ข้อมูล ณ วันที่ 2 กรกฎาคม 2565

เชื้อไวรัสกลายพันธุ์ BA.5 จะกลายเป็นสายพันธุ์เด่นที่พบจากผู้ป่วยแทน BA.2 ต่อจากนี้ไปนะครับ เพราะมีทั้งหมอ คนไข้ ญาติ มิตร ลูก หลานของผมติดเชื้อกันเป็นแถว โทรมาถามคุยกันถี่มากๆ ในสัปดาห์ที่ผ่านมา เชื้อตัวนี้มีจุดเด่นตรงมีการกลายพันธุ์ที่ตำแหน่ง L452R เป็นการเปลี่ยนเอา highly charged arginine หรือ glutamine ไปแทนที่ non-charged กรดอะมิโน leucine ที่ตำแหน่ง 452 ซึ่งอยู่ที่ RBD ใกล้โปรตีนหนามตรงที่จะจับกับ ACE2 cell receptor ของคน ทำให้เชื้อไวรัสหลุดลอยมาปั๊บจับที่ผิวเซลล์มนุษย์แน่นขึ้น (จับได้เร็วและติดแนบแน่น)กว่าบรรดากลุ่มเชื้อ SARS-CoV-2 การกลายพันธุ์ตรงตำแหน่งนี้ทำให้เชื้อไวรัสกลายพันธุ์ BA.5 หลบหลีกภูมิคุ้มกันชนิด neutralizing antibodies ที่เกิดจากการฉีดวัคซีนหรือการติดเชื้อโควิด-19 ได้ดีขึ้นอีกด้วย

อย่างไรก็ตาม  ผู้ที่ฉีดวัคซีนเข็มกระตุ้นที่ 3 และ 4 ที่เป็น mRNA วัคซีนไม่เกิน 5 เดือน จะยังมีภูมิคุ้มกันบรรเทาความรุนแรงของการติดเชื้อ BA.5 ได้ดี กล่าวคือถ้ามีไข้ก็เป็นไม่เกิน 3 วัน ก็จะเหลืออาการเฉพาะที่ เช่น เจ็บคอ คัดจมูก ไอแห้งหรือมีเสมหะนิดหน่อย ส่วนยาต้านไวรัสในกลุ่ม favipiravir, molnupiravir และ paxlovid ยังคงใช้ได้ผลดีเหมือนเดิมกับเชื้อสายพันธุ์ BA.5 นี้ครับ การสวมหน้ากากอนามัย เว้นระยะห่างไม่อยู่ในที่แออัดคนมากๆ นานเกิน 30 นาที จะปลอดภัยจากการติดเชื้อหรือหากท่านรับเชื้อก็เป็นเหตุสุดวิสัยและรับเชื้อจำนวนน้อยยิ่งทำให้อาการไม่รุนแรงและกระตุ้นภูมิคุ้มกันของตนเองขึ้นไปอีก ส่วนที่มีใครแนะนำฉีดวัคซีนโควิด-19 ทุก 4 เดือนนั้น ยังไม่ต้องทำตามนะครับ รอดูเหตุการณ์การระบาดของสายพันธุ์ BA.5 ก่อนให้รอวัคซีนรุ่นใหม่ด้วย โชคดีทุกท่านนะครับ

บทความโดย

ศ.เกียรติคุณ นพ.อมร ลีลารัศมี

กรรมการแพทยสภา และ รองอธิการบดี ม.สยาม

ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย