1) ตลาดทุนสะท้อน “ความคาดหวัง” มากกว่าความจริงในปัจจุบัน

ในทางเศรษฐศาสตร์ ตลาดหุ้นไม่ใช่กระจกสะท้อนปัจจุบัน แต่เป็นเครื่องชี้วัด “ความคาดหวังในอนาคต” นักลงทุนประเมินเสถียรภาพรัฐบาล ทิศทางนโยบายการคลัง การลงทุนโครงสร้างพื้นฐานและความต่อเนื่องของมาตรการเศรษฐกิจ แล้วแปลงเป็นราคาหุ้นทันที ดัชนีของ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย(SET) ในหลายช่วงที่ผ่านมาแสดงให้เห็นว่า เมื่อการเมืองมีความชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นการจัดตั้งรัฐบาลที่มีเสถียรภาพ

การแต่งตั้งทีมเศรษฐกิจที่ตลาดเชื่อมั่น หรือการประกาศนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจที่มีรูปธรรม ดัชนีมักตอบสนองเชิงบวกในระยะสั้นถึงกลาง

กลุ่มหุ้นที่ตอบสนองเร็วที่สุดมักเป็นหุ้นโครงสร้างพื้นฐาน พลังงาน และรับเหมาก่อสร้าง เช่น GULF, PTT, CPALL หรือ STEC ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับนโยบายรัฐโดยตรง ไม่ว่าจะเป็นโครงการพลังงาน การบริโภคภายในประเทศ หรือโครงการลงทุนภาครัฐ

ตัวอย่างในอดีตชี้ชัดว่า เมื่อมีความชัดเจนทางการเมืองและนโยบายขนาดใหญ่ เช่น โครงการ EEC หรือการเร่งลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน หุ้นในกลุ่มที่เกี่ยวข้องมักปรับตัวขึ้นล่วงหน้าก่อนตัวเลข GDP จะสะท้อนผลจริงเสียอีก เพราะตลาดซื้อ “ความมั่นใจ” ไม่ใช่ตัวเลขย้อนหลัง

2) เสถียรภาพทางการเมืองคือเงื่อนไขแรกของเงินทุนต่างชาติ

ในโลกที่สภาพคล่องทั่วโลกผันผวนจากนโยบายการเงินของสหรัฐฯ และการเปลี่ยนผ่านจากยุค QE สู่ยุคดอกเบี้ยสูงนักลงทุนต่างชาติให้ความสำคัญกับ “Risk Premium ทางการเมือง” มากกว่าที่เคย

ประเทศที่มีเสถียรภาพนโยบายต่อเนื่อง มีทิศทางชัดเจน และไม่เกิดความไม่แน่นอนบ่อยครั้ง จะมีต้นทุนเงินทุน (Cost of Capital) ต่ำกว่าโดยปริยาย เพราะนักลงทุนประเมินความเสี่ยงต่ำกว่า

นั่นหมายความว่าบริษัทจดทะเบียนสามารถระดมทุนได้ถูกลง การลงทุนขยายธุรกิจเกิดเร็วขึ้นและวงจรเศรษฐกิจขยายตัวได้ยั่งยืนกว่า

ในทางกลับกัน หากการเมืองไม่แน่นอน ตลาดทุนจะสะท้อนผ่านค่าเงินบาทที่ผันผวน Fund Flow ไหลออกและดัชนีหุ้นถูก Discount จากความเสี่ยงที่ไม่เกี่ยวกับปัจจัยพื้นฐานธุรกิจ สิ่งที่เห็นได้ชัดคือ นักลงทุนสถาบันต่างชาติ โดยเฉพาะกองทุนขนาดใหญ่และ Sovereign Wealth Fund มักมีกรอบประเมินประเทศ (Country Allocation Model) ที่รวมตัวแปรเสถียรภาพทางการเมืองไว้โดยตรง หากคะแนนความเสี่ยงเพิ่มขึ้น แม้เพียงเล็กน้อยน้ำหนักการลงทุนในประเทศนั้นอาจถูกปรับลดทันทีโดยไม่ต้องรอผลประกอบการบริษัทจดทะเบียน

นอกจากนี้ ความชัดเจนทางการเมืองยังส่งผลต่ออันดับความน่าเชื่อถือ (Credit Rating) ของประเทศซึ่งมีผลโดยตรงต่ออัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาล และต้นทุนการกู้ยืมของภาคเอกชน หากความเชื่อมั่นดีขึ้น Bond Yield มีแนวโน้มลดลง เงินทุนไหลเข้า ตลาดหุ้นและค่าเงินบาทจะได้รับแรงสนับสนุนเป็นลูกโซ่

จุดสำคัญคือ ตลาดทุนไทยไม่ได้แข่งขันกันเองภายในประเทศ แต่แข่งขันกับตลาดในภูมิภาค เช่น อินโดนีเซียเวียดนาม และอินเดีย หากไทยไม่สามารถสร้างภาพของ “เสถียรภาพเชิงนโยบาย” ได้เงินทุนย่อมไหลไปยังประเทศที่ให้ผลตอบแทนเทียบความเสี่ยง (Risk-adjusted return) ดีกว่า

3) ภาวะผู้นำเชิงนโยบาย : จากความมั่นใจสู่การเติบโตเชิงโครงสร้าง

การเมืองที่เข้มแข็งไม่ได้หมายถึงเพียงเสียงข้างมากในสภา

แต่หมายถึงความสามารถในการกำหนดทิศทางระยะยาวอย่างชัดเจน โดยเฉพาะใน 3 มิติสำคัญ

หนึ่ง การลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน

การเร่งโครงการพลังงานสะอาด ดิจิทัล อินฟราสตรัคเจอร์ และระบบโลจิสติกส์ จะสร้าง Multiplier Effect ต่อ GDP หลายเท่า และทำให้หุ้นกลุ่มอุตสาหกรรมเกี่ยวเนื่องปรับตัวขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

สอง การปฏิรูปเชิงกฎระเบียบ

ตลาดทุนยุคใหม่ต้องการความคล่องตัว กฎเกณฑ์ที่ชัดเจน และความสามารถในการแข่งขันระดับสากล

ไม่ว่าจะเป็นการส่งเสริมอุตสาหกรรมเทคโนโลยีการเงินดิจิทัล หรือการดึงดูดบริษัทต่างชาติให้มาจดทะเบียนในไทย

สาม ความต่อเนื่องของนโยบายเศรษฐกิจ

นักลงทุนกลัวการ “เปลี่ยนทิศฉับพลัน” มากกว่าการใช้นโยบายใดนโยบายหนึ่ง หากทิศทางชัดและสม่ำเสมอ แม้จะเป็นนโยบายเข้มงวด ตลาดยังสามารถปรับตัวได้ แต่ความไม่แน่นอนคือสิ่งที่ตลาดรับไม่ได้

ในบริบทโลกที่เศรษฐกิจชะลอตัว ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์สูง และสภาพคล่องโลกตึงตัวประเทศที่มีเสถียรภาพทางการเมืองและวิสัยทัศน์ชัดเจนจะกลายเป็น “Safe Harbor” ของเงินทุน

ท้ายที่สุด ความเชื่อมั่นไม่ใช่สิ่งที่สั่งให้เกิดได้ แต่ต้องสร้างผ่านความสม่ำเสมอของนโยบาย ความโปร่งใสและการสื่อสารที่ชัดเจน หากการเมืองสามารถพิสูจน์ภาวะผู้นำในช่วงเวลาที่โลกผันผวนได้ตลาดทุนไทยย่อมมีโอกาสฟื้นตัวและเติบโตอย่างยั่งยืน เพราะในโลกการเงินยุคใหม่ “เสถียรภาพ”คือสินทรัพย์ที่มีค่าที่สุด และการเมืองคือผู้กำหนดมูลค่าของสินทรัพย์นั้นโดยตรง

ดร.กร พูนศิริวงศ์