หลังการรัฐประหารปี 2490 ได้มีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญ (ชั่วคราว) และได้แต่งตั้งให้นายควง อภัยวงศ์ เป็นนายกรัฐมนตรี ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2490 ช่วงปลายสมัยของรัฐบาลชุดนี้ ทางรัฐบาลได้เสนอร่างรัฐธรรมนูญฉบับแก้ไขเพิ่มเติมให้วุฒิสภาพิจารณาในวันที่ 23 มกราคม พ.ศ. 2491 วุฒิสภาชุดนี้ได้รับการแต่งตั้งโดยคณะรัฐประหารจึงเป็นการเสนอเพื่อให้วุฒิสภาพิจารณาเพียง6 วัน ก่อนที่จะมีพระราชกฤษฎีกาปิดสมัยประชุมของวุฒิสภาที่ทำหน้าที่รัฐสภาอยู่เพียง 5 วันเท่านั้นเอง เพราะการปิดสมัยประชุมรัฐสภามีขึ้นในวันที่ 28 มกราคม พ.ศ. 2491 ร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้ผ่านการพิจารณาเรียบร้อยในวันเดียวกันนั่นเอง

ความสำคัญของร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญฉบับนี้ คือการให้มีการตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญขึ้น นับเป็นครั้งแรกที่ประเทศไทยมีสภาร่างรัฐธรรมนูญเป็นชุดแรก โดยให้ประกอบด้วยสมาชิกจำนวน 40 คน ครึ่งหนึ่งของสภานี้จำนวน 20 คน ให้เลือกจากสมาชิกวุฒิสภา 10 คน และเลือกจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 10 คน ส่วนที่เหลืออีกครึ่งหนึ่งนั้นให้เลือกจากสมาชิกอื่น 4 ประเภท จำนวนประเภทละ 5 คน ดังที่ ประเสริฐ ปัทมสุคนธ์ บันทึกไว้ว่า

“ประเภทที่ 1 เลือกจากผู้มีคุณสมบัติของผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทน (ประเภททั่วไป)

ประเภทที่ 2 เลือกจากผู้ที่ดำรงหรือเคยดำรงตำแหน่งปลัดกระทรวงหรืออธิบดี

ประเภทที่ 3 เลือกจากผู้ที่เคยเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร หรือสมาชิกสภาผู้แทนหรือสมาชิกพฤฒสภา หรือดำรงหรือเคยดำรงตำแหน่งเป็นรัฐมนตรี

ประเภทที่ 4 เลือกจากผู้สำเร็จการศึกษาได้รับปริญญาตรีหรือเทียบเท่า”

ทั้งกำหนดไว้ด้วยว่าให้สภานี้ร่างรัฐธรรมนูญให้เสร็จภายใน 180 วันนับแต่วันเลือกตั้งสมาชิกเสร็จสิ้น ปรากฏว่าในวันที่ 7 กรกฎาคม 2491ก็เลือกได้สมาชิกสภาร่างฯจำนวน 40 นาย

1.ผู้ได้รับเลือกตั้งจากสมาชิกวุฒิสภา 10 นาย มีเจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ พระยาเทพวิทุรพหุลศรุตบดี พลโท พระยาเทพหัสดินหลวงประกอบนิติสาร พระชัยปัญญา พระยากฤต
ราชทรงสวัสดิ์ พระยาสาริกพงศ์ธรรมพิลาส ม.จ.เฉลิมศรีจันทรทัต จันทรทัต พระยาปรีดานฤเบศร์ และ พระยาศรีธรรมราช

2.ผู้ได้รับเลือกตั้งจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 10 นาย มี ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช ม.จ.สิทธิพร กฤดากร นายเกษม บุญศรี ขุนคงฤทธิ์ศึกษากรหลวงอังคณานุรักษ์ นายบุญเท่ง ทองสวัสดิ์
นายเพียร ราชธรรมนิเทศ นายชวลิต อภัยวง ร.ท.สมพันธ์ ขันธะชวนะ และนายเทพ โชตินุชิต

3.ผู้ได้รับเลือกตั้งจากประเภททั่วไป มี 5 นายคือ นายเกษม ดำรงบุล พระยาอรรถพิทย์พิศาล ม.จ.มงคลอุดม ชยางกูร นายหลุย คีรีวัต และ นายจงใจภักดิ์

4.ผู้ได้รับเลือกตั้งจากประเภทที่เคยดำรงตำแหน่งปลัดกระทรวงหรืออธิบดี มี 5 นาย คือ พระยาอรรถการีนิพนธ์ พระยาศรีวิสารวาจา นาวาเอก พระยาศราภัยพิพัฒ พันเอก ก้าน จำนงภูมิเวท และ พลโท จิระ วิชิตสงคราม

5.ผู้ได้รับเลือกตั้งจากอดีตสมาชิกรัฐสภาหรืออดีตรัฐมนตรี จำนวน 5 นาย มี พลโทชิต มั่นศิลป สินาดโยธารักษ์ นายสุวิชช พันธเศรษฐ นายอินทร สิงหเนตร พลเรือตรี เล็ก สุมิตร และ นายทองม้วน อัตถากร

6.ผู้ได้รับเลือกตั้งจากผู้สำเร็จการศึกษาปริญญาตรีหรือเทียบเท่า จำนวน 5 นาย มีนายหยุด แสงอุทัย นายโชติ คุ้มพันธุ์ ม.ร.ว.สุมนชาติ สวัสดิกุล พันตรี หลวงสรสิทธยานุการ
และ ขุนประเสริฐศุภมาตรา

นักร่างรัฐธรรมนูญ 40 นายนี้ได้เลือกเจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ นักเรียนกฎหมายอังกฤษ เป็นประธานฯ และเลือก นายหยุดแสงอุทัย นักเรียนกฎหมายเยอรมันเป็นเลขาธิการฯ

นรนิติ เศรษฐบุตร