หลายอาทิตย์ได้รู้จักกับโรคไวรัสในแมวหลายโรคแล้ว วันนี้คุณหมอจะมาเล่าเรื่องเกี่ยวกับโรคลิวคีเมียในแมวว่าเป็นยังไงบ้างกัน ทำไมคุณหมอชอบแนะนำให้แมวฉีดวัคซีนลิวคีเมีย เพราะวัคซีนถือว่าเป็นวัคซีนหลักในแมว (core vaccine) 

โรคลิวคีเมียในแมว (Feline Leukemia Virus - FeLV) เป็นโรคไวรัสที่ส่งผลต่อระบบภูมิคุ้มกันของแมว ทำให้เกิดภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องและเสี่ยงต่อการติดเชื้ออื่นๆ
หรือเป็นมะเร็งได้ง่ายขึ้น การแพร่เชื้อ FeLV สามารถติดต่อได้ผ่าน  น้ำลาย (การเลียกัน, กัดกัน, ใช้ชามอาหารและน้ำร่วมกัน  น้ำมูก ปัสสาวะและอุจจาระ และการถ่ายทอดจากแม่แมวสู่ลูกในครรภ์หรือผ่านน้ำนม แมวที่อยู่รวมกันในพื้นที่จำกัด หรือมีการสัมผัสกันบ่อยจะมีความเสี่ยงสูงขึ้น

อาการของ FeLV แตกต่างกันไปในแต่ละแมว แต่ที่พบได้บ่อยคือ  เบื่ออาหาร น้ำหนักลดภูมิคุ้มกันอ่อนแอติดเชื้อบ่อย เหงือกซีด โลหิตจาง มีก้อนเนื้องอก หรือมะเร็งเม็ดเลือดขาว อาการทางระบบประสาทในบางกรณี

การวินิจฉัย สัตวแพทย์จะทำการตรวจเลือดเพื่อหาเชื้อ FeLV โดยใช้ชุดทดสอบ ELISA หรือ IFA

การรักษา ปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษา FeLV ให้หายขาด แต่สามารถดูแลรักษาให้แมวมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้ เช่นให้โภชนาการที่ดีและการดูแลสุขภาพทั่วไป ป้องกันและรักษาการติดเชื้อแทรกซ้อนให้ยากระตุ้นภูมิคุ้มกัน เช่น Interferon หรือยาเคมีบำบัดในกรณีที่เป็นมะเร็ง

หากแมวของคุณป่วยเป็นโรคลิวคีเมีย (FeLV) การดูแลที่ดีสามารถช่วยยืดอายุและทำให้แมวมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นนี่คือแนวทางการดูแลที่สำคัญ

1.แยกแมวออกจากแมวตัวอื่น FeLV ติดต่อกันได้ง่ายผ่านน้ำลาย น้ำมูก และปัสสาวะ เลี้ยงแมวติดเชื้อแยกจากแมวตัวอื่นเพื่อลดความเสี่ยงในการแพร่เชื้อ

2.เสริมสร้างสุขภาพและภูมิคุ้มกัน อาหารที่มีคุณภาพ : ให้แมวได้รับอาหารที่มีโปรตีนสูงและย่อยง่าย หลีกเลี่ยงอาหารดิบเพราะอาจมีเชื้อโรค น้ำสะอาด : ควรเปลี่ยนน้ำให้สดใหม่เสมอ

เสริมวิตามิน : อาจให้วิตามินหรืออาหารเสริมที่ช่วยเสริมภูมิคุ้มกัน ตามคำแนะนำของสัตวแพทย์

3.ป้องกันการติดเชื้อแทรกซ้อน  FeLV ทำให้ภูมิคุ้มกันของแมวอ่อนแอ ควรเฝ้าระวังโรคแทรกซ้อน เช่น หวัด แมวติดเชื้อทางเดินหายใจ และโรคเหงือกอักเสบ พาไป
พบสัตวแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพเป็นประจำ

4.ควบคุมความเครียด แมวที่ป่วยต้องการสภาพแวดล้อมที่เงียบสงบ ไม่เครียด หลีกเลี่ยงการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมที่รวดเร็ว เช่น การย้ายบ้าน หรือการนำ
สัตว์เลี้ยงตัวใหม่เข้ามา

5.หมั่นสังเกตอาการผิดปกติ ถ้ามีอาการซึมไม่กินอาหาร น้ำหนักลด หรือมีอาการติดเชื้อ ควรพาไปพบสัตวแพทย์ทันที

6.ดูแลด้วยยาและการรักษาที่เหมาะสม ปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษา FeLV ให้หายขาด แต่สามารถใช้ยากระตุ้นภูมิคุ้มกันเช่น Interferon หรือ ยาต้านไวรัสบางชนิด ตามคำแนะนำของสัตวแพทย์ หากเกิดภาวะโลหิตจางหรือมะเร็ง อาจต้องใช้การรักษาเสริม เช่น การให้เลือดหรือเคมีบำบัด

7.ฉีดวัคซีนป้องกันโรคอื่นๆ แม้ว่าแมวติดเชื้อ FeLV แล้วจะไม่มีวัคซีนรักษา แต่ควรฉีดวัคซีนป้องกันโรคอื่นๆ เช่น โรคพิษสุนัขบ้า และหวัดแมว เพื่อลดความเสี่ยงของการติดเชื้อแทรกซ้อน แมวที่ติด FeLV อาจมีชีวิตอยู่ได้หลายปีหากได้รับการดูแลอย่างดี ความรักและการเอาใจใส่จากเจ้าของจะช่วยให้แมวมีความสุขและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

พาแมวมาทำวัคซีนกันเถอะ ครับ หมอชอบพูดว่า วัคซีนหลักร้อย ค่ารักษาแพงกว่ามาก ไว้พบกันอาทิตย์หน้าครับ

น.สพ.นนทษิต ชุติญาณวัฒน์

โรงพยาบาลสัตว์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน