รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2489 นับว่าเป็นรัฐธรรมนูญฉบับถาวร ฉบับที่ 2 ของประเทศไทย และนับว่าเป็นรัฐธรรมนูญที่แสดงความเป็นประชาธิปไตยที่พัฒนามากขึ้นกว่ารัฐธรรมนูญ ฉบับ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475 โดยมีข้อเด่น อยู่สองประการ โดยประการแรก รัฐธรรมนูญฉบับนี้ยกเลิกการมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่มาจากการแต่งตั้งทั้งหมด และกำหนดให้มีสภาผู้อาวุโสเรียกว่าพฤฒสภาที่มาจากการเลือกตั้งทางอ้อมของประชาชนมาทำหน้าที่กลั่นกรองกฎหมาย

ประการที่สอง รัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้บัญญัติให้แยกข้าราชการการเมืองออกจากข้าราชการประจำโดยเด็ดขาด บุคคลใดจะดำรงตำแหน่งทั้งข้าราชการการเมืองและข้าราชการประจำในเวลาเดียวกันไม่ได้ แม้แต่บุคคลในคณะราษฎรซึ่งเป็นคณะบุคคลซึ่งมีอำนาจทางการเมืองอยู่มากในเวลานั้นก็ถูกบังคับด้วยรัฐธรรมนูญฉบับนี้ให้ต้องเลือกเอาว่าจะเป็นข้าราชการประจำหรือจะเป็นข้าราชการการเมือง และเงื่อนไขนี้ก็มีอยู่ในรัฐธรรมนูญทุกฉบับในยามปกติ

ที่จริงเนื้อหาและเนื้อความที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ ฉบับ พ.ศ. 2489 ยังมีจุดเด่นอีก แต่ที่อยากจะนำเสนอในครั้งนี้ มิได้อยู่ที่เนื้อหาในรัฐธรรมนูญฉบับนี้เป็นหลัก หากจะต้องการนำเสนอคณะบุคคลที่สภาแต่งตั้งให้มีหน้าที่ไปทำรัฐธรรมนูญฉบับนี้ให้เรียบร้อยออกมาเป็นฉบับสมบูรณ์และประกาศใช้ได้ คณะบุคคลชุดนี้ก็คือคณะกรรมาธิการวิสามัญ พิจารณาร่างรัฐธรรมนูญเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2489 ประกอบด้วย บุคคลจำนวน 15 นาย

1.ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช

2.นายดิเรก ชัยนาม

3.นายเดือน บุนนาค

4.นายเตียง ศิริขันธ์

5.นายทองอินทร์ ภูริพัฒน์

6.นายปริญญา จุฑามาตย์

7.นายปรีดี พนมยงค์

8.นายพิชาญ บุลยง

9.พระยามานวราชเสวี

10.นายเยื้อน พานิชวิทย์

11.พระองค์เจ้าวรรณไวทยากร

12.เจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ

13.ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช

14.นายอินทร สิงหเนตร

15.พระยาอรรถการีย์นิพนธ์

ในการประชุม คณะกรรมาธิการได้เลือกนายปรีดี พนมยงค์ เป็นประธาน และเลือกหม่อมราชวงศ์ คึกฤทธิ์ ปราโมช เป็นเลขานุการคณะกรรมาธิการ ในจำนวนกรรมาธิการ15 ท่านนี้มีผู้แทนราษฎรที่มาจากการเลือกตั้งอยู่ 6 ท่าน ทั้งจากพระนครและจากจังหวัดในภาคต่างๆค่อนข้างกระจายกัน และมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 ซึ่งมาจากการแต่งตั้งรวมอยู่ด้วยทั้งหมดนี้มีนายปรีดี พนมยงค์ กับพระยามานวราชเสวี เพียง 2 ท่านเท่านั้นที่เป็นอดีตกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ ฉบับ 10 ธันวาคม มีอดีตนายกรัฐมนตรี คือ ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช มีนักรัฐศาสตร์สำคัญที่เป็นเจ้านายคือพระองค์เจ้าวรรณไวทยากร มีนักกฎหมายสำคัญอย่างเจ้าพระยาศรีฯและพระยาอรรถการีย์ฯมีนักกฎหมายไทยเชื้อชาติฝรั่งเศส ชื่อเรอเนกียอง (Rene Guyon) หรือ พิชาญ บุลยง อยู่ด้วย จะว่าไปแล้วกรรมาธิการชุดนี้ก็ถือว่ามีองค์ประกอบที่ดี และที่สำคัญ ผลงานของคณะกรรมาธิการชุดนี้ที่ปรากฏเป็นหลักฐานให้ศึกษาต่อมาก็ยืนยันได้ว่าเป็นของดี

นรนิติ เศรษฐบุตร