อะไรที่ไม่คิดว่ามันเกิด มันก็เกิด! อะไรที่คิดว่ามันเป็นไปไม่ได้ มันก็เป็นไปได้! ในยุคที่เครื่องมือการสื่อสารมีประสิทธิภาพสูงยิ่ง และผู้คนในชาติแตกแยก

เมื่อมัน “เกิด” และมัน “เป็น” ผมก็ร้อง “ฮ้า!” เพราะผมเห็นว่าไม่มีนักการเมืองแม้สักคน ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันที่เป็น “ผู้นำด้านจิตวิญญาณ”

ตอนที่ผมได้ยินครั้งแรกๆ จากพวกเสื้อส้มนั้นผมก็ได้แต่หัวเราะ เพราะรู้ว่าพวกเขาจะอวยใครให้เป็นอะไร - สูงส่งแค่ไหนก็ย่อมได้หรือจะเหยียบย่ำ - เหยียดหยามใครให้ต่ำทรามแค่ไหน - อย่างไรก็ได้อีกเช่นกัน แล้วก็พวกเขาก็ฟินกันเอง แต่ที่ร้อง “ฮ้า!” นั้นก็เพราะมีสื่อ 2-3 คน บอกว่า “คุณพิธาเป็นผู้นำด้านจิตวิญญาณของพรรคก้าวไกล”

ผมไม่ได้อิจฉาคุณพิธาเลย สงสารด้วยซ้ำที่เห็นเขาตกเป็น “เครื่องมือของความเชื่อ” ที่เขารับมันเอาไปไว้ในหัวตัวเอง เขาจึงต้องใช้ชีวิตอย่างเหนื่อยหนัก เสี่ยงคุกเสี่ยงตะราง เพื่อบรรลุสู่ความสำเร็จตามที่ความเชื่อนั้นเป้าหมายไว้ แต่ผมพูดเรื่องนี้ก็เพราะไม่อยากให้คนทั่วไปเข้าใจตามที่สื่อยกย่องและความดีงามของ “ผู้นำด้านจิตวิญญาณ” เสื่อมทรามลง

ส่วนคุณพิธาจะคิดว่าตัวเองเป็นอย่างที่คนอื่นยกย่องหรือไม่ ผมไม่ทราบ

ผมขอยกตัวอย่างบุคคลร่วมสมัยที่ได้ชื่อว่าเป็นผู้นำด้านจิตวิญญาณ พอให้เห็นว่าพวกท่านเหล่านั้นมีชีวิตอย่างไรและทำอะไร หรือกล่าวอีกแบบหนึ่งก็คือมี “บุคลิกภาพ” แบบไหน

มาร์ติน ลูเธอร์ คิง จูเนียร์ เกิดในเมืองแอตแลนตา รัฐจอร์เจีย (พ.ศ. 2472 หรือ ค.ศ.1929) เป็นนักต่อสู้ด้วยสันติวิธี ท่านเรียกร้องสิทธิพลเมืองเรื่องสีผิวที่คนรู้จักทั้งประเทศ เคยถูกคุมขังมากกว่า 20 ครั้งเคยถูกแทงที่หน้าอก บ้านเคยถูกวางระเบิด ท่านและครอบครัวโดนทำร้ายนับครั้งไม่ถ้วน

ท่านกล่าวสุนทรพจน์ 250,000 ครั้งเขียนหนังสือ 5 เล่ม และบทความอีกมากมาย การทำงานหนักและความสามารถในการสื่อสารของเขาทำให้เขาเป็นที่นับถือมากสุนทรพจน์ที่มีชื่อเสียงมากที่สุดคือ “ผมมีฝัน”(I Have a Dream) ที่เขากล่าวที่ขั้นบันไดของอนุสาวรีย์ลินคอล์นในปีค.ศ. 1963ต่อหน้ามวลชนกว่า 250,000 คน ทั้งผิวขาวและผิวสี

ในปีค.ศ. 1964 เขาได้เป็นผู้ชายอายุน้อยที่สุดที่ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ

ในวันที่ท่านกล่าวสุนทรพจน์ปลุกใจที่มีชื่อว่า “ข้าพเจ้าได้ไปถึงยอดเขา” (I’ve Been to The Mountain Top) บนระเบียงชั้นสองหน้าห้องที่โรงแรมลอเรน ในเมืองเมมฟิส เขาก็ถูกลอบยิงจนเสียชีวิต

“มหาตมะ คานธี” นามจริงคือ โมหนทาสกรมจันท์ คานธี (2 ตุลาคม ค.ศ.1869-30มกราคม ค.ศ.1948) เป็นนักกฎหมาย นักชาตินิยมที่ต่อต้านลัทธิอาณานิคมและนักจริยธรรมการเมืองชาวอินเดีย ท่านนำเอาหลักการ “ต่อต้านโดยสันติวิธี” สำหรับใช้นำขบวนการต่อสู้เพื่อเอกราชจากเจ้าอาณานิคมอังกฤษจนสำเร็จ สันติวิธีของท่านมีอิทธิพลต่อขบวนการสิทธิพลเมืองและเสรีภาพทั่วโลก

ติช นัท ฮันห์ (11 ตุลาคม พ.ศ. 2469-22 มกราคม พ.ศ. 2565) ท่านเป็นพระภิกษุนิกายเซน ชาวเวียดนาม ท่านเป็นกวีนักเขียน นักเทศน์ และเป็นผู้สนับสนุนสันติภาพ ท่านรณรงค์เพื่อยุติสงครามจึงทำให้รัฐบาลเวียดนามไม่ยอมรับท่าน ทำให้ท่านต้องลี้ภัยอย่างเป็นทางการไปอยู่ที่ประเทศฝรั่งเศส และก่อตั้ง “หมู่บ้านพลัม” เป็นสถานที่ปฏิบัติธรรมของชุมชนสงฆ์ ที่เมืองบอร์กโดซ์ ประเทศฝรั่งเศส ในปี พ.ศ. 2525 ระยะแรกเป็นแหล่งพักพิงของผู้ลี้ภัย ก่อนจะมีนักบวชตั้งแต่ปี พ.ศ. 2531 เป็นต้นมา

ท่านเขียนหนังสือไว้จำนวนมากและมีชื่อเสียงไปทั่วโลก ท่านมรณภาพในวันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2565 ด้วยอายุ 95 ปี

ผมอยากยกตัวอย่างอีกหลายท่าน อย่างแม่ชีเทเรซ่า ท่านดาไลลามะ เลโอ ตอลสตอย นักเขียนชาวรัสเซีย พระอริยสาวกในพระพุทธศาสนา แต่ที่ยกมานี้ก็พอเห็นแล้วว่าผู้นำด้านจิตวิญญาณนั้นทำอะไร มีชีวิตเป็นอย่างไร

สรุปอย่างสั้นที่สุด...ผู้นำด้านจิตวิญญาณก็คือ “เป็นผู้มีปัญญา มีสัจจะ มีความเมตตากรุณา หรือรักเพื่อนมนุษย์ มีหลักคิดที่เกิดจากประสบการณ์ของตน หลอมรวมคนในชาติยอมเสียสละแม้กระทั่งชีวิตตน” ทั้งหมดนี้จะเรียกว่าเป็น “อุดมคติ” ของพวกท่านก็ได้ และมันเป็นพลังดึงดูดผู้คนให้เคารพและศรัทธาพวกท่าน

ไม่ใช่การโฆษณาชวนเชื่อ การปั่นกระแส การสร้างภาพ การยกย่องสรรเสริญกันเองในหมู่พวก เพื่อจะได้ครองอำนาจ

ส่วนคุณพิธานั้น...ผมคิดว่าใครที่ติดตามการเมืองมาตลอดก็จะรู้ได้เองว่า เขาเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณตามที่มีคนยกย่องหรือไม่

แต่ที่แน่ๆ ผมเห็นเขาเป็นซูเปอร์สตาร์

วิมล ไทรนิ่มนวล