เห็นการทำงานของ สว. ท่านหนึ่ง แล้วรู้สึกเป็นห่วง ความที่ท่านเป็น สว.ใหม่ ความที่ท่าทีของท่านในหลายกรรมหลายวาระ ดูจะค่อนไปทาง “สีส้ม” จึงต้อง “เตือน” ท่านสักเล็กน้อย

อันเนื่องจากข่าวที่ระบุว่า คณะกรรมาธิการ (กมธ.) การพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชนสิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา ที่มีนายนรเศรษฐ์ ปรัชญากร สว. เป็นประธาน กมธ. ได้นัดประชุมเพื่อพิจารณากรณีที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ดำเนินคดีกับประชาชนผู้เข้าร่วมเรียกร้องให้นับคะแนนผลการเลือกตั้งใหม่ ในเขตเลือกตั้งที่ 1 จ.ชลบุรี โดยเชิญฝ่ายที่เกี่ยวข้องเข้าชี้แจง อาทิ น.ส.เบญจพรสุขสว่าง น.ส.กนกวรรณ สร้อยสน ขณะที่ฝ่าย กกต. ได้ส่งนายครรชิต เจริญอินทร์ รองเลขาธิการ กกต. นายประยูร วัฒนศิริบรรรจง ผู้อำนวยการการเลือกตั้ง จ.ชลบุรี เขต 1 เข้าชี้แจงต่อกมธ.ผ่านระบบออนไลน์

ก่อนการประชุม นายนรเศรษฐ์ ให้สัมภาษณ์ว่า การเชิญตัวแทน กกต. และประชาชนที่ได้รับผลกระทบเข้ามาหารือ เพื่อต้องการให้ทั้ง 2 ฝ่าย ชี้แจงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นโดย กมธ.หวังว่า จะทำให้เกิดการไกล่เกลี่ยไม่ต้องฟ้องคดีกับประชาชนที่ทำหน้าที่ตรวจสอบกระบวนการการเลือกตั้ง ส่วนตัวมองว่าหาก กกต. เลือกฟ้องคดีกับประชาชน แทนอธิบายข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นและปัญหาที่ประชาชนสงสัยอาจทำให้เกิดผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของ กกต.ได้ เพราะกระบวนการดังกล่าวเท่ากับเป็นการฟ้องปิดปาก

“กรณีกระบวนการการนับคะแนนที่มีปัญหา และประชาชนเข้าไปตรวจสอบ จนทำให้ กกต.แจ้งข้อกล่าวหากับประชาชน จะให้กกต.ชี้แจงว่า การแจ้งข้อกล่าวหาเป็นการตีความตามตัวอักษรของกฎหมายว่าประชาชนละเมิด หรือเป็นการตีความตามเจตนารมณ์ กรณีที่กกต.จะดำเนินการกับประชาชนนั้น ได้สร้างความหวาดกลัวให้กับประชาชนอย่างมาก เพราะการใช้อำนาจของผู้มีอำนาจสร้างความหวาดกลัวให้ประชาชนไม่กล้าตรวจสอบ อาจเกิดกรณีฟ้องปิดปากได้” นายนรเศรษฐ์ กล่าว

นายนรเศรษฐ์ กล่าวต่อว่า สำหรับกระบวนการเลือกตั้งที่พบว่ามีปัญหาหลายอย่าง รวมไปถึงการนับคะแนนเลือกตั้งและเรื่องบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งเป็นประเด็นต่อไปที่กมธ.การพัฒนาการเมืองจะตรวจสอบ และจะเชิญ กกต.ชี้ว่าในกระบวนการแต่ละหน่วยเลือกตั้งรวมถึงการจับเก็บ เป็นไปตามกฎหมายอย่างถูกต้องหรือไม่

เมื่อถามถึงกรณีที่ภาคประชาชนเตรียมยื่น สว.ให้เข้าชื่อเพื่อส่งไปยังศาลรัฐธรรมนูญให้พิจารณาเลิกการเลือกตั้งที่มีปัญหา หรือให้การเลือกตั้งเป็นโมฆะ นายนรเศรษฐ์กล่าวว่า การยื่นเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญอยู่ในอำนาจหน้าที่ของ สว. แต่ขณะนี้ยังไม่ได้หารือกัน และยังไม่ทราบประเด็นดังนั้น ต้องขอหารือกับ สว.อีกครั้งเพื่อให้เกิดความชัดเจน อย่างไรก็ดี ในกระบวนการเลือกตั้งที่มีปัญหา กกต.ควรอธิบายให้ทราบว่าการทำงานและตามข้อสงสัยของสังคมนั้นข้อเท็จจริงเป็นอย่างไร เพราะหากอธิบายแล้วประชาชนยังรู้สึกไม่เชื่อมั่น หรือขาดความเชื่อมั่น ตนมองว่า ไม่ได้กระทบต่อผลการเลือกตั้งเท่านั้น แต่จะส่งผลต่อกระบวนการประชาธิปไตย

ขณะที่ น.ส.เบญจพร ให้สัมภาษณ์ด้วยว่า ขณะนี้ กกต.ชลบุรี เขต 1 ได้ฟ้องในข้อหาบุกรุก และขัดขวางการทำงานของเจ้าหน้าที่ ทั้งนี้ มองว่า สิ่งที่ กกต.ทำนั้น อาจไม่ตรงกับข้อเท็จจริง เพราะการตัดสินใจฟ้องประชาชนนั้น อาจเป็นเพราะได้รับข้อมูลไม่ครบถ้วนหรือไม่ ขณะที่ภาคประชาชนได้แจ้งความ กกต.ชลบุรี กลับข้อหาแจ้งความเท็จ ส่วน กกต.กลาง อยู่ระหว่างรวบรวมหลักฐานเพื่อดำเนินคดี

“เหตุผลที่ประชาชนต้องต่อสู้ เพราะเห็นความน่าสงสัยหลายอย่าง และประชาชนไม่มั่นใจในความโปร่งใส ขณะที่เจ้าหน้าที่กกต.ที่ทำหน้าที่ไม่มีการชี้แจงข้อเท็จจริง อย่างไรก็ดี รู้ว่าสิ่งที่ทำนั้นผิดกฎหมาย แต่ยืนยันว่าไม่มีเจตนานำเอกสารเลือกตั้งออกนอกพื้นที่ แต่ที่ต้องเข้าไป ต้องการแสดงให้ประชาชนเห็นว่ากระบวนการจัดเก็บหีบบัตรเลือกตั้งนั้นมีความน่าสงสัย ซึ่งแทนที่ กกต. จะชี้แจงตรงไปตรงมา กลับใช้กฎหมายเล่นงาน ซึ่งคิดว่าเป็นการฟ้องปิดปากจากนี้ประชาชนต้องดำเนินการต่อไป” น.ส.เบญจพร กล่าว

วิเคราะห์ :

เพื่อจะเข้าใจเรื่องนี้ และประเมิน “ความพอดี” หรือ “ล้ำเส้น” ในการทำหน้าที่ประธานคณะกรรมาธิการของท่านสว. นรเศรษฐ์ ปรัชญากร ให้เริ่มพิจารณาจากหลักดังต่อไปนี้ครับ

1) หน้าที่ของ “กรรมาธิการวุฒิสภา”

มีอำนาจหน้าที่สำคัญในการกลั่นกรองกฎหมาย ศึกษา สอบหาข้อเท็จจริง ติดตามการบริหารราชการแผ่นดิน และพิจารณาเรื่องร้องเรียนจากประชาชนตามที่ได้รับมอบหมาย โดยมีสิทธิเรียกเอกสารจากบุคคลหรือเรียกบุคคลมาแถลงข้อเท็จจริง เพื่อจัดทำรายงานเสนอวุฒิสภาเพื่อพิจารณาหรือส่งต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการต่อไป

อำนาจหน้าที่หลักของคณะกรรมาธิการวุฒิสภา มีดังนี้:

ด้านนิติบัญญัติ: พิจารณารายละเอียดร่างพระราชบัญญัติ ร่างพระราชบัญญัติงบประมาณฯ และข้อสังเกตต่างๆอย่างรอบคอบก่อนส่งให้ที่ประชุมวุฒิสภาลงมติ

ด้านการศึกษาและติดตาม: ศึกษา ค้นคว้า วิเคราะห์ และติดตามการดำเนินงานของหน่วยงานรัฐตามนโยบายยุทธศาสตร์ชาติ หรือเรื่องใดๆ ที่ได้รับมอบหมาย เพื่อส่งเสริมประชาธิปไตยและการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพ

ด้านการตรวจสอบ: มีอำนาจเรียกเอกสารจากบุคคลใด หรือเรียกบุคคลมาแถลงข้อเท็จจริง/แสดงความเห็นในกิจการที่พิจารณาอยู่ (ยกเว้นผู้พิพากษาหรือองค์กรอิสระตามหน้าที่หลัก)

ด้านเรื่องราวร้องทุกข์: พิจารณาเรื่องราวร้องเรียนจากประชาชนเพื่อตรวจสอบความเดือดร้อนและติดตามการแก้ไขปัญหาของหน่วยงานภาครัฐ

ด้านการสรรหา: ตรวจสอบประวัติ ความประพฤติ และพยานหลักฐานสำหรับผู้ดำรงตำแหน่งต่างๆ ที่ต้องได้รับความเห็นชอบจากวุฒิสภา

2) ท่าน สว.นรเศรษฐ์ เป็นประธานกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา ถือว่า “ผิดฝาผิดตัว” หรือไม่ ตอบว่า ไม่

แต่ยังไม่ทันได้ตรวจสอบอะไรอย่างเป็นทางการ ท่านก็ให้ความเห็น “ชี้นำ” ไปแล้วว่า “กมธ.หวังว่า จะทำให้เกิดการไกล่เกลี่ยไม่ต้องฟ้องคดีกับประชาชนที่ทำหน้าที่ตรวจสอบกระบวนการการเลือกตั้ง ส่วนตัวมองว่าหาก กกต. เลือกฟ้องคดีกับประชาชน แทนอธิบายข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นและปัญหาที่ประชาชนสงสัยอาจทำให้เกิดผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของ กกต.ได้ เพราะกระบวนการดังกล่าวเท่ากับเป็นการฟ้องปิดปาก” เท่ากับว่า ท่าน “มีธง”และวินิจฉัยไปแล้ว

3) กรรมาธิการไม่ได้มีอำนาจหน้าที่ “วินิจฉัย” ท่านไม่ใช่ศาล ถ้าท่านอยากจะ “เข้าข้าง” ประชาชนที่ถูก กกต. แจ้งความดำเนินคดี ท่านต้องเสนอตัวเป็น “พยาน” ไม่ใช่เป็น “กรรมาธิการ” ท่านกำลังผิดหลงในบทบาทหน้าที่ของท่านอย่างร้ายแรง

4) กรรมาธิการควรเป็นเพียงผู้รวบรวบข้อเท็จจริง ศึกษาข้อกฎหมาย แล้วค่อยมี “ข้อเสนอแนะ” นี่ท่านยังไม่ได้ฟังใครเลย ท่านก็จะให้ กกต. “ไม่ฟ้อง” เสียแล้ว ท่าน“มีธง” นำการทำหน้าที่อย่างตรงไปตรงมาเช่นนี้ จะดีหรือครับ?

5) มันจะไม่ “น่าเกลียด” หรือ “ล้ำเส้น” แบบนี้หากท่านรู้จัก “ระมัดระวัง” การทำหน้าที่ “ประธานกรรมาธิการ” ท่านต้องระงับ “เสียงในหัว” หรือ “ความต้องการในใจ” ของท่านเอาไว้ก่อน อย่าให้มัน “รั่ว” ออกมาจนคนรู้สึกว่า ท่านกำลังเอาอำนาจ บทบาท หน้าที่ของกรรมาธิการเข้า “แทรกแซง” ดุลพินิจของ กกต. และเข้าช่วยเหลือบุคคลที่สมควรจะต้องได้รับการวินิจฉัยว่า
“ทำผิดกฎหมาย” หรือไม่

6) ท่านเลือกจะใช้คำว่า “ปิดปาก” อย่างฉ้อฉล เพราะ กกต. ไม่ๆ ได้ปิดปากเลย เนื่องจากคดีที่ฟ้อง ไม่ใช่ฟ้องเพราะประชาชนคนนั้น “พูด” แต่เป็นการบุกรุกและกระทำต่อหีบบัตร มันเป็นกรรมที่มิใช่ “วจีกรรม” แล้วจะเรียกว่าปิดปากได้อย่างไร อยากจะพูดอะไร อยากจะตรวจสอบอะไร ก็ยังทำได้ ยิ่งมี สว. หนุนหลังจนออกนอกหน้าแบบนี้ ยิ่งไม่เห็นจะต้องกลัวอะไรเลย มีคดี ก็ให้ท่าน สว.ไปประกันตัวให้ได้ ขึ้นศาลก็ให้ท่านเป็นพยานให้สิ ว่านี่เป็นสิทธิเสรีภาพของประชาชนที่จะ “ตรวจสอบ” แต่ถามคำเดียวว่า การตรวจสอบ อนุญาตให้ “บุกรุก” และกระทำต่อหีบบัตรเช่นนั้นได้จริงๆ หรือ?

7) รวมถึงสิ่งที่ประชาชนคนดังกล่าว กระทำกับ กกต. ไม่มีท่าที่ข่มขู่ ก้าวร้าว ใส่ความ หรือทำให้กลัวเช่นเดียวกันหรือ? สว.นรเศรษฐ์ ได้ใช้กรรมาธิการ “รวบรวมข้อเท็จจริง” เพียงพอที่จะ “มีความเห็นชี้นำและเข้าข้าง” แบบนี้แล้วหรือ

8) สว. มีความรับผิดชอบต่อคนทั้งประเทศทางนิติบัญญัติ สว.จึงควรสนับสนุนให้ประชาชนปฏิบัติตามกฎหมาย ใช้สิทธิโดยชอบตามกฎหมายเท่านั้น หากมีการใช้สิทธิเกินขอบเขตของกฎหมาย ก็ต้องให้กระบวนการทางกฎหมายทำงาน เพื่อให้หลัก “นิติรัฐ-นิติธรรม” ไม่ถูกละเว้น ไม่ใช่มาแสดงความเห็นเสมือนจะให้ “ตัดตอน” กระบวนการบังคับใช้กฎหมายด้วยการ “ไกล่เกลี่ย” กัน บนการกระทำที่หาได้ “เป็นมิตร” กับ กกต. เลยมาตั้งแต่ต้น

9) และการที่ประชาชนอ้างว่า “ไม่ได้มีเจตนา” และ กกต. ได้รับข้อมูลไม่ครบถ้วน ยิ่งง่ายต่อการต่อสู้คดี ชนิดที่ไม่ควรมีการ “แทรกแซง” ด้วยกระบวนการอื่น หรือองค์กรอื่น บวกกับว่า ฝ่ายประชาชนก็ “แจ้งความกลับ” กับ กกต. ไว้แล้วด้วย ยิ่งสะท้อนว่า ไม่รู้สึกถูก “ปิดปาก” และ “กลัว” แต่อย่างใด

ท่าน สว. นรเศรษฐ์ครับ รวบรวมข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นให้ครบถ้วนก่อน แล้วค่อยเสนอความคิดเห็น ทั้งนี้ ให้เสนอความคิดเห็นลงในกระบวนการของกรรมาธิการ อย่าสับรางมั่วไปหมด ระหว่างความเป็นนายนรเศรษฐ์ กับความเป็นประธานกรรมาธิการ อย่าให้มันมั่ว ลนลาน เลิ่กลั่ก จนสังคมสงสัย ว่าท่านมีใจกับ “สีส้ม” เสียจน “ล้ำเส้น” ในบทบาทหน้าที่ที่มี

จึงเรียนมาด้วยความปรารถนาดี เท่านี้แหละครับ!!

จิตกร บุษบา