พรรคสหภาพสามัคคีและการพัฒนา (USDP) แนวร่วมกองทัพพม่าชนะการเลือกตั้งแบบแลนด์สไลด์เตรียมจัดตั้งรัฐบาล เข้าบริหารประเทศเป็นทางการต้นเดือนเมษายนนี้

พลเอกมิน อ่อง หล่าย ยึดอำนาจจากพรรคเอ็นแอลดีของนางออง ซาน ซู จี เมื่อวันที่ 1 ก.พ. 2564 และปกครองพม่าแบบรัฏฐาธิปัตย์มากว่าสี่ปี จะเปลี่ยนสถานะเป็นประธานาธิบดีจากการเลือกตั้งตามรัฐธรรมนูญพม่า

ประเทศตะวันตกประณามว่า น่าละอายที่รัฐบาลทหารจัดให้ พลเอกมิน อ่อง หล่าย สืบทอดอำนาจด้วยการเลือกตั้งจอมปลอม นายอันวาร์ อิบราฮิม นายกรัฐมนตรีมาเลเซีย กล่าวว่าอาเซียนไม่รับรองการเลือกตั้งพม่าและไม่ส่งสมาชิกอาเซียนไปสังเกตการณ์เลือกตั้งที่น่าละอายของพลเอกมิน อ่อง หล่าย

ไม่เข้าใจว่านายอันวาร์ใช้สถานะอะไรพูดแทนอาเซียนทั้ง 11 ประเทศ ในเมื่อนายอันวาร์พ้นวาระประธานหมุนเวียนอาเซียนไปแล้ว หรือเสือกทุกเรื่องมันเป็นสันดานของอันวาร์ที่เคยอ้างบารมีทรัมป์ แทรกแซงกิจการภายในของไทยและก้าวก่ายกิจการภายในพม่า

ประธานหมุนเวียนอาเซียนในรอบสี่ปีที่ผ่านมา ละเมิดหลักการไม่แทรกแซงซึ่งกันและกัน ไม่ยึดมั่นในหลักการฉันทามติที่กีดกันพม่า ไม่ให้ร่วมกิจกรรมในนามอาเซียน แต่กลับสนับสนุนรัฐบาลเงาฝ่าย ออง ซาน ซู จี ที่สหรัฐจัดตั้งให้ออกหน้าโดยไม่ศึกษาว่า สถานการณ์ในพม่ามีพัฒนาการดีขึ้นอย่างไร

อาเซียนงมงายกับโฆษณาชวนเชื่อของอเมริกาว่า ยังมีสงครามกลางเมืองในพม่าสื่อตะวันตกปั่นกระแสฝ่ายต่อต้านยึดครองพื้นที่ได้จำนวนมาก และทหารพม่าสังหารพลเรือนหลายพันคน พม่าจึงไม่ควรจัดเลือกตั้งระหว่างสงครามกลางเมือง

หลายชาติสมาชิกอาเซียนตามก้นอเมริกาไม่ลืมหูลืมตาไม่ได้ศึกษาความจริงว่า กลุ่มชาติพันธุ์ ใน 7 รัฐพม่านั้น รบราฆ่าฟันแย่งชิงผลประโยชน์แย่งความเป็นใหญ่กันเองภายใน และจำกัดวงสู้รบอยู่ในพื้นที่อิทธิพลของชาติพันธุ์เท่านั้นตลอดเวลากว่าห้าสิบปี รัฐกะเหรี่ยงอยู่ใกล้ชายแดนไทยเป็นตัวอย่างให้เห็นชัดเจนที่สุด

กะเหรี่ยงรบราฆ่าฟันแย่งชิงผลประโยชน์กันเองภายในกว่า 45 ปี แตกแยกออกเป็นกะเหรี่ยง KNU กะเหรี่ยง DKBA กะเหรี่ยง BGF และกะเหรี่ยงกอทูเล กลุ่มต่างๆ เหล่านี้แย่งพื้นที่กันหากินกับแก๊งคอลเซ็นเตอร์กันทั้งนั้น

รัฐมอญเช่นกัน มีมอญเก่า มอญใหญ่ มอญกู้ชาติ มอญปฏิวัติ ในรัฐฉานแบ่งแยกเป็นฉานเหนือ ฉานใต้ มีลาหู่ ว้า โกก้างตะอาง และอื่นๆ อีกหลายชาติพันธุ์ แต่กลุ่มแตกแยกและแย่งชิงผลประโยชน์กันเองภายใน ไม่มีวันรวมพลังกันต่อต้านกองทัพพม่าได้

ปลายปี 2567 สื่อไทยบ้าตามสื่อตะวันตก ปั่นกระแสกองกำลังพันธมิตรสามฝ่าย โกก้าง ตะอาง และอาระกัน สามารถยึดเมืองสำคัญๆ ในรัฐฉานได้เกือบทั้งหมด โดยไม่รู้ว่าที่กองกำลังพวกนั้น ยึดเมืองหลายเมืองได้รวมทั้งเมืองเล่าก์ก่าย เพราะจีนให้อาวุธและปัจจัย จีนใช้ชาติพันธุ์สามฝ่ายเป็นเครื่องมือทำลายศูนย์กลางอาชญากรรมข้ามชาติในเมืองเล่าก์ก่าย

สู้รบยึดเมืองเล่าก์ก่าย และจับหัวโจก สแกมเมอร์ 39 คนส่งให้จีนประหารชีวิต หลังจากปราบโกก้างฝ่ายอาชญากรรมข้ามชาติได้ไม่นาน ปักกิ่งก็กดดันให้พันธมิตรสามฝ่ายคืนเมืองที่ยึดได้ให้พม่าหรือไม่ก็ให้กองทัพว้าควบคุมการบริหาร

ตั้งแต่ต้นปี 2568 จีนสามารถทำให้นักรบกลุ่มชาติพันธุ์ทั้งหลายกลายเป็นหน่วยรักความปลอดภัย ให้ดูแลคุ้มครองผลประโยชน์ของจีน รวมทั้งท่อส่งแก๊ส/ส่งน้ำมัน ที่ทอดผ่านเขตอิทธิพลของกลุ่มชาติพันธุ์หลายฝ่าย นักรบกลุ่มชาติพันธุ์กลายเป็นหน่วยรักษาความปลอดภัยให้เหมืองแร่และเขื่อนมิดโซนที่จีนก่อสร้างในรัฐฉาน

ลงไปทางใต้ และทางตะวันตกพม่าอินเดียทำให้กองทัพอาระกันกลายเป็นหน่วยรักษาความปลอดภัยให้การสร้างท่าเรือสร้างถนนไฮไวย์ และโครงสร้างพื้นฐานที่อินเดียลงทุนทางภาคใต้และตะวันตกของพม่า

พูดได้ว่า จีนกับอินเดียปราบขบถในพม่าด้วยเงินโดยไม่ต้องใช้กำลัง และเมื่อจัดการกับกองกำลังกลุ่มชาติพันธุ์ลงได้ จีนลงทุนครั้งสำคัญ คือ ให้รัฐบาลทหารพม่าจัดการเลือกตั้งแบบประชาธิปไตยหลายพรรคตามแบบฉบับพม่า โดยมีรัสเซียกับอินเดียให้การสนับสนุนปัจจัยเครื่องมือและกำลังคนจัดการเลือกตั้ง

การเลือกตั้งในพม่า มิได้มาจากการริเริ่มของ พลเอกมินอ่อง หล่าย แต่มันเริ่มจากจีนแผ่นดินใหญ่ผู้ลงทุนมากมายมหาศาลในพม่า จีนลงทุนลงแรงทุกด้านจัดการให้มีการเลือกตั้งเพื่อสร้างรัฐบาลประชาธิปไตยแบบพม่าขึ้นมา และได้รับความร่วมมือจากรัสเซียและอินเดีย

การเลือกตั้งแบบพม่าจึงมีลักษณะเฉพาะตัวไม่เหมือนใครคือ จัดการเลือกตั้งเป็นสามเฟส ที่มี 57 พรรคการเมืองส่งผู้สมัคร4,800 คน ลงชิงชัย 330 ที่นั่ง ในสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภาหรือสภาสูง 168 ที่นั่ง

รัฐสภาเมียนมา (พม่า) มีสมาชิกทั้งหมด 664 คน โดยแบ่งเป็น สส. 440 คน จากการเลือกตั้ง 330 คน กองทัพแต่งตั้ง110 ที่นั่ง และสมาชิกวุฒิสภา 224 คน มาจากการเลือกตั้ง168 ที่นั่ง กองทัพแต่งตั้ง 56 ที่นั่ง

ที่เป็นเช่นนี้เนื่องจากรัฐธรรมนูญพม่าให้อำนาจกองทัพฝ่ายนิติบัญญัติและฝ่ายบริหารอย่างละ 25% ด้านบริหารกองทัพมีอำนาจแต่งตั้งรัฐมนตรีกระทรวงกลาโหม กระทรวงมหาดไทย และรมต.กระทรวงกิจการชายแดน

นอกจากนั้นรัฐธรรมนูญพม่า ห้ามมิให้ผู้มีคู่สมรสเป็นต่างชาติและมีบุตรธิดาต่างชาติเป็นประธานาธิบดี แต่นางออง ซาน ซู จี เลี่ยงบาลีสถาปนาตัวเองเป็นที่ปรึกษาแห่งรัฐ และมีอำนาจเหนือประธานาธิบดี นอกจากนั้นเธอวางแผนแก้รัฐธรรมนูญโดยเสนอให้นายพลคนหนึ่งเป็นประธานาธิบดีเพื่อแบ่งเสียงสนับสนุนบางส่วนจากทหาร หลังชนะเลือกตั้งถล่มทลายปลายปี 2563

รธน.พม่ากำหนดให้มีเสียงสนับสนุนเกิน 75% จึงแก้ รธน.ได้ ในเมื่อ รธน.ให้สิทธิ์กองทัพ 25% พรรคเอ็นแอลดีจำเป็นต้องให้ทหารเป็นประธานาธิบดีเพื่อให้มีเสียงสนับสนุนเกิน 75%

แผนการแก้รัฐธรรมนูญเพื่อลดอำนาจทหาร จึงเป็นที่มาของการยึดอำนาจวันที่ 1 ก.พ. 2564 และนี้คงเป็นความผิดพลาดครั้งสุดท้ายในชีวิตการเมืองของนางออง ซาน ซู จีที่ได้อำนาจ 75% ไม่พอใจทะเยอทะยานให้ได้อำนาจ 100% เท่านั้นยังไม่พอ หลังทหารยึดอำนาจเธอประกาศปฏิวัติประชาชน จัดตั้งกองกำลังพิทักษ์ประชาชนขึ้นมาทำสงครามกับทหารพม่า จนรัฐบาลทหารขึ้นบัญชีดำเป็นผู้ก่อการร้ายและกรรมการเลือกตั้งพม่า ยุบพรรคเอ็นแอลดีเลยไม่มีสิทธิลงเลือกตั้ง

การเลือกตั้งครั้งนี้ กกต.พม่า จัดให้ลงคะแนนเป็นสามระยะเฟสแรก 102 เขต ลงคะแนนวันที่ 28 ธันวาคม 2568ผลการเลือกตั้งพรรค USDP ได้ 80 ที่นั่ง จาก 102 ที่นั่ง

เฟสที่สอง จัดเลือกตั้ง 202 เขต ลงคะแนนวันที่ 11ม.ค. 2569 ผลการเลือกตั้ง USDP 175 ที่นั่ง และสุดท้ายเฟสสาม จัดเลือกตั้ง 26 เขต ลงคะแนนวันที่ 25 มกราคม 2569 ผลการเลือกตั้งไม่ออกมาแต่ กกต. พม่าแถลงว่าพรรค USDP ชนะ 80%

ผลการเลือกตั้งทั้งสามเฟส จึงมั่นใจได้ว่า พรรค USDPได้จัดตั้งรัฐบาลและพลเอกมิน อ่อง หล่าย เป็นประธานาธิบดีสหภาพพม่าต่ออีกสี่ปี

ซอ มินตุน โฆษกรัฐบาลทหารพม่า เปิดเผยว่ากำหนดเปิดสภาในเดือนมีนาคม และรัฐบาลจากการเลือกตั้งเข้าบริหารประเทศอย่างเป็นทางการต้นเดือนเมษายน 2569 นักข่าวถามว่า พลเอกมิน อ่อง หล่าย จะเป็นประธานาธิบดีต่อหรือไม่ ซอ มินตุน ตอบว่า “ให้รอดูวันเปิดสภา”

ยังต้องรอดูด้วยว่า อาเซียนจะปฏิบัติต่อรัฐบาลจากการเลือกตั้งพม่าอย่างไร หากตัดอคติออกไปอาเซียนก็อยู่ร่วมกันได้ในความแตกต่าง ทุกประเทศในอาเซียนมีวิธีเลือกตั้งแตกต่างกัน สปป.ลาวกับเวียดนามรัฐบาลมาจากการเลือกตั้งแบบคอมมิวนิสต์พรรคเดียว

สิงคโปร์กับกัมพูชาเลือกตั้งประชาธิปไตยหลายพรรค แต่พรรคกิจประชาคมสิงคโปร์กับพรรคประชาชนกัมพูชาผูกขาดเป็นรัฐบาลนานหลายทศวรรษ มาเลเซียพรรคอัมโนผูกขาดเป็นรัฐบาลมากว่า 60 ปี อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ ประเทศไทยรัฐบาลมาจากการเลือกตั้งต่างมีข้อครหาชื้อเสียงเข้าสภากันเป็นพันล้านหมื่นล้าน

จึงกล่าวได้ว่า ทุกประเทศอาเซียนมีที่มาของรัฐบาลแตกต่างกัน อาเซียนจึงแบ่งแยกเป็นฝักเป็นฝ่าย อาเซียนในกลุ่มสุวรรณภูมิ ลาว กัมพูชา เวียดนามและประเทศไทย เอนเอียงไปทางจีน จึงเข้าใจพม่าและไม่มีทีท่าขัดขวางต่อต้านการเลือกตั้ง

ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ อินโดนีเซีย มาเลเซีย เดินตามก้นอเมริกา มีท่าทีแข็งกร้าวต่อต้านการเลือกตั้งในพม่า ดังนั้นอาเซียนรับรองรัฐบาลจากเลือกตั้งหรือไม่ พม่าเขาไม่สนใจตราบใดที่จีน รัสเซีย อินเดีย ซึ่งเป็นขั้วอำนาจใหม่สนับสนุนรัฐบาลจากการเลือกตั้งพม่าครั้งล่าสุด

สุทิน วรรณบวร