บัดนี้ก็น่าจะเป็นที่ยอมรับกันทั่วไปได้แล้วว่า เกาหลีเหนือนั้นเป็นรัฐพลังอาวุธนิวเคลียร์ ประเทศที่ 8 ของโลกต่อจากสหรัฐอเมริกา รัสเซีย จีน อังกฤษ ฝรั่งเศส อินเดีย และปากีสถาน (ทั้งนี้ก็ยังไม่มีข้อยืนยันเกี่ยวกับการครอบครองอาวุธนิวเคลียร์ของอิสราเอลหรือไม่แต่อย่างไร)

การที่เกาหลีเหนือได้ผงาดเป็นรัฐพลังอาวุธนิวเคลียร์ได้ภายในระยะเวลาไม่ถึงชั่วคน และทั้งๆ ที่เป็นประเทศกำลังพัฒนาที่ค่อนข้างยากจน ก็เป็นเรื่องที่ค่อนข้างที่จะน่าทึ่งในแง่หนึ่ง แต่ก็สะท้อนว่าบรรดาทรัพยากร ทั้งทรัพยากรมนุษย์ ทรัพยากรทางธรรมชาติต่างๆ ได้ถูกหันเหไปทุ่มเทที่การพัฒนาเสริมสร้างแสนยานุภาพทางด้านทหารแต่เพียงอย่างเดียว โดยประชาชนพลเมืองถูกจำกัดจำเขี่ยในเรื่องปัจจัย 4 จนสังคมเกาหลีเหนือตกอยู่ในสภาพของความเหลื่อมล้ำเป็นอย่างยิ่งระหว่างกลุ่มผู้นำประเทศที่กระจุกตัวอยู่ที่พรรคแรงงานที่มีอุดมการณ์คอมมิวนิสต์ที่เป็นเสมือนกลุ่มอภิสิทธิ์ชน ขณะที่ประชาชนพลเมืองโดยทั่วไปเป็นแค่ตัวเลขและเป็นแรงงานที่ไร้ซึ่งสิทธิเสรีภาพพื้นฐานแต่อย่างใด

ความสำเร็จของเกาหลีเหนือในเรื่องอาวุธนิวเคลียร์ เกิดขึ้นมาด้วยการตัดสินใจทางการเมืองของผู้นำเกาหลีเหนือที่ว่า การที่จะประกันความอยู่รอดของเกาหลีเหนือจากการแทรกแซงจากภายนอกหรือจากการคุกคามจากภายนอกนั้นเกาหลีเหนือจะต้องครอบครองอาวุธนิวเคลียร์ให้ได้เท่านั้น ซึ่งระบอบการเมืองการปกครองจะต้องมีความเด็ดเดี่ยว มั่นคงภายใต้การนำพาของพรรคแรงงานพรรคเดียว บวกกับความเชื่อมั่นในลัทธิการบูชา เคารพและเชื่อฟังผู้นำ (Personality Count)

ล่าสุด ผู้นำเกาหลีเหนือก็ได้ออกมาประกาศว่า จะไม่พูดจาพาทีกับฝ่ายเกาหลีใต้อีกต่อไป เพราะเห็นว่าไม่มีความสำคัญ อีกทั้งระบอบการเมืองการปกครองของเกาหลีเหนือ และเกาหลีใต้เป็นระบบระบอบที่อยู่ตรงข้ามกันฉะนั้น การจะรวมประเทศจึงไม่ใช่เป็นเรื่องที่จะต้องมาเสียเวลาเจรจากันแต่อย่างใดอีกทั้งเกาหลีใต้ก็ตกอยู่ในอาณัติของสหรัฐอเมริกา สะท้อนให้เห็นว่าฝ่ายเกาหลีเหนือมองว่า ความเป็นไปในคาบสมุทรเกาหลีนั้นเป็นเรื่องระหว่างเกาหลีเหนือกับสหรัฐฯ โดยตรงเป็นสำคัญ

ประเด็นปัญหาเฉพาะหน้าก็คือ การลดความตึงเครียด เช่น การทดลองขีปนาวุธ และการเร่งพัฒนาเรือดำน้ำขับเคลื่อนด้วยพลังงานนิวเคลียร์ และการลดหรือชะลอการซ้อมรบร่วมระหว่างกองกำลังของสหรัฐฯ กับเกาหลีใต้ ซึ่งฝ่ายเกาหลีเหนือเห็นว่า เป็นการคุกคามและยั่วยุฝ่ายเกาหลีเหนือ รวมไปถึงการที่สหรัฐฯ เป็นรัฐปกป้องเกาหลีใต้ด้วยอาวุธนิวเคลียร์ (Nuclear Umbrella) ฉะนั้น ก็เป็นเรื่องที่เกาหลีเหนือและสหรัฐฯ จะหาวิธีลดความตึงเครียดและการเผชิญหน้ากันได้อย่างไร เพื่อความผาสุกของคาบสมุทรเกาหลี และภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือ ทั้งนี้ เกาหลีเหนือก็มีอำนาจต่อรองมากขึ้น เพราะได้เสริมสร้างการเป็นพันธมิตรกับรัสเซีย และการร่วมพัฒนาเทคโนโลยีทางด้านการทหารและระบบไซเบอร์

ทั้งหมดนี้ทั้งเกาหลีเหนือ และสหรัฐอเมริกา รวมทั้งเกาหลีใต้ ก็มีพันธกรณีกับประชาคมโลกในการควบคุม ระมัดระวังมิให้ความสำคัญดำเนินไปในทิศทางของการเพิ่มความตึงเครียดและไม่ไว้เนื้อเชื่อใจกัน แต่ควรจะมีช่องทางการพูดจาและปรึกษาหารือ เพื่อลดความตึงเครียดและร่วมกันป้องกันอุบัติเหตุที่อาจจะเกิดขึ้นได้จากการเคลื่อนกำลังการลาดตระเวนการซ้อมรบ และการทดลองอาวุธ

ทั้งนี้ ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์และนายคิม จอง-อึน ก็เคยได้พบปะกันแล้ว 2 ครั้ง ก็เป็นที่หวังว่าจะมีการพบปะหารือเป็นครั้งที่ 3 และต่อๆ ไป ทั้งเพื่อปรับความสัมพันธ์ และทั้งเพื่อตอบสนองการรับผิดชอบต่อความสงบและสันติสุขของชาวโลกและภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก โดยไทย และเพื่อนประเทศสมาชิกประชาคมอาเซียนก็อยู่ในวิสัยที่จะเป็นสะพานเชื่อมโยงระหว่างเกาหลีเหนือและรัสเซียฝ่ายหนึ่ง กับสหรัฐอเมริกาและเกาหลีใต้อีกฝ่ายหนึ่ง ด้วยการแสดงจุดยืนแห่งความเป็นกลางและความปรารถนาที่จะให้ได้เห็นภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นการเฉพาะ และภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิกเป็นการทั่วไปปลอดซึ่งอาวุธนิวเคลียร์

กษิต ภิรมย์

kasitfb@gmail.com