ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน (Center for Gambling Studies) องค์กรทางวิชาการที่ทำหน้าที่เผยแพร่ความรู้เพื่อให้เกิดการผลักดันมาตรการและกลไกในการควบคุมปัญหาการพนัน

นำเสนอรายงานวิจัยเรื่อง “สถานที่จัดให้มีการเล่นพนัน” โดยกาญจนุรัตน์ ไมรินทร์

เนื้อหาเปิดเผยให้เห็นลักษณะของกาสิโน กลไกการควบคุม รูปแบบการจัดการในประเทศต่างๆ

และทำให้กระตุ้นการพิจารณาว่า ถ้ามาเปิดที่เมืองไทย จะจัดการได้จริงหรือไม่?

1. งานวิจัยดังกล่าว ย้อนรอยว่า ประเทศไทยเคยมีบ่อนการพนันที่ถูกกฎหมาย หรือที่เรียกว่า “บ่อนกาสิโน” ในสมัยรัชกาลที่ 2

ซึ่งสามารถเก็บอากรบ่อนเบี้ยได้ปีละ 260,000 บาท

จนกระทั่งสมัยรัชกาลที่ 4 ได้มีการกำหนดภาษีการพนันเพิ่มขึ้นจากอากรบ่อนเบี้ย ทำให้สามารถเก็บภาษีได้ถึงปีละ 500,000 บาท

ต่อมาปี 2413 ในแขวงกรุงเทพฯ มีบ่อนใหญ่ประจำอยู่ 126 ตำบล และบ่อนเบี้ยขนาดเล็กอีกประมาณ 277 ตำบล

จนสมัยรัชกาลที่ 5 ทรงให้เลิกบ่อนการพนัน

ด้วยพระองค์ทรงเห็นว่า การมีราษฎรมัวเมาในการพนันย่อมนำไปสู่ความวิบัติ ทั้งส่วนตัวและส่วนรวม ความมั่นคงของชาติ

และรัชกาลที่ 6 ได้ประกาศปิดบ่อนทั่วราชอาณาจักร

ปัจจุบัน การพนันที่ถูกต้องตามกฎหมายของประเทศไทย คือ การออกสลากประเภทต่างๆ

2. ในต่างประเทศ บางประเทศมีการยอมรับธุรกิจการพนันให้เป็นธุรกิจตามกฎหมาย เพื่อสร้างรายได้ให้กับประเทศ

ไม่ว่าจะเป็น ด้านการจัดเก็บภาษีอากรจากรายได้ การส่งเสริมเศรษฐกิจในหลายด้าน เช่น ธุรกิจโรงแรม การท่องเที่ยว ของที่ระลึก เป็นต้น

ในสหรัฐอเมริกา การพนันทั้งที่เป็นแบบกาสิโนและที่อยู่ในรูปของลอตเตอรี่ได้ให้ความสำคัญในฐานะที่เป็นองค์ประกอบหลักของอุตสาหกรรมสันทนาการ รัฐบาลในแต่ละมลรัฐของสหรัฐเป็นผู้เฝ้าระวังการเจริญเติบโตของอุตสาหกรรมนี้ โดยรัฐเป็นผู้ใช้อำนาจในการออกกฎหมาย (Legalize) และกำกับดูแลในทุกๆ สาระสำคัญของการพนัน

ประเทศอินเดีย ก็เป็นอีกหนึ่งประเทศที่ให้กาสิโนถูกกฎหมาย โดยให้รายได้สุทธิจากการเล่นเกมถูกใช้เพื่อ (1) เพื่อเป็นทุนในการดำเนินงานหรือโปรแกรมของรัฐบาล (2) เพื่อจัดสวัสดิการทั่วไปของบ่อนและสมาชิก (3) เพื่อส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจของบ่อน (4) เพื่อบริจาคให้กับองค์กรการกุศล หรือ (5) เพื่อช่วยเหลือการดำเนินงานของหน่วยงานราชการส่วนท้องถิ่นที่ให้บริการแก่ประชาชน

นอกจากนั้น ประเทศมาเลเซีย เมียนมา กัมพูชา สิงคโปร์ และลาว ก็ถือว่าการเปิดกาสิโนถือเป็นนโยบายของรัฐบาล ซึ่งกาสิโนดังกล่าวคนไทยสามารถเดินทางไปใช้บริการได้และมีนักท่องเที่ยวต่างประเทศเข้าไปใช้บริการด้วย

3. งานวิจัยชิ้นนี้ ระบุว่า ธุรกิจการพนันเป็นประเด็นที่ค่อนข้างอ่อนไหวสำหรับในประเทศไทย

แนวคิดและนโยบายที่จะทำให้ธุรกิจการพนันเป็นสิ่งที่ถูกกฎหมายเพื่อประโยชน์ด้านการเพิ่มรายได้ และกระตุ้นเศรษฐกิจยังมีการวิพากษ์วิพากษ์กันอย่างกว้างขวาง

ทั้งฝ่ายที่สนับสนุนและฝ่ายที่คัดค้าน เนื่องจากประเด็น
ด้านสังคม

ผู้วิจัยเห็นว่า หากประเทศไทยต้องการทำให้ธุรกิจการพนันเป็นเรื่องที่ถูกกฎหมาย เพื่อการจัดเก็บภาษีจากรายได้และค่าธรรมเนียมของธุรกิจการพนัน รวมถึงส่งเสริมการท่องเที่ยว การศึกษาเรื่องสถานที่ที่ควรกำหนดให้สามารถเล่นการพนันได้อย่างถูกกฎหมาย เช่น สถานที่สร้างกาสิโน สถานที่ที่สามารถตั้งเครื่องเกมส์การพนัน การพนันในครอบครัว หรือสถานที่ที่ควรอนุญาตให้เล่นไพ่สำรับได้ เป็นต้น เป็นเรื่องสำคัญมาก

4. ประเทศแอฟริกาใต้

การพนันที่อนุญาตได้ตามกฎหมาย มี 4 ประเภท คือ กาสิโน, เครื่องเล่นเกม, การพนันทายผลการแข่งขัน และบิงโก

มีคณะกรรมการการพนันแห่งชาติ (National Gambling Board -NGB) เป็นคณะกรรมการที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายการพนันแห่งชาติค.ศ. 2004

จะมีหน่วยงานพิจารณาออกใบอนุญาตประจำเขตปกครอง (PGRAs) ในการกำกับดูแลเรื่องออกใบอนุญาตระดับประเทศ และใบอนุญาตระดับเขตปกครอง ตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎหมายคือ กฎหมายของรัฐบาลกลางและกฎหมายของเขตปกครอง รวมทั้งตรวจสอบการปฏิบัติตามเงื่อนไขในใบอนุญาต

ใบอนุญาตประกอบกิจการกาสิโนนั้น จะออกให้ภายใต้เงื่อนไขที่ผู้ประกอบการจะต้องทำการลงทุนเรื่องการก่อสร้างสถานที่สำหรับการเล่นพนัน การบันเทิง และกิจการที่เกี่ยวของเท่านั้น รวมถึงการลงทุนจดสร้างสิ่งที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานในเขตพื้นที่ที่ตนประกอบกิจการด้วย

รัฐจะสนับสนุนให้มีการเปิดกาสิโนขนาดใหญ่

รัฐมิได้อนุญาตให้เปิดกาสิโนหรือสถานที่เล่นพนันขนาดกลางหรือขนาดเล็กในผับบาร์ต่างๆ

เนื่องจากประสงค์ที่จะให้เกิดประโยชน์แก่คนในชุมชนที่อยู่ใกล้สถานที่เล่นพนัน บุคคลที่ไม่เกี่ยวข้องกับธุรกิจพนัน ส่งผลให้มูลค่าที่ดินเพิ่มสูงขึ้น ทั้งยังเกิดการพัฒนาโครงการอื่นๆ ที่ไม่ได้เกี่ยวข้องโดยตรงกับธุรกิจกาสิโน เช่น ห้างสรรพสินค้า เป็นต้น

5. ประเทศฟิลิปปินส์

องค์กรที่กำกับดูแลการพนัน ชื่อ PAGCOR

จัดตั้งขึ้นภายใต้กฎหมายที่ออกโดยฝ่ายบริหาร คือ คำสั่งประธานาธิบดีฟิลิปปินส์

กำหนดโครงสร้างบรรษัทการควบคุมดูแลธุรกิจการพนันในฟิลิปปินส์ทั้งหมด และอำนาจในการบริหารและออกใบอนุญาตจัดให้มีการเล่นพนันประเภทต่างๆ ภายใต้กฎหมายฉบับเดียว ที่เรียกว่า กฎบัตรของ PAGCOR (PAGCOR’s Charter)

การออกใบอนุญาตประกอบกิจการพนันที่สร้างรายได้ให้แก่ PAGCOR มากที่สุด คือ กาสิโน

มีทั้งกาสิโนที่ได้รับใบอนุญาตประกอบกิจการโดย PAGCOR เปิดให้บริการเฉพาะในเกาะลูซอน 3 เขตใหญ่ ได้แก่ เอ็นเตอร์เทนเมนท์ซิตี้ (Entertainment City) เฟียสต้า (Fiesta) คลาร์ก (Clark)

กาสิโนที่ PAGCOR เป็นเจ้าของและบริหารงานเอง เปิดให้บริการใน 3 พื้นที่ ได้แก่ เมโทร มะนิลา (Metro Manila)เกาะลูซอน (Luzon) หมู่เกาะวีซายัน และเกาะมินดาเนา (Visayas & Mindanao)

กาสิโน 2 ประเภท คือ 1. กาสิโนขนาดใหญ่ ซึ่งในพื้นที่เดียวกันมีสิ่งบันเทิงอื่น ๆ แบบครบวงจร

และ 2. กาสิโนขนาดเล็ก โดยมีจำนวนโต๊ะพนัน เครื่องเล่นพนันอื่นๆ น้อยกว่ากาสิโนใหญ่

โดยกาสิโนขนาดเล็กบางแห่ง มักเป็นเพียงส่วนหนึ่งในสถานที่ให้บริการของธุรกิจอื่นๆ เช่น โรงแรม รีสอร์ท ห้างสรรพสินค้า เป็นต้น

6. ประเทศสิงคโปร์

สถานที่กาสิโนจะต้องมีรีสอร์ทแบบบูรณาการ คือ รีสอร์ทที่ประกอบด้วย โรงแรม ร้านค้าปลีก ร้านอาหาร ความบันเทิง นันทนาการ และสิ่งอำนวยความสะดวกอื่นๆ

บุคคลที่จะเข้าในสถานที่กาสิโนได้ จะต้องเป็นบุคคลที่ได้รับอนุญาตจากผู้ประกอบการกาสิโนเท่านั้น โดยบุคคลที่เข้ากาสิโนได้จะต้องชำระเงินให้แก่ผู้ประกอบการ 100 ดอลลาร์สิงคโปร์สำหรับระยะเวลาติดต่อกัน 24 ชั่วโมง หรือ 2,000 ดอลลาร์สิงคโปร์สำหรับสมาชิกรายปีของกาสิโน (อัตราเมื่อหลายปีแล้ว)

โดยผู้ประกอบการต้องนำเงินค่าธรรมเนียมแรกเข้ามอบให้ The Singapore Totalizator Board เพื่อใช้ในวัตถุประสงค์สาธารณะ สังคม หรือการกุศลในสิงคโปร์

และผู้ประกอบการกาสิโนต้องไม่คืนเงิน โอน หรือชำระเงินคืนไม่ว่าโดยตรงหรือโดยอ้อม ในค่าธรรมเนียมในการเข้าให้แก่ผู้ที่เข้ามาในกาสิโน

นอกจากนี้ ยังมีการห้ามมิให้ผู้เยาว์อายุต่ำกว่า 21 ปีเข้าในสถานที่กาสิโน หากผู้ประกอบการกาสิโนไม่ปฏิบัติตามต้องระวางโทษปรับไม่เกิน 1,500 ดอลลาร์สิงคโปร์

เกมที่เล่นกันในสถานที่กาสิโน จะอนุญาตให้มีการเล่นเฉพาะเกมที่ได้รับการอนุมัติจากหน่วยงานกำกับดูแลการพนันของสิงคโปร์เท่านั้น

(1) เกมซิกโบ Sic Bo หรือ ไฮโล เป็นเกมทายลูกเต๋าที่นิยมเล่นกันในกาสิโน

(2) แบล็กแจ็ก (Blackjack) เป็นเกมรูปแบบของเกมไพ่ หรือที่รู้จักกันในชื่อ Twenty-one

(3) เกมบาคาร่า (Baccarat) เป็นเกมไพ่ประเภทหนึ่งที่มีลักษณะการเล่นคล้ายๆ กับเกมป๊อกเด้ง

(4) เกมโป๊กเกอร์ (Poker) คือ เกมไพ่ชนิดหนึ่งที่ต้องมีผู้เล่นมากกว่า 1 คนขึ้นไป

(5) เกมแคร็ปส์ (Craps) คือเกมเดิมพันที่มีลูกเต๋าเข้ามาเกี่ยวข้อง โดยเกมแคร็ปส์จะใช้ลูกเต๋า 2 ลูก

(6) เกมรูเล็ต (Roulette) เป็นเกมที่มีลักษณะเป็นเกมหมุนวงล้อ เป็นการทายสุ่มช่อง หมายเลข 0 ถึง 36

นอกจากนี้ ก็ยังมีเกมสล็อต (Slot Games ) คือ เกมที่ใช้เครื่องจักรที่ผลิตขึ้นในการพนันเป็นตู้ที่มีวงล้อ 3 วงขึ้นไปภายใน

เกมโต๊ะอิเล็กทรอนิกส์ เป็นเกมที่เดิมพันโดยใช้เครื่องเล่นเกมอุปกรณ์เล่นเกมในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ใดๆ ที่สามารถวางเดิมพันได้ในเกมที่เล่นในโต๊ะ เช่น Alfastreet, Aruze Dragon Sic Bo, Aruze Lucky Sic Bo ฯลฯ

7. ประเทศอังกฤษ

การขออนุญาตจัดตั้งกาสิโนนั้น ในพระราชบัญญัติการพนัน ค.ศ. 2005 กำหนดให้เป็นหน้าที่ของคณะกรรมการการพนันแห่งสหราชอาณาจักร ซึ่งเป็นผู้ควบคุมอุตสาหกรรมการพนันในสหราชอาณาจักร ทั้งกาสิโนปกติและเกมส์ออนไลน์

การยื่นขออนุญาต บุคคลที่ยื่นขออนุญาตต้องยื่นต่อคณะกรรมการการพนัน โดยยื่นใบสมัครที่มีข้อความตามมาตรา 6928 เช่น ระบุกิจกรรมที่ต้องการขออนุญาต ที่อยู่ในสหราชอาณาจักร ค่าธรรมเนียม ใบสมัครห้ามทำโดยผู้เยาว์ เป็นต้น

ในการพิจารณานั้น ผลของการพิจารณาจะเป็นไปตามมาตรา 74 29 กล่าวคือ ให้ ปฏิเสธ ให้เฉพาะกิจกรรมหนึ่งหรือหลายกิจกรรม และปฏิเสธกิจกรรมอื่นๆ

โดยให้แจ้งไปยังผู้ขอทราบ และหากปฏิเสธต้องแจ้งเหตุผล

สถานที่เล่นกาสิโน จะแบ่งเป็นใบอนุญาตสถานที่กาสิโน

(ก) “ใบอนุญาตสถานที่กาสิโนระดับภูมิภาค” หากเกี่ยวข้องกับกาสิโนระดับภูมิภาค

(ข) “ใบอนุญาตสถานที่กาสิโนขนาดใหญ่” หากเกี่ยวข้องกับกาสิโนขนาดใหญ่

และ (ค) “ใบอนุญาตสถานที่กาสิโนขนาดเล็ก” หากเกี่ยวข้องกับกาสิโนขนาดเล็ก

พรุ่งนี้ มาท่องจักรวาลกาสิโนกันต่อ

สารส้ม