไป

แต่ในกรณีที่เขาไม่ได้เข้าเมืองโดยผิดกฎหมาย ก็ไม่มีสิทธิ์และอำนาจใดๆ ที่ไปจับกุม การจับกุมก็จะเป็นการทำความผิดกฎหมาย และจะต้องรีบปล่อยตัวไป เมื่อปล่อยตัวไปเขาจะไปไหนก็เป็นเรื่องของเขา หรืออีกทางหนึ่งชาวรัสเซียคนนี้ย่อมมีสิทธิ์ที่จะไปร้องต่อศาลเพื่อให้สั่งปล่อยตัวโดยอ้างว่าถูกคุมขังไว้โดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งศาลจะรีบไต่สวนทันที และมีคำสั่งให้ปล่อยตัวไป หรือถ้าเห็นว่าเข้าเมืองโดยผิดกฎหมาย ศาลก็จะไม่อนุญาตให้ปล่อยตัว ก็เป็นการว่ากันตามกฎหมาย

ส่วนกรณีที่อเมริกาขอให้ส่งตัวไปอเมริกา อ้างว่ามีคดีในอเมริกานั้น ก็ต้องปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการส่งผู้ร้ายข้ามแดน และตามทางไมตรีที่มีมาต่อกัน ไม่ใช่จับตัวเณรคำส่งแล้วจะก่อให้เกิดอำนาจบังคับเหนือรัฐบาลให้ต้องจับตัวคนอื่นส่งไปได้ นั่นเป็นคนละเรื่อง

ต่อให้อเมริกามีหมายจับชาวรัสเซียคนนี้ ก็จะสั่งให้ส่งตัวไปในทันทีไม่ได้ จะต้องดำเนินการตามกฎหมายระหว่างประเทศและกฎหมายว่าด้วยการส่งผู้ร้ายข้ามแดน เว้นแต่ใครจะอุตริยอมตัวเป็นขี้ข้าหรือทาสรับใช้ ถูกใครสั่งให้ทำอะไรก็ทำให้ตามใจ ไม่เป็นตัวไม่เป็นไทแก่ตนเอง

กรณีเรื่องนี้จึงต้องตรวจสอบให้ดีว่าชาวรัสเซียคนนี้ถูกออกหมายจับในอเมริกาหรือไม่? ในข้อหาใด? เพราะบางทีข้อหาที่ถูกออกหมายจับนั้นไม่อยู่ในบังคับของการส่งผู้ร้ายข้ามแดนก็ส่งไม่ได้

ถ้าไม่มีการออกหมายจับก็ไม่มีทางที่จะขอส่งผู้ร้ายข้ามแดนได้ ยิ่งไม่ต้องพูดถึงการขอส่งตัวไปดื้อๆ ซึ่งผิดกฎหมายสารพัด

ในกรณีที่ถ้ามีหมายจับก็ต้องร้องขอต่อรัฐบาลไทยให้จับกุมและส่งผู้ร้ายข้ามแดน ซึ่งเป็นอำนาจของศาลที่จะทำการไต่สวนตามกฎหมาย ไม่ใช่อำเภอใจของใครที่จะทำได้โดยชอบ

ดังนั้นกรณีเรื่องนี้หากยึดหลักกฎหมายเป็นที่ตั้งก็จะนำประเทศออกมาจากปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองของชาติมหาอำนาจ เป็นทางแห่งความรอดปลอดภัยของชาติเล็กๆ อย่างประเทศไทยของเรา