วันพุธที่ ๘ ตุลาคม ๒๕๖๘ เวลา ๐๙.๐๐-๑๒.๐๐ น.คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ท่าพระจันทร์ จะมีพิธีเปิดห้อง “สัมผัสพึ่งประดิษฐ์” และการเสวนาเรื่อง “สัมผัส พึ่งประดิษฐ์” ทนายความเพื่อประชาชน

อาจารย์สัมผัส พึ่งประดิษฐ์ เป็นนักเรียน เป็น ชาว ต.ม.ธ.ก. รุ่น ๗ หรือที่รู้จักกันดีในฐานะศิษย์เก่าแผนกเตรียมปริญญามหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง ซึ่งมีทั้งหมดรวมแปดรุ่นตั้งแต่รุ่นที่หนึ่ง พ.ศ.๒๔๘๑ จนถึงรุ่นสุดท้ายคือรุ่นที่แปด พ.ศ.๒๔๘๙ สมัยนั้นหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการกำหนดว่า ใครที่จะเข้าเรียนชั้นอุดมศึกษาชั้นมหาวิทยาลัยจะต้องผ่านโรงเรียนเตรียมฯ เสียก่อน ตอนนั้นก็มีเตรียมธรรมศาสตร์เตรียมจุฬาฯ เตรียมนายร้อย และเตรียมนายเรือ

ภายหลังจบเตรียมธรรมศาสตร์ อาจารย์สัมผัสก็เข้าเป็นนักศึกษามหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง สมัยนั้นการเรียนการสอนที่ธรรมศาสตร์มีเพียงแค่ ๒ แผนก คือ คณะธรรมศาสตร์กับคณะบัญชี ตอนนั้นยังไม่มีแยกนิติศาสตร์ รัฐศาสตร์ เพราะหลักสูตรธรรมศาสตรบัณฑิตต้องเรียนทั้งกฎหมาย การปกครอง รัฐศาสตร์ และเศรษฐศาสตร์ จบมาก็ได้ปริญญาธรรมศาสตรบัณฑิต (ธ.บ.)

ในช่วงที่อาจารย์สัมผัสเป็นนักศึกษากลุ่มของ จอมพล ป. พิบูลสงคราม และพลโท ผิน ชุณหะวัณ ขึ้นครองอำนาจ มีการใช้กำลังเข้ายึดมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และมีคำสั่งปิดมหาวิทยาลัยเพื่อใช้ประโยชน์ในราชการทหาร ท่านอาจารย์ปรีดี พนมยงค์ ผู้ประศาสน์การต้องลี้ภัยออกนอกประเทศ

ระหว่างที่เป็นนักศึกษา อาจารย์สัมผัสได้เข้าร่วมการเคลื่อนไหวกับนักศึกษาประชาชนที่หน้าพระที่นั่งอนันตสมาคม เมื่อวันที่ ๑๑ ตุลาคม ๒๔๙๔ เพื่อเรียกร้องมหาวิทยาลัยคืนจากการยึดครองของฝ่ายทหาร จนในที่สุดฝ่ายรัฐบาลได้ยอมคืนมหาวิทยาลัยให้แก่นักศึกษา หลังจากนั้นขบวนการนักศึกษาได้เคลื่อนเข้าไปยึดมหาวิทยาลัยคืนเมื่อวันที่ ๕ พฤศจิกายน ๒๔๙๔ ซึ่งนับเป็นชัยชนะของนักศึกษาและประชาชนที่ได้ร่วมกันต่อสู้จนได้มหาวิทยาลัยกลับคืนมา

หลังสงครามโลกครั้งที่ ๒ ในสมัยจอมพลป.พิบูลสงคราม รัฐบาลไทยตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของสหรัฐอเมริกา ต้องส่งกำลังทหารร่วมรบในสงครามเกาหลี เป็นเหตุให้เกิดการต่อต้านคัดค้านจากนักศึกษาประชาชนอย่างกว้างขวาง โดยการลุกขึ้นเรียกร้องให้รัฐบาลสร้างสันติภาพ และยุติการส่งทหารเข้าร่วมสงครามเกาหลี จึงมีการกวาดล้างครั้งใหญ่ ทำให้ผู้นำนักศึกษาถูกจับหลายคนรวมทั้งอาจารย์สัมผัส ในข้อหากบฏสันติภาพซึ่งขณะนั้นอาจารย์สัมผัส ได้สำเร็จการศึกษาธรรมศาสตรบัณฑิตแล้ว จึงมีสิทธิขอขึ้นทะเบียนเป็นทนายความตั้งแต่อยู่ในเรือนจำ โดยถูกจับถูกคุมขังระหว่างการพิจารณาคดีเป็นเวลา ๓ ปีกว่าจึงได้รับการปล่อยตัวในเวลาต่อมา

ภายหลังได้รับการปล่อยตัวจากการคุมขัง อาจารย์สัมผัสได้ประกอบอาชีพทนายความ โดยมีเป้าหมายเป็นทนายความเพื่อช่วยเหลือประชาชนที่ยากจน ไม่ได้รับความเป็นธรรม ต่อมาทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ปิตุภูมิ มีนายเปลื้อง วรรณศรี ศิษย์เก่า ต.ม.ธ.ก.รุ่น ๕ ที่ถูกคุมขังด้วยกันเป็นบรรณาธิการโดยหนังสือพิมพ์ปิตุภูมิ เป็นหนังสือพิมพ์ที่มีแนวความคิดในการต่อสู้เรียกร้องเอกราช สันติภาพ และประชาธิปไตย จึงได้รับความสนใจจากประชาชนอย่างกว้างขว้าง

ในปี ๒๕๐๒ จอมพลสฤษดิ์ ธนรัชต์ยึดอำนาจการปกครอง มีการกวาดล้างจับกุมผู้มีแนวคิดก้าวหน้าครั้งใหญ่ ทำให้นักการเมือง นักศึกษาปัญญาชน กรรมกร ชาวนา ถูกจับเป็นจำนวนมากอาจารย์สัมผัส ซึ่งขณะนั้นเป็นบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ปิตุภูมิ จึงตัดสินใจเข้าร่วมการเคลื่อนไหวต่อสู้ร่วมกับประชาชนในชนบท ทำให้มีโอกาสได้รับรู้สภาพปัญหาความทุกข์ยากเดือดร้อนของประชาชนอย่างใกล้ชิด

หลังจากเข้าร่วมการเคลื่อนไหวต่อสู้ในชนบทเป็นเวลานานถึง ๑๒ ปี อาจารย์สัมผัสได้กลับมาประกอบวิชาชีพทนายความ เนื่องจากเห็นว่าเป็นวิชาชีพที่สามารถต่อสู้เพื่อความเป็นธรรมให้แก่ประชาชนได้

อาจารย์สัมผัส เริ่มเข้าทำงานในศูนย์นิติศาสตร์ในฐานะทนายความที่ปรึกษาอาวุโสและที่ปรึกษากฎหมายตั้งแต่ปี ๒๕๒๗ ถึงปี ๒๕๖๑ โดยปฏิบัติงานในหน้าที่ที่สำคัญ ได้แก่ การให้คำปรึกษากฎหมายและอรรถคดีแก่ทนายความนิติกร และนักศึกษาผู้ปฏิบัติงานของศูนย์นิติศาสตร์เป็นวิทยากรอบรมกฎหมายแก่ประชาชนตามโครงการเผยแพร่วิชานิติศาสตร์และในกิจกรรมพิเศษที่ศูนย์นิติศาสตร์จัดขึ้น ให้คำแนะนำตรวจแก้ไข คำฟ้อง คำให้การ คำร้อง คำแถลง และการปฏิบัติหน้าที่ของทนายความ รวมถึงกระบวนพิจารณาของศาล

อาจารย์สัมผัสเป็นบุคคลที่ได้รับการยกย่องอย่างสูงในวงการนิติศาสตร์และการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยควบคู่กับศูนย์นิติศาสตร์และมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และยังได้รับการแต่งตั้งในตำแหน่งสำคัญต่างๆ อาทิ รักษาการผู้อำนวยการศูนย์นิติศาสตร์ ประธานฝ่ายช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย ทนายความอาสาและที่ปรึกษาสำนักงานช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายศูนย์นิติศาสตร์ รวมถึงเป็นอาจารย์พิเศษ คณะนิติศาสตร์ ธรรมศาสตร์

เพื่อเป็นอนุสรณ์เชิดชูเกียรติแด่อาจารย์สัมผัส พึ่งประดิษฐ์ หรือที่ชาวศูนย์นิติศาสตร์เรียกท่านว่า “คุณลุงสัมผัส” ทางคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จึงจัดทำ “ห้องสัมผัส พึ่งประดิษฐ์” และจะมีพิธีเปิดอย่างเป็นทางการในวันพุธที่ ๘ ตุลาคม พร้อมกับการเสวนาเรื่อง “สัมผัส พึ่งประดิษฐ์” ทนายความเพื่อประชาชน” ดังรายละเอียดข้างล่าง

ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.ปรีชา สุวรรณทัต