เนื้องอกกระดูกบริเวณหน้าผาก (Forehead Osteoma) นั้นเป็นเนื้องอกของกระดูกชนิดไม่ร้ายแรงที่มีลักษณะเป็นก้อนกลมยื่นออกมาจากกะโหลกศีรษะอาจมี 1 ก้อนหรือหลายก้อนก็ได้ ซึ่งเนื้องอกกระดูกบริเวณหน้าผากนี้พบได้บ่อยบริเวณหน้าผากระหว่างไรผมกับคิ้ว

ผู้ป่วยมักมาพบแพทย์ด้วยอาการคลำก้อนได้หรือมองเห็นก้อนบริเวณหน้าผากงอกนูนออกมาโดยตัวก้อนโตขึ้นได้ช้าๆ และมักไม่พบอาการเจ็บปวดโดยส่วนใหญ่เนื้องอกกระดูกบริเวณหน้าผากมักไม่ก่ออันตรายใดๆ แต่ส่งผลกระทบด้านภาพลักษณ์และความสวยงามแก่ผู้ป่วย

เนื้องอกกระดูกบริเวณหน้าผากโดยมากจะงอกออกมาจากกระดูกกะโหลกศีรษะส่วนนอกและไม่ลุกลามเข้าไปในกะโหลกศีรษะส่วนลึกและสมองสามารถประเมินขอบเขตของก้อนได้ชัดเจนมากขึ้นด้วยการใช้เครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (ComputerizedTomography scan :CT scan)

การรักษาเนื้องอกกระดูกบริเวณหน้าผากนั้นมีหลายวิธี ตั้งแต่การสังเกตอาการต่อเนื่องจนไปถึงการผ่าตัดเพื่อกำจัดเนื้องอกออก โดยในส่วนของการผ่าตัดนั้นสามารถทำได้หลายวิธีตั้งแต่การผ่าตัดเนื้องอกกระดูกบริเวณหน้าผากออกโดยการเปิดแผลบริเวณที่ปุ่มกระดูกงอกออกมาโดยตรง (Direct excision) หรือเปิดแผลซ่อนบริเวณไรผม (Coronal flap approach) ก็ได้ ทั้งนี้สองวิธีการข้างต้นอาจก่อให้เกิดรอยแผลเป็นที่สังเกตเห็นได้ชัดโดยเฉพาะอย่างยิ่งในคนไข้อายุน้อยที่ยังไม่มีริ้วรอยบริเวณหน้าผาก และไม่เหมาะในการผ่าตัดเนื้องอกกระดูกบริเวณหน้าผากที่มีขนาดใหญ่

ในปัจจุบันมีการคิดค้นวิธีการรักษาใหม่ๆที่มาช่วยซ่อนรอยแผลเป็นและลดการเกิดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อข้างเคียงด้วยการผ่าตัดแบบส่องกล้อง (endoscopic excision of the foreheadosteoma) โดยวิธีนี้มีข้อดีคือแผลในการผ่าตัดมีขนาดเล็กโดยเฉลี่ยประมาณ 1-1.5 เซนติเมตรและซ่อนอยู่บริเวณไรผม

การผ่าตัดเพื่อกำจัดเนื้องอกกระดูกบริเวณหน้าผากนั้นสามารถทำได้โดยใช้การระงับความรู้สึกโดยยาชาเฉพาะที่ซึ่งมีความเสี่ยงและภาวะแทรกซ้อนหลักการผ่าตัดน้อย

ภาพที่ 1 : (ซ้าย) ภาพผู้ป่วยก่อนผ่าตัดเนื้องอกกระดูกบริเวณหน้าผาก, (ขวา) ภาพผู้ป่วยหลังผ่าตัดส่องกล้องเนื้องอกกระดูกบริเวณหน้าผาก;
ภาควิชาโสต ศอ นาสิกวิทยา คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี

ภาพที่ 2 : ภาพการผ่าตัดส่องกล้องเนื้องอกกระดูกบริเวณหน้าผาก; ภาควิชาโสต ศอ นาสิกวิทยา คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี

พญ.วศินี ตันศิริเจริญกุล, อ.นพ.คณิต เต็มไตยรัตน์, ผศ.นพ.ชัย อยู่สวัสดิ์

ภาควิชาโสต ศอ นาสิกวิทยา คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี