มีเสียงวิจารณ์โดยคนที่ติดตามพฤติกรรมของคนไทยว่าคนไทยจำนวนไม่น้อยเป็นพวก “เจ็บแล้วไม่จำ” หรือ“ทำผิดพลาดซ้ำแล้วซ้ำอีก” คำวิจารณ์ข้างต้นเป็นจริงหรือไม่ ประเด็นนี้คนไทยเท่านั้นที่จะตอบได้  

แต่มีบางคนที่ติดตามพฤติกรรมการเมืองของคนฟิลิปปินส์วิจารณ์ว่า คนฟิลิปปินส์ก็ดูไปแล้วไม่ค่อยต่างจากคนไทยมากนัก เพราะน่าจะเป็นพวกเจ็บแล้วไม่จำเช่นกันโดยเฉพาะไม่เคยหลาบจำเรื่องพฤติกรรมการเมืองสามานย์ของนักการเมืองจำพวกทรราช ดังจะเห็นได้ว่าเมื่อประมาณ 3 ทศวรรษก่อนนั้น ชาวฟิลิปปินส์เคยขับไล่อดีตประธานาธิบดี เฟอร์ดินานด์ มาร์กอส เนื่องจากเห็นว่ามีพฤติกรรมฉ้อฉลปล้นประเทศ แต่สุดท้ายในการเลือกตั้งประธานาธิบดีครั้งล่าสุด เมื่อเดือนพฤษภาคม 2565 กลับปรากฏว่าลูกชายของอดีตประธานาธิบดีมาร์กอส คือ เฟอร์ดินานด์ มาร์กอส จูเนียร์หรือบองบอง ได้กลับมารับตำแหน่งประธานาธิบดีของฟิลิปปินส์  

สำหรับเรื่องบองบองเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดี ฟิลิปปินส์นั้น เจมส์ ล็อกซ์ตัน อาจารย์ด้านการเมืองเปรียบเทียบจากมหาวิทยาลัยซิดนีย์ วิเคราะห์เรื่องนี้ว่า ในหลายประเทศที่เปลี่ยนผ่านเข้าสู่ระบอบประชาธิปไตย แต่ยังมีสิ่งตกค้างเดิมๆ อยู่ เช่นร่องรอยของระบอบเก่าที่แฝงอยู่ในรัฐธรรมนูญ รวมถึงความไม่เป็นประชาธิปไตยที่แฝงอยู่ในการเมืองระดับท้องถิ่นและในพรรคการเมือง และพบว่าประเทศที่เปลี่ยนผ่านเข้าสู่ความเป็นประชาธิปไตยมักมีพรรคการเมืองที่สืบทอดความเป็นเผด็จการไว้ (ค้นหาเพิ่มเติมได้จาก James Loxton : The Philippines elected a dictator’s son. Why are dynasties popular? The Washington Post)  

ที่นี้เราย้อนกลับมาดูประเด็นการเมืองในประเทศไทยกันบ้าง มีคำถามคล้ายๆ กันว่าทำไมคนไทย (จำนวนไม่น้อย) จึงไม่ได้รับบทเรียนจากการที่เรามีนักการเมืองทุจริตคอร์รัปชัน แล้วเราก็ปล่อยให้นักการเมืองทุจริตฉ้อฉลสามารถสืบทอดอำนาจรัฐได้โดยการส่งลูก เมีย น้อง พี่ และญาติพี่น้องเข้าไปรับอำนาจรัฐต่อจากนักการเมืองฉ้อฉลได้  

เราทุกคนที่ติดตามเรื่องราวการเมืองไทยต่างประจักษ์ดีว่าในวงการการเมืองไทยมีนักการเมืองที่มาจากตระกูลเดียวกันจำนวนกี่ตระกูลเข้ามาเวียนว่ายแสวงหาอำนาจรัฐอยู่ในเวทีการเมืองระดับต่างๆ ทั้งระดับชาติ และระดับท้องถิ่น  

อันที่จริงการที่คนตระกูลเดียวกันแสวงหาอำนาจรัฐโดยผ่านเวทีการเมือง ก็ไม่นับว่าเป็นเรื่องผิด หรือเรื่องที่ต้องถูกหวงห้ามจำกัดสิทธิ์โดยชอบธรรม แต่ปัญหาอยู่ตรงที่ว่าทำไมคนไทยจึงยังปล่อยให้ตระกูลการเมืองที่มีพฤติกรรมโกงบ้านกินเมืองเข้ามาเวียนว่ายแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตนโดยการยึดกุมอำนาจรัฐไว้ในกำมือ ทั้งๆ ที่คนไทยได้ประจักษ์ชัดว่านักการเมืองในตระกูลต่างๆ นั้นมีพฤติกรรมฉ้อฉลปล้นประเทศชัดเจน 

อย่างไรก็ตาม มีคำกล่าวหนึ่งที่น่าศึกษาในเชิงพฤติกรรมการเมืองไทยคือ “นักการเมืองโกงก็ได้ ไม่ว่ากัน แต่ขอให้โกงแล้วแบ่งให้ฉันด้วยก็พอ” 

คำกล่าวข้างต้นสะท้อนตรรกะอุบาทว์ และความเห็นแก่ได้ของคนไทยจำพวกหนึ่งได้อย่างชัดเจน คนจำพวกนี้ไม่เคยนำพากับความทุกข์ยากลำบากเข็ญของผู้คนอื่นที่เป็นเพื่อนร่วมแผ่นดิน แต่คนจำพวกนี้คิดแค่เพียงได้ส่วนแบ่งจากการโกงชาติโดยนักการเมืองเท่านั้น 

เพราะฉะนั้นจึงไม่น่าประหลาดใจที่เรายังพบเห็นเสมอๆ ว่าคนไทยจำนวนหนึ่งสามารถเลือกนักการเมืองโกงชาติ หรือเลือกน้องสาว พี่สาว และลูกสาวของนักการเมืองโกงชาติได้ เพราะคนที่มีความคิดเช่นนั้นมองแค่เพียงว่า “โกงได้ไม่ว่ากัน แต่โกงแล้วแบ่งให้ฉันด้วยก็แล้วกัน”  คนจำพวกนี้จึงเป็นพวกเจ็บแล้วไม่เคยจำจริงๆ เพราะต่อให้ต้องเจ็บอีกกี่ครั้ง ก็ไม่นำพา เพราะหวังจะได้เพียงเศษขี้ตีนที่นักการเมืองโกงบ้านกินเมืองเขี่ยให้กินเท่านั้น