การที่อดีตประธานาธิบดีปากแจ๋ว โรดริโก ดูแตร์เตถูกรวบตัวกลางสนามบินในประเทศตัวเองหนนี้ ไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจอะไร หลักๆแล้วมาจากเงื่อนไขสองประการ  ประการแรกคือเรื่องการเมืองภายในประเทศ หรือพูดให้ชัดๆ คือศึกระหว่างสองตระกูลคือตระกูลดูแตร์เตและตระกูลมาร์กอส  ประมาณเสือสองตัวอยู่ถ้ำเดียวกันไม่ได้  เป็นเรื่องการแบ่งเค้กไม่ลงตัวนั่นเอง

ส่วนประการที่สองคือการล้วงลูกเข้ามาชักใยการเมืองผ่านรัฐบาลฟิลิปปินส์ของมหาอำนาจโลก ถือเป็นเกมข้ามชาติและเกมการเมืองในฟิลิปปินส์ผสมกัน  ซึ่งต่างฝ่ายต่างสมประโยชน์ด้วยกันทั้งคู่

งั้นมาดูทีละประเด็นว่าทำไมเกมนี้ถึงเป็นทั้งศึกในและศึกนอก ประการแรกเป็นศึกในบ้าน คือความขัดแย้งระหว่างตระกูลดูแตร์เตและตระกูลมาร์กอส การส่งตัวอดีตประธานาธิบดีดูแตร์เตไปขึ้นศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) ที่กรุงเฮกคือการจัดไฟต้นลมอย่างแท้จริง     ย้อนกลับไปตอนที่ดูแตร์เตลงจากเก้าอี้ประธานาธิบดี  ไม่สามารถลงสนามเลือกตั้งอีกรอบได้  จึงส่งลูกสาวคือซารา ดูแตร์เต มาเป็นตัวตายตัวแทน     แต่บารมียังไม่ถึง สุดท้ายเลยต้องฮั้วกับเฟอร์ดินาน มาร์กอส จูเนียร์หรือบองบองจากตระกูลมาร์กอส โดยให้มาร์กอส จูเนียร์ ลงชิงตำแหน่งประธานาธิบดี และซารา ดูแตร์เต เป็นรองประธานาธิบดี   เพื่อที่การเลือกตั้งครั้งถัดไปในปี 2028 ซาราจะลงชิงตำแหน่งประธานาธิบดี ภายใต้การหนุนหลังจากตระกูลมาร์กอส

มาร์กอส จูเนียร์ และซารา ดูแตร์เต จับมือกันคว้าชัยชนะในการเลือกตั้งปี 2022 อย่างถล่มทลาย  จะว่าไปก็วิน-วินทั้งคู่   ตอนแรกดูแตร์เตโล่งใจว่าการอุ้มสมปรองดองของสองตระกูลจะไม่ทำให้ตนเองโดนเล่นงานย้อนหลัง แต่เหตุการณ์กลับไม่เป็นเช่นนั้น รอยร้าวระหว่างสองตระกูลเริ่มปรากฎให้เห็น    เมื่อซาราขอตำแหน่งรัฐมนตรีกลาโหมแต่ถูกปฏิเสธ   และได้เป็นรัฐมนตรีศึกษาธิการแทน 

ช่วงการแต่งตั้งประธานสภาผู้แทน ต่างฝ่ายพยายามดันคนของตัวเองเข้าไปในสภา  ความสัมพันธ์ระหว่างตระกูลดูแตร์เตและมาร์กอสเลวร้ายถึงขีดสุด เมื่อซารา ดูแตร์เต รองประธานาธิบดีบอกนักข่าวว่าได้สั่งนักฆ่าให้ไปสังหารประธานาธิบดีมาร์กอส จูเนียร์  หากเกิดอะไรขึ้นกับเธอ  เรื่องนี้กลายเป็นข่าวดังทั่วโลก

สภาผู้แทนราษฎรฟิลิปปินส์ยื่นถอดถอนซาราพ้นจากตำแหน่ง ซึ่งวุฒิสภาจะเป็นตัดสินในปีนี้ หากซารา ดูแตร์เต ถูกถอดถอนพ้นจากตำแหน่ง จะทำให้ไม่สามารถรับตำแหน่งอาวุโสทางการเมืองได้อีก นั่นคือดับฝันการเป็นประธานาธิบดีคนใหม่ของฟิลิปปินส์  และเท่ากับว่าตระกูลดูแตร์เตถูกตัดมือตัดตีนจนหมดสิ้น

แต่ก่อนฟิลิปปินส์เป็นสมาชิกศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) หรือที่เรียกสั้นๆ ว่าศาลโลก แต่พอโรดริโก ดูแตร์เตเป็นประธานาธิบดีก็นำฟิลิปปินส์ถอนตัวออกจากการเป็นสมาชิกตั้งแต่ปี 2019  หลายคนอาจสงสัยว่าทำไมถอนตัวจากการเป็นสมาชิกแล้ว   แต่ยังโดนศาลโลกรวบตัว   กรณีนี้ศาลโลกอ้างว่าช่วงที่อดีตประธานาธิบดีดูแตร์เตถูกตำเนินคดี คือการย้อนหลังไปในช่วงที่ยังอยู่ในตำแหน่งนายกเทศมนตรีเมืองดาเวา ซึ่งเวลานั้นฟิลิปปินส์ยังเป็นสมาชิกศาลโลกอยู่

งานนี้บอกได้เลยว่ารัฐบาลของบองบองเองนั่นแหละที่ชงหวานให้ศาลโลกเชือดดูแตร์เต    โดยอ้างว่าศาลฟิลิปปินส์ไม่มีความยุติธรรมพอที่จะวินิจฉัยคดีที่ดูแตร์เตได้กระทำในอดีต    บองบองออกมาประกาศชัดเจนว่าจะให้ความร่วมมือทุกทางกับศาลโลก โถ.. ทำเหมือนเป็นคนดี  ตระกูลบองบองเองก็มือเปื้อนเลือดไม่ต่างกัน จึงไม่น่าแปลกใจว่าทำไมดูแตร์เตถึงโดนรวบตัวทันที  แถมรีบส่งตัวไปแบบด่วนๆ  ที่ต้องรวบรัดเพราะฐานเสียงดูแตร์เตมีไม่น้อยในประเทศ ไม่น่าแปลกใจหรอก คนที่ทันยุคตระกูลมาร์กอสและตระกูลอาร์คีโน จะรู้ว่าประเทศนี้เล่นการเมืองแรงแบบถึงเลือดถึงเนื้อแบบให้ตายกันไปข้างหนึ่ง

ประการที่สองที่บอกว่าเป็นศึกนอก นั่นคือการชักใยการเมืองฟิลิปปินส์โดยประเทศมหาอำนาจ    ความแตกต่างด้านนโยบายต่างประเทศของตระกูลดูแตร์เตกับตระกูลมาร์กอสนั้นแตกต่างกันลิบลับ   ดูแตร์เตไม่ยอมเดินตามตูดชาติตะวันตก โดยเฉพาะอเมริกา  ทั้งที่ฟิลิปปินส์นั้นทำตัวเหมือนหมาน้อยบนตักลุงแซมมาตั้งแต่ยุคเฟอร์ดินาน มาร์กอสผู้พ่อ แถมดูแตร์เตหันไปมีความสัมพันธ์กับจีน อีกทั้งเน้นย้ำกับจีนว่า ปัญหาภายในภูมิภาคเอเซียควรจัดการกันเอง ไม่ควรเรียกฝรั่งเข้ามาวุ่นวายด้วย โดยเฉพาะปัญหาทะเลจีนใต้  เวลาปราศรัยหรือพูดถึงบรรดาผู้นำต่างชาติ โดยเฉพาะอเมริกา   ดูแตร์เตมักจะใช้คำหยาบจิกกัดเสมอ แสดงถึงความไม่เกรงใจผู้นำชาติตะวันตกมาตลอด

จะว่าไปชาวบ้านแถบดาเวาชอบดูแตร์เต เพราะความถึงลูกถึงคน  ประกาศตัวเป็นหัวหอกในการกวาดล้างไล่ล่าขบวนการยาเสพติด เรื่องนี้แหละที่ลุงแซมรีบยัดข้อหาละเมิดสิทธิมนุษยชนทันที อย่างที่ชอบทำกับประเทศอื่นทั่วโลก โดยไม่เคยมองตัวเองว่าซุกอะไรไว้ใต้พรม อย่างคุกกวนตานาโม่ ซึ่งเป็นคุกที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนขั้นสุดของอเมริกาที่ลุงแซมแกล้งทำเป็นลืม  ดูแตร์เตเลยกลายเป็นไอ้วายร้ายในสายตาของลุงแซม

ส่วนประธานาธิบดีมาร์กอส จูเนียร์ มีนโยบายแตกต่างกับดูแตร์เตอย่างชัดเจน  บองบองนำฟิลิปปินส์กระชับความสัมพันธ์กับสหรัฐอเมริกา ก็ไม่น่าแปลกใจแต่อย่างใด เพราะเดินตามรอยเท้าพ่อเป๊ะๆ  แถมสร้างปมขัดแย้งตึงเครียดกับจีนในประเด็นพื้นที่พิพาทในทะเลจีนใต้ให้ประทุขึ้นมาอีก  รวมถึงหยุดการปราบปรามยาเสพติดอย่างบ้าระห่ำของดูแตร์เต

บองบองเดินนโยบายไม่ต่างไปจากพ่อตัวเองคืออิงตะวันตก โดยเฉพาะอเมริกาอย่างเหนียวแน่น ทำตัวเป็นลูกหมาน้อยน่ารักบนตักลุงแซม  จึงไม่น่าแปลกใจว่าทำไมดูแตร์เตถึงโดนลุงแซมและชาติตะวันตกฟาดก้นเต็มแรง  ในขณะเดียวกันบองบองก็หมดเสี้ยนหนามทางการเมือง สันดานลุงแซมเป็นแบบนี้มานานแล้ว   ใครให้ผลประโยชน์มากกว่าหรือแบ่งเค้กลงตัวก็ซูเอี๋ยกับฝ่ายนั้น  อย่าลืมว่าฟิลิปปินส์คือฐานทัพของลุงแซมมานาน ยิ่งตอนนี้คำรามใส่พญามังกรโฮกๆ  เลยต้องอี๋อ๋อกับฟิลิปปินส์ ภายใต้รัฐบาลของบองบองผู้อิงชาติตะวันตกเป็นพิเศษ

การจับกุมดูแตร์เตเป็นผลดีต่อตระกูลมาร์กอส เพราะฟิลิปปินส์จะมีการเลือกตั้งกลางเทอมในเดือนพฤษภาคมนี้  การที่ดูแตร์เตถูกส่งไปกรุงเฮกทันที นั่นคือการป้องกันไม่ให้ดูแตร์เตช่วยวุฒิสมาชิกฝ่ายตนหาเสียงเลือกตั้ง ตอกตะปูโลงปิดโอกาสไม่ให้กลับมาเป็นนายกเทศมนตรีเมืองดาเวาอีกครั้ง    หากวุฒิสภาลงมติถอดถอนซารา ดูแตร์เต สำเร็จ นั่นคือการกำจัดอำนาจทางการเมืองของตระกูลดูแตร์เต ทำให้อำนาจทางการเมืองของฟิลิปปินส์ตกไปอยู่ในมือของตระกูลมาร์กอสเต็มร้อย 

ส่วนศาลโลกที่กรุงเฮกนั้นดูไร้น้ำยาเต็มที  เพราะบางกรณีประกาศออกไปก็เท่านั้น  เจ้าตัวผู้ถูกกล่าวหามิได้แคร์ใดๆ ตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดคือ กรณีนายกรัฐมนตรีเนทันยาฮูแห่งอิราเอล และปูติน ประธานาธิบดีรัสเซีย ที่ยังลอยนวลไปมา โดยศาลโลกได้แต่ทำตาปริบๆ คราวนี้เลยฟอร์มเข้มไล่ล่าดูแตร์เตอวดชาวโลก

ย้อนประวัติศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) หรือที่เรียกสั้นๆ ว่าศาลโลกแล้วจะพบว่ามีฐานะเป็นองค์กรหนึ่งขององค์การสหประชาชาติ (UN)   พูดชัดๆ แบบไม่อ้อมค้อมเลยว่า ศาลโลกคือเครื่องมือของชาติตะวันตกในการเอาไว้บีบไข่ชาติอื่น ไม่เชื่อดูประวัติศาสตร์ของศาลโลกได้เลยว่ามีการใช้องค์กรนี้เล่นงานชาติเล็กๆ  อย่างเช่นชาติในแอฟริกามาตลอด แต่แกล้งทำเป็นมองไม่เห็นสิ่งที่ผู้นำชาติตะวันตกก่อกรรมทำเข็ญกับชาติอื่น   องค์กรนี้ที่แท้คือมือไม้ขององค์การสหประชาติ แล้วเท่าที่ผ่านมาบรรดาหัวหอกในองค์การสหประชาชาติก็คือชาติตะวันตกนั่นเอง

ประเด็นน่าสังเกตอีกประเด็นหนึ่งคือ ตัวคาริม ข่าน ซึ่งเป็นหัวหน้าอัยการศาลโลก ก็ไม่ได้บริสุทธิ์ผุดผ่องเต็มร้อย เพราะโดนกล่าวหาว่าล่วงละเมิดทางเพศต่อผู้ช่วยของตน  อ้างอิงจากหนังสือพิมพ์ The Manila Times  

The Manila Times   วิเคราะห์ว่า การออกหมายจับนายกรัฐมนตรีเนทันยาฮูเมื่อปีกลายคือการดิ้นรนที่จะรักษาตำแหน่งของตนไว้  ทำให้เกิดข้อกังขาว่าการรวบตัวอดีตประธานาธิบดีดูแตร์เตครั้งนี้ก็เช่นกัน  คือพยายามรักษาเก้าอี้และภาพพจน์ของศาลโลก  เคสที่เกิดขึ้นในอดีต  ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการที่ไม่สามารถนำตัวปูตินกับเนทันยาฮูมาพิพากษาคดีได้คือความล้มเหลวของศาลโลก   ทำให้ถูกมองว่าไม่มีน้ำยา  สื่ออังกฤษถึงกับขนานนามคาริม ข่านว่าเป็นผู้พิพากษาที่อื้อฉาวแปดเปี้อน  ล่าสุดประธานาธิบดีทรัมป์แห่งสหรัฐอเมริกาประกาศว่า หากศาลโลกบังอาจมาวอแวกับเนทันยาฮู จะประกาศห้ามไม่ให้คาริม ข่านและครอบครัวเข้าอเมริกา แถมจะระงับเงินในบัญชีด้วย

ความไร้น้ำยาของศาลโลกปรากฎให้เห็นอยู่เสมอ  ส่วนมากชาติตะวันมักเพิกเฉยต่อคำพิพากษาของศาลโลก หากชาติตนเสียเปรียบ เช่น กรณีศาลโลกตัดสินเป็นเอกฉันท์ให้อเมริกายุติการคว่ำบาตรต่ออิหร่าน สำหรับสินค้าที่เกี่ยวข้องกับด้านมนุษยธรรม เพราะละเมิดสนธิสัญญาไมตรีระหว่างอิหร่านกับอเมริกา โดยสั่งให้รัฐบาลวอชิงตันยกเลิกมาตรการลงโทษอิหร่าน แต่รัฐบาลวอชิงตันเมินเฉย และไม่ยอมทำตาม

ยกตัวอย่างอีกเคสหนึ่งก็แล้วกัน นิการากัวกล่าวหาอเมริกาว่าสนับสนุนกบฏคอนทราสก่อการร้ายด้วยการให้วางทุ่นระเบิดรอบๆ อ่าวนิการากัว ศาลโลกพิพากษาว่าอเมริกาละเมิดสนธิสัญญาและกฎหมายจารีตประเพณีระหว่างประเทศ ที่ต้องไม่แทรกแซงและละเมิดอธิปไตยของรัฐอื่นและให้ชดใช้ค่าเสียหาย

แต่อเมริกาไม่แคร์และไม่ชดใช้ใดๆ สุดท้ายนิการากัวรำคาญเลยถอนคำร้องออกไปเอง  อเมริกานี่แหละที่คือประเทศที่ฉีกคำพิพากษาศาลโลกมาตลอด  เคยขู่จะดำเนินการคว่ำบาตรและจะเลิกสนับสนุนศาลโลกทุกครั้งที่ตนเสียผลประโยชน์   ชาวโลกจึงรู้เช่นเห็นชาติว่าศาลโลกไม่ใช่องค์กรสำหรับชาวโลกอย่าแท้จริง แต่เป็นแค่เครื่องมือในเกมการเมืองระหว่างประเทศสำหรับชาติมหาอำนาจเท่านั้น