จริงหรือ...การที่คนเราไม่ชอบรูปร่างหน้าตาของตัวเองถือเป็นโรคด้วยหรือ ?

ถ้าเป็นเล็กๆ น้อยๆ ก็ไม่นับเป็นโรคหรอก

แต่บางคนเป็นเอามากๆ ขนาดต้องไปผ่าตัดหรือแก้ไขรูปร่างหน้าตาตัวเองซ้ำๆ ทั้งๆ ที่ก็ไม่ได้น่าเกลียดอะไร แต่ก็ไม่พอใจสักที ทำให้ยิ่งเครียดหรือเศร้ายิ่งขึ้น บางคนถึงขั้นอยากตาย แบบนี้ถือว่าเป็นโรค

ทางจิตเวชเรียกโรคนี้ว่า Body Dysmorphic Disorder หรือเรียกว่า Body Dysmorphia ก็ได้

โรคนี้เป็นภาวะที่ผู้ป่วยมีความคิดหมกมุ่นกับรูปลักษณ์ของตนเอง คิดไปเองว่าน่าเกลียด ไม่น่าดู ระแวงว่าคนอื่นๆ จะไม่ชอบเขารังเกียจเขา ทำให้เขาสูญเสียโอกาสและความมั่นใจมาก บางคนถึงขั้นหลีกหนีสังคมและระแวงผู้คน ไม่มีความสุขในชีวิตเลย

อาการเด่นชัดอย่างหนึ่งก็คือเขาจะชอบส่งกระจกมาก ส่องบ่อยๆ ครั้งละนานๆ และไม่มีความสุขเลย เพราะในขณะส่องกระจกเขาก็จะพยายามหาคำยืนยันว่ารูปร่างหน้าตาเขาไม่น่าดูจริงๆ

โรคนี้พบได้ทั้งชายและหญิง แต่พบในหญิงได้มากกว่า มักกังวลเรื่องใบหน้า โดยเฉพาะขนาดของจมูก คาง หู รองลงมาก็เรื่องผม หน้าอก อวัยวะเพศ

ในผู้หญิงที่เป็นโรคนี้มักจะไปปรึกษาและรักษากับแพทย์ผิวหนัง ทันตแพทย์ หรือหาหมอศัลยกรรมตกแต่งเพื่อผ่าตัดส่วนที่เขาคิดว่าไม่สวย แต่แม้จะทำอย่างไรก็ไม่พอใจอยู่ดี บางรายทำผ่าตัดซ้ำๆ ทำให้ได้รับผลข้างเคียงหรือผลลัพธ์ออกมาน่าเกลียดมากขึ้นก็มี

สิ่งที่เขานิยมทำการผ่าตัด เช่น Face Lift ตัด-เสริมจมูก เสริมเต้านม ผ่าตัดเปลือกตา ผ่าตัดใบหู ผ่าตัดกราม-ฟัน ผ่าตัดเอาไขมันหน้าท้องออก รวมทั้งการฉีดยาหรือใช้เลเซอร์หลายๆ อย่างซ้ำๆ

แต่แม้จะทำหลายๆ อย่าง หลายๆ ครั้ง ก็ยังไม่พอใจอยู่ดี และไม่มีความสุข

พวกนี้มักไม่มาพบจิตแพทย์หรอก เพราะเขาไม่คิดว่าเขามีปัญหาทางจิต แต่เขาคิดว่าปัญหาของเขาคือ การที่เขามีรูปร่างหน้าตาไม่ดี เขาจึงไม่พอใจและอยากแก้ไขโดยวิถีทางต่างๆ ส่วนใหญ่แพทย์ที่รักษาเขาจะแนะนำมาหาจิตแพทย์ หรือญาติที่เข้าใจก็จะพามา

พวกนี้จะต่างจากพวกมีบุคลิกภาพแบบหลงตัวเอง (Narcissistic Personality Disorder) เพราะพวกหลงตัวเองจะหลงคิดว่าเขาสวยหรือหล่อเหลือเกิน ทั้งๆ ที่แลดูปกติธรรมดา ถ้าจะทำศัลยกรรมตกแต่งบ้างก็ไม่กังวลซ้ำซากและไม่ทุกข์เท่าผู้ป่วยโรคดังกล่าว กลับรู้สึกเป็นสุขด้วยซ้ำ

ผู้ป่วยด้วยโรคนี้มักพบร่วมกับอาการทางจิตเวชอื่นๆ ด้วย เช่น โรคซึมเศร้า วิตกกังวล จิตเภท หรือโรคกลัวสังคม (Social Phobia) ย้ำคิดย้ำทำ ระแวง ฯลฯ

บางคนถึงขั้นไม่อยากมีชีวิตอยู่ เพราะทนรับสภาพความคิดที่ผิดปกติของตนเองไม่ได้

ในเรื่องการรักษานั้น คนไข้ต้องพบจิตแพทย์เพื่อประเมินอาการและแยกโรคให้ถูกต้อง

การรักษามีทั้งการใช้ยา ร่วมกับการทำพฤติกรรมบำบัด (Cognitive Behavior Therapy)

หลายคนอาการดีขึ้น

บทความวันนี้คงจะทำให้คนที่หมกมุ่นกับการอยากแลดูสวย (หล่อ) และไม่เคยพอใจตัวเองสักที จนเกิดเป็นความทุกข์เรื้อรัง ได้ใส่ใจตัวเองหรือหาทางรักษาทางจิตเวชเสียไม่ใช่จะผ่าตัดทั้งตัวเพื่อให้ได้รูปร่างสวยงามดังใจนึก

ญาติก็ต้องรับรู้ เข้าใจ และเห็นใจด้วย