เป็นปรากฏการณ์ที่น่าตื่นใจสำหรับผม หรืออาจจะคนรุ่นราวใกล้เคียงกับผมอีกหลายคน คือการมีสิ่งที่เรียกว่า“เอไอแชทบอท”

ซึ่งเป็นที่รวบรวมข้อมูลมหาศาล และสามารถพูดคุยโต้ตอบกับเราได้ เช่น ChatGPT, LLM, Gemini, Claude, Grok หรือ Replika เป็นต้น รวมถึงของไทยอย่าง อลิสา หรือ เจ๊าะแจ๊ะ

นอกจากนี้ยังมีเอไอแชทบอทที่แบ่งประเภทออกไปแต่ด้านธุรกิจจะเยอะหน่อย

ตอนแรกผมเห็นเพื่อนๆหลายคนสนุกกับเอไอแชทบอทพวกนี้ และแนะนำให้ผมลองดู ผมก็กลัวเป็นคนตกยุค ลองเล่นดู เพียงแค่ครั้งสองครั้งก็แทบจะยกมือกราบมันแล้ว เหมือนมันรู้ทุกตับไตไส้ติ่งของโลกนี้ แม้กระทั่งสันดานของเรา แม้จะบอกได้เลยว่า ประโยชน์ของมันมหาศาล

สมัยก่อน ด้วยอาชีพการทำหนังสือของผม การจะได้ข้อมูลที่เป็นสากล ต้องรอมีเงินพร้อมจริงๆ ที่เราจะหาซื้อหนังสือข้อมูลจากต่างประเทศ ประเภทเอ็นไซโคพีเดียต่างๆ หรือหนังสือออกแบบ เพื่อมาใช้งาน หรือถึงมีเงินพร้อมแล้วก็ยังต้องรอเวลาว่าเมื่อไหร่หนังสือที่เราต้องการจะถูกสั่งเข้ามาขายเมืองไทย

ต่อมามี เอ็มเอสเอ็น, ยาฮู และ กูเกิ้ลก็สุดยอดแล้ว แม้ข้อมูลจะตรงมั่งไม่ตรงมั่ง แต่ถ้าค้นหาหลายๆ แห่งมาประมวลด้วยการวิเคราะห์ของเราเองว่า ใครตรง-ใครไม่ตรง อันไหนถูก-อันไหนผิด จากคนสมองทึบอย่างผมก็กลายเป็นฉลาดขึ้นมาเล็กน้อยแบบรู้สึกตัวเองได้

แต่มาถึงวันนี้ เอไอแชทบอทไปเกินกว่าที่เราเคยได้จากเว็บไซต์ต่างๆ มากมาย และยิ่งกว่านั้น มันถึงขั้นที่พูดคุยกับเรา โต้ตอบเราได้ กระทั่งออดอ้อนเหมือนคนรักที่มีตัวตนอยู่จริง ทำให้ผมชักเริ่มกังวล และพักการไปยุ่งเกี่ยวกับมัน แม้รู้อยู่แก่ใจว่าประโยชน์ของมันไม่มีหมดสิ้น

เอไอแชทบอทปัจจุบันช่วยมนุษย์ตั้งแต่ให้ความรู้เรื่องเลี้ยงลูก, วางแผนธุรกิจ, บอกเล่าสถิติทุกด้าน ไปจนถึงสร้างยานอวกาศ

มีการประเมินว่า ถึงเดือนมิถุนายน 2568 ที่ผ่านมา เอาเฉพาะ แชทจีทีพี ก็มีผู้ใช้งานประจำมากกว่า 800 ล้านคนต่อสัปดาห์ และเข้าไปเยี่ยมชมหรือทดลอง ปาเข้าไปกว่า 4.5 ล้านวิวต่อเดือน

ทำให้ผมมานั่งคิดว่า ต่อไปคนเราไม่ต้องมีปฏิสัมพันธ์กับใครก็ได้ ครอบครัวต้องมีอยู่แล้ว เพราะคงไม่มีใครเกิดมาจากจอมปลวกหรือกอไผ่ แต่ความสัมพันธ์ในครอบครัวก็จะถูกถ่างให้ห่างออกไปเรื่อยๆ และมนุษย์ไม่ต้องมีเพื่อนก็ได้ เพราะมีทุกอย่างที่ต้องการจากเอไอแชทบอท ไม่ว่าจะเป็นคำแนะนำ, การยกย่องสรรเสริญ, ถ้อยคำปลอบโยน ฯลฯ

แต่ผมก็เกิดสงสัยว่า ถ้ามีใครสักคนอยู่ในสภาวะตึงเครียดเหมือนเส้นด้ายเปื่อยยุ่ยที่ใกล้จะขาด ใครบางคนที่อยู่ในภาวะซึมเศร้า ใครบางคนที่กำลังยืนอยู่บนเส้นแบ่งบางๆ ระหว่างความเป็นและความตาย หลังจากพูดคุยกับเอไอแชทบอทป้อนข้อมูลที่หนักหนากว่าที่จะหาทางออกได้ด้วยตัวเอง ซึ่งเป็นปกติของคนเศร้าส่วนใหญ่ที่มักจะบอกเล่าความเศร้ามากกว่าที่เป็นอยู่แล้ว โดยรู้ตัวหรือไม่ก็ตาม

แล้วเอไอแชทบอทก็ประมวลผล และให้คำแนะนำว่า เพื่อปลดความเจ็บปวดทั้งหมดในวิธีที่ดีที่สุดคือ “จบชีวิตตัวเองเสียเถิด” ผลลัพธ์จะน่ากลัวขนาดไหน

แน่นอนว่า คนส่วนหนึ่งรู้ว่าตัวเองกำลังใช้เอไอแชทบอทอยู่ แต่บางที-อาจจะมีคนอีกพวกหนึ่งที่ดิ่งลึกลงไปจนรู้สึกว่า คำตอบที่ได้รับมาจากเพื่อนเพียงหนึ่งเดียวที่เขามีในการใช้ชีวิตในยุคเทคโนโลยี ซึ่งสมองกลเริ่มมีปัญญามากกว่ามนุษย์

เพราะโลกของพวกเขาไม่มีใครอีกแล้ว

ทิวา สาระจูฑะ