รัฐบาลแพทองธาร ชินวัตร ได้แสดงความภูมิอกภูมิใจที่สามารถนำพาให้ประเทศไทยสมัครเข้าเป็นสมาชิกคณะมนตรีว่าด้วยสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติได้สำเร็จ ในการนี้ประชาชนพลเมืองไทยก็ต่างปีติยินดี และรู้สึกภูมิอกภูมิใจกันถ้วนหน้า โดยต่างร่วมกันชื่นชมฝีมือของคณะรัฐบาลด้วย

การที่ประเทศไทยได้รับคัดเลือกเข้าเป็นสมาชิกคณะมนตรีว่าด้วยสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติดังกล่าว บ่งบอกว่าประเทศไทยนั้นมีความเจริญก้าวหน้าในเรื่องสิทธิมนุษยชนในระดับหนึ่ง ดังจะเห็นได้จากการมีและการใช้สิทธิเสรีภาพต่างๆ เป็นการทั่วไปในกรอบสังคมประชาธิปไตย อีกทั้งยังมีการดำเนินการยกร่างกฎหมายว่าด้วยการทัดเทียมเสมอภาคทางเพศจนประสบความสำเร็จ และได้เริ่มมีการบังคับใช้ในช่วงปลายเดือนมกราคม 2568 นอกจากนั้นประเทศไทยก็ยังมีคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ มีกรมกองในกระทรวงยุติธรรมที่ส่งเสริมเรื่องสิทธิมนุษยชน และประเทศไทยก็ยังมีผู้แทนในคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนระดับประเทศอาเซียน

ทั้งนี้ ในสังคมในมุมกว้างก็มีเรื่องการเรียนการสอนในเรื่องสิทธิมนุษยชนในแวดวงวิชาการ ไปจนถึงการขับเคลื่อน เคลื่อนไหวในภาคประชาชนผ่านการจัดตั้งสมาคมและมูลนิธิต่างๆ อีกทั้งสภาทนายความก็มีหน่วยงานในสังกัดและกลุ่มทนาย อาสาสมัคร ในเรื่องสิทธิมนุษยชนนี้โดยทั้งหมดนี้ก็ยังจะต้องมีการพัฒนากันต่อไป เพื่อให้เรื่องสิทธิมนุษยชนมีความเข้มแข็งยิ่งขึ้น ทั้งในแง่องค์ความรู้ การปฏิบัติ และการบังคับใช้กฎหมาย และในการนี้ฝ่ายรัฐบาลก็ต้องตั้งอกตั้งใจและเอาจริงเอาจังกับเรื่องสิทธิมนุษยชน ทั้งในแง่การส่งเสริม (Promotion) และการปกป้องคุ้มครอง (Protection) ให้เป็นที่ประจักษ์ให้มากขึ้นต่อไป

ประเด็นปัญหาเกี่ยวกับเรื่องสิทธิมนุษยชนที่ยังค้างคาอยู่ทั้งในสายตาของประชาคมโลก และในสายตาของคนไทยเรากันเองที่ยึดมั่นในเรื่องสิทธิมนุษยชน ก็มีอาทิ

- การยกเลิกการประหารชีวิต (ซึ่งก็สอดคล้องกับคำสั่งสอนของศาสนาต่างๆโดยเฉพาะศาสนาพุทธ) เพราะไม่มีผู้ใดควรจะมีสิทธิ์ที่จะไปทำลายชีวิตของผู้อื่น อีกทั้งจะเป็นการเปิดโอกาสที่จะให้ผู้ที่กระทำผิดได้พิจารณาตนเอง กลับเนื้อกลับตัว และกลับมาทำประโยชน์ให้กับสังคม

- การปรับปรุงกระบวนการยุติธรรมให้มีความเที่ยงธรรมและยุติธรรมอย่างแท้จริง เช่น ความล่าช้าในกระบวนการยุติธรรม การคุมขังโดยมิมีกำหนดและการไม่รีบเร่งในการนำคดีความสู่การตัดสินของศาลยุติธรรม

- การคุมขังผู้ลี้ภัยการเมืองจากต่างประเทศ ทั้งๆ ที่เขาเหล่านั้นมิได้เป็นอาชญากร หากแต่มีความเห็นต่างในเรื่องอุดมการณ์ทางการเมืองและวิถีทางทางการเมือง กับกลุ่มอำนาจของประเทศของเขา

- การให้ความร่วมมือกับบรรดารัฐบาลเผด็จการต่างๆ ในการส่งกลับผู้ลี้ภัยทางการเมืองไปให้ฝ่ายเขา ทั้งๆ ที่รู้อยู่ว่าข้อหาว่าเป็นผู้ก่อการร้ายนั้น
ไม่เป็นความจริงแต่อย่างใด อีกทั้งเมื่อส่งกลับไปเขาเหล่านั้นก็จะไม่ได้รับความยุติธรรมในการพิจารณาคดีแต่อย่างใด ซึ่งที่ผ่านมาก็มีกรณีของชาวจีนเชื้อสายอุยกูร์และนับถือศาสนาอิสลาม นักการเมืองและนักเคลื่อนไหวประชาธิปไตยของกัมพูชา นักการเมืองและนักเคลื่อนไหวประชาธิปไตยของเมียนมา ไปจนถึงชาวเวียดนามและชาวลาว ที่ไม่เห็นด้วยกับการเมืองการปกครองแบบคอมมิวนิสต์ เป็นต้น

ฉะนั้น รัฐบาลไทยภายใต้การนำพาของแพทองธาร นายกรัฐมนตรี ต้องตระหนักในเรื่องพันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชน และปฏิบัติตนให้สอดคล้อง มิฉะนั้นแล้ว ไทยก็จะถูกตีตราว่าเป็นฝ่ายสนับสนุนสิทธิมนุษยชนแต่ในนาม หรือเป็นพวกเสแสร้ง แต่ในจิตใจนั้นก็คือ พวกอำนาจนิยม พวกเผด็จการนิยม นั่นเอง

ในขณะเดียวกัน บรรดาพรรคฝ่ายค้านต่างๆ ก็ต้องแสดงความเป็นตัวตนในเรื่องสิทธิมนุษยชนนี้อย่างจริงจัง และควรจะเป็นตัวนำพาเสียด้วยซ้ำ จะอยู่นิ่งเฉยไม่รู้ร้อนรู้หนาวอีกต่อไปไม่ได้ ก็เสมือนกับว่ามาใช้เวทีประชาธิปไตยเพื่อให้ได้มาซึ่งอำนาจรัฐ แต่ไม่ขับเคลื่อนประชาธิปไตย ซึ่งมีเรื่องสิทธิมนุษยชนเป็นหัวใจสำคัญอันหนึ่งอย่างแท้จริง

กษิต ภิรมย์
kasitfb@gmail.com