พ่อแม่ทุกวันนี้โดยเฉพาะพวกมีการศึกษามีฐานะดี มักมีลูกยาก หรือพยายามไม่มีลูก หรือมีลูกคนเดียว

ผมได้รับฟังปัญหาของการมีลูกคนเดียวมามาก ทั้งจากพ่อแม่และตัวลูกที่มาปรึกษา

ส่วนมากกรณีลูกคนเดียวที่มาหามักมีลักษณะ

1.เรียนดี เรียนเก่ง ฉลาด

2.พ่อแม่รักมาก ตามใจมาก มักขาดวินัยในตัวเอง (Self Discipline) เช่น บางคนไม่ยอมเรียน ไม่ช่วยตัวเอง

3.มีความหลงรักตัวเองขั้นทุติยภูมิจากความเก่ง (Secondary Narcissism) คิดว่าตัวเองเก่ง มีพ่อแม่คอยรักเอาใจ ตามใจมาก ทำให้เกิดอีโก้สูงมาก (Egocentric)ไม่เชื่อฟังใคร ไม่รู้จักถนอมน้ำใจคนอื่น

4.ปฏิกิริยาจากคนรอบตัว คนที่ชอบก็มี ไม่ชอบก็มาก ที่ชอบก็เพราะชื่นชมว่าเก่ง เรียนเก่ง พึ่งพาได้ ที่ไม่ชอบก็มาจากความอิจฉาหรือหมั่นไส้ที่มีท่าทีอวดเก่ง อีโก้สูง

5.เหงา เพราะไม่รู้จักสร้างมนุษยสัมพันธ์กับคนอื่นๆ ตอนเด็กๆ มีคนรุมเอาใจมากทั้งพ่อแม่และครู คบคนยาก เพราะตั้งมาตรฐานชีวิตสูง เรียกร้องสูง

6.ชอบโทษคนอื่น (Projection) เช่นโทษพ่อแม่ว่าทำไมมีลูกคนเดียว ทำให้เขาเหงา ทำไมช่วยทำให้เขามีความสุขไม่ได้ เป็นลักษณะของคนที่มีอีโก้สูง ไม่รับผิดไม่อยากพัฒนาตัวเอง

7.ได้รับอิสระมากจากการเลี้ยงดูตั้งแต่วัยเด็ก ทำให้มีอิสระทั้งด้านความคิด พูด และพฤติกรรม ถ้าเป็นคนฉลาด IQ สูงด้วยแล้วจะยิ่งคิดลึกซึ้งในเชิงวิเคราะห์ได้มาก แต่จะเป็นการวิเคราะห์ในเชิงการเรียน หรือวิเคราะห์แบบจับผิดได้เก่ง ทำให้แลดู “ฉลาด” แต่แก้ปัญหาง่ายๆ หรือปัญหาในชีวิตประจำวันทั่วไปไม่ได้ เพราะมองอะไรลึกซึ้งและจับผิดมากไป และไม่ยอมรับความจริงตามธรรมชาติของสังคมมนุษย์

8.เชื่อใครๆ ลำบาก เพราะชินต่อการเชื่อตัวเองมีอีโก้สูง มีพ่อแม่หรือเพื่อนที่พึ่งพาได้คอยช่วยตลอดมา เวลามีความทุกข์ก็ทุกข์นาน เพราะไม่เชื่อใคร

ในการรักษาช่วยเหลือความทุกข์ของคนเหล่านี้จิตแพทย์ต้องวางตัวเป็นกลาง ไม่เข้าข้างพ่อแม่หรือลูก ต้องมีทีท่าเข้าใจและมีความรู้สึกแบบ อกเขา-อกเรา (Empathy) ได้ เขาจึงจะเริ่มศรัทธาและยอมรับฟังการแนะนำ

การแนะนำให้ปรับตัวเข้าสู่ภาวะมาตรฐานสากลของคนปกติ (Standard of Living) จะถูกนำมาใช้แบบนุ่มนวลทั้งกับฝ่ายพ่อแม่และฝ่ายลูก

เขาจะอยู่ได้ดีขึ้น คิดเป็น มีความสุข เป็นประโยชน์กับสังคมได้มากขึ้น

และจะน่ารักมากขึ้น (ส่วนมากลูกคนเดียวมักมีเสน่ห์เป็นความน่ารักอยู่แล้ว) ถ้าปรับตัวเข้าหามาตรฐานสากลได้จะยิ่งน่ารักมากขึ้น

ก็จะ Happy กันทั้งบ้าน