ผู้เขียนขอยกตัวอย่างคนสองคน ซึ่งมีความเหมือนกันและความต่างกันเห็นได้ชัด

ความเหมือนกันก็คือ ทั้งคู่มีการศึกษาดี การงานดีเป็นคนเก่ง และเกษียณจากงานประจำแล้ว

ความต่างกันก็คือ...

คนแรก ยังแสวงหาความมีชื่อเสียง เงินทอง อำนาจ ความเก่ง จากวงการต่างๆ อย่างไม่หยุดยั้ง

ลักษณะที่เห็นได้ชัดคือ ชอบคุยถึงความเก่งของตนสมัยในอดีต ชอบจับผิดคนอื่น ประจบสอพลอคนที่จะให้ตำแหน่งหรืออำนาจได้ และก้าวร้าวดูถูกคนที่ด้อยกว่าหรือเสมอกัน

ส่วนอีกคนหนึ่ง หยุดการแสวงหาชื่อเสียง เงินทอง อำนาจ และความเก่งแล้ว เขาบอกว่าหลังจากเกษียณจากงานประจำแล้ว เขาเรียนรู้ว่าชีวิตในช่วงทำงานนั้นเครียดมาก เพราะมีการแข่งขัน ทะเยอทะยาน ไม่ยอมแพ้ ทำให้ไม่ได้มองชีวิตของคนในวงการอื่นหรือระดับอื่นๆ และชีวิตก็ไม่ได้สัมผัสรสชาติความสุขในด้านอื่นเลย ชีวิตวนเวียนอยู่กับเหตุการณ์เดิมๆ กับคนระดับเดิม จนเมื่อหยุดทำงานแล้วจึงเริ่มผ่อนคลายและมองหาแนวทางความสุขของชีวิตในด้านอื่นๆ ที่มีทั้งความสุนทรีย์ ความรัก มิตรภาพ ความสงบ ความสุข และความศรัทธาต่อชีวิตและความดี

เพราะเขาเชื่อว่านั่นคือแก่นแท้ของชีวิต ที่ต้องให้ความรักและความสุขแก่ตัวเอง เพิ่มความรักคนรอบข้างและธรรมชาติรอบตัวให้มากขึ้น โดยจิตต้องมีความ “สงบ” มากขึ้น

ผลตามมาก็คือ...

คนแรก เป็นคนเครียด โดดเดี่ยว แม้จะแลดูว่าเป็นคนเก่ง แต่ก็หามิตรไม่ได้ ไม่มีใครอยากคบหาเพราะชอบข่มเพื่อน เอาเปรียบ ไม่จริงใจ และแข่งขันกับคนรอบตัวตลอด ต้องเด่น และ เก่งคนเดียว แม้จะทำความดีก็ทำแบบเอาหน้าและเอาชนะ ใคร ๆ ก็ดูออกว่าเป็นพวกปีศาจปากคาบคัมภีร์

มีโรคแทรกซ้อนจากความเครียดตามมาเป็นระยะทั้งปวดหัว ปวดท้อง อาการทางระบบหายใจและหัวใจ และไม่มีความสุข แม้ปากจะบอกว่าได้รับสิ่งที่อยากได้มากมาย แต่ก็ไม่เคยพอ

ส่วนคนที่สอง มีความสุข มีมิตรภาพดีๆ กับเพื่อนและคนรอบข้างที่ลึกซึ้งได้ รู้จักรักเพื่อนมนุษย์และรักตัวเอง
จริงใจ ไม่เอาเปรียบ รู้จักความสุขจากความสงบ ความพอ การปล่อยวาง และมิตรภาพ โดยเชื่อเรื่องกฎแห่งกรรมและทำความดี โดยไม่ใช่เป็นพวกปีศาจที่ปากคาบคัมภีร์

คนทั้งสองแบบนี้เราพบได้มากขึ้นในสังคมทุกวันนี้ โดยเฉพาะคนสูงอายุที่เคยมีตำแหน่งหรือความเก่งในอดีต

ถ้าจะถามว่าท่านชอบคนแบบไหน

คงมีคนแบ่งเป็นสองพวก ชอบคนละแบบ ซึ่งขึ้นกับพื้นฐานบุคลิกภาพของแต่ละคน

แต่วิญญูชนที่มีวิจารณญาณที่เหมาะสม จะดูออกว่าในคนสองแบบนั้น

ใครเป็นคนดี และใครเป็นคนด้อย

ใครเป็นปีศาจ และใครเป็นคัมภีร์