ช่วงตื่นทองในอดีตที่แคลิฟอร์เนียทำให้ดินแดนตะวันตกของอเมริกาขยายตัวอย่างรวดเร็ว แม้ว่าจะมีการตื่นทองอีกหลายครั้งทางภาคตะวันตกของอเมริกา เช่น โคโรราโด  เนวาดา ไอดาโฮ มอนทานา เซาธ์ดาโกดา และอลาสกา   แต่ยังไม่เคยมีการตื่นทองครั้งใดในประวัติศาสตร์สหรัฐอเมริกาสำคัญเท่าการตื่นทองที่แคลิฟอร์เนีย

การตื่นทองที่ดินแดนนี้นับเป็นปรากฏการณ์ทางสังคมที่ยิ่งใหญ่กว่าการตื่นทองครั้งไหนๆ ไม่เพียงแต่คนอเมริกันจะทิ้งครอบครัวเดินทางไปแสวงโชคที่แคลิฟอร์เนียเท่านั้น แต่การพบทองที่แคลิฟอร์เนียยังดึงดูดคนจากทุกมุมโลกให้เดินทางมาที่นี่  แม้แต่พวกที่ไปไม่ได้ก็ยังร่วมกันตั้งสโมสรขึ้นมาหลายแห่ง  เพื่อช่วยออกเงินส่งตัวแทนของตนไปขุดหาทองที่แคลิฟอร์เนีย

กระแสตื่นทองผลักดันผู้คนนับแสนหลั่งไหลเข้ามาในรัฐแคลิฟอร์เนีย เมื่อถึง ค.ศ. 1853 จำนวนคนตื่นทองพุ่งขึ้นไปมากกว่า 250,000 คน

ปี 1849 มีพวกนักแสวงโชคซึ่งเรียกกันว่านักขุดทองปี 49 หรือ 49ERs   คนเหล่านี้เดินทางไปแคลิฟอร์เนียประมาณ 40,000 คน   ส่วนใหญ่เป็นชาวอเมริกันจากทุกหมู่บ้าน  ทิ้งครอบครัวเดินทางไปแสวง โชคที่แคลิฟอร์เนีย โดยมีคู่มือนักเดินทาง แผนที่ของแคลิฟอร์เนีย เครื่องมือขุดทอง และโกลโดมิเตอร์ (Goldometer) ซึ่งโฆษณาว่าสามารถบอกได้ทันทีว่ามีทองอยู่ตรงไหน  อุปกรณ์ทั้งหมดนี้เป็นเสมือนเพื่อนตายในเวลานั้น

นอกจากนักแสวงโชคแล้ว ยังมีคนอีกกลุ่มหนึ่งที่ได้รับประโยชน์จากการตื่นทอง และกลายเป็นจุดกำเนิดกางเกงยีนส์ชื่อดัง   ต้นแบบของกางเกงยีนส์แบบอเมริกัน

ลีวาย สเตราส์   พ่อค้าชาวบาวาเรียนซึ่งเป็นแคว้นหนึ่งในเยอรมัน หลังสูญเสียพ่อเมื่ออายุเพียง 16 ปี ก็เดินทางข้ามน้ำข้ามทะเลพร้อมแม่และพี่สาว เพื่อมาสมทบกับพี่ชายอีกสองคนที่มาตั้งรกรากประกอบธุรกิจขายส่งในนิวยอร์ก  จากนั้นก็แยกตัวออกจากครอบครัวเพื่อหาทำเลของตนเอง

ในปี  ค.ศ.1853 ลีวายเดินทางจากตะวันออกมุ่งสู่ตะวันตก แต่ในปีที่เดินทางไปถึง เป็นช่วงที่ทองเริ่มหายากมากขึ้น พื้นที่ส่วนใหญ่ถูกจับจองขุดทองออกไปหมดแล้ว เหลือแต่พื้นที่เข้าถึงยาก ประกอบกับการออกกฎหมายที่เคร่งครัดในการขุดทอง ทำให้นักแสวงโชครุ่นหลังต้องหันไปทำอย่างอื่นแทน

ลีวายไม่ได้มุ่งมั่นเข้ามาขุดทองเหมือนคนอื่นๆ  แต่ต้องการขยายธุรกิจขายส่งของครอบครัว หลังจากปักหลักในแคลิฟอร์เนียแล้ว ก็เริ่มขายทุกอย่างที่เป็นของแห้ง ตั้งแต่อาหารแห้ง เสื้อผ้า ร่ม และผ้าเป็นม้วนๆ เป็นต้น นอกจากนั้นยังมีความคิดที่จะขายเต็นท์และผ้าใบคลุมรถให้แก่บรรดา 49ERs ด้วย

ลีวายพบว่าคนงานเหมืองเหล่านั้นต้องการกางเกงที่ทนทานงานในเหมืองมากกว่าสินค้าอื่นๆ จึงสั่งวัตถุดิบที่ใช้ตัดกางเกง โดยเฉพาะผ้าใบเข้ามาขายให้ร้านตัดเสื้อผ้าในซานฟรานซิสโกเพิ่มขึ้น ขณะเดียวกันก็เป็นตัวแทนบริษัทในนิวยอร์ก จำหน่ายสินค้าส่งอื่นๆให้พื้นที่ในแคลิฟอร์เนียและตะวันตกของอเมริกา ภายใต้ชื่อบริษัทว่า "ลีวาย สเตราส์"  ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของตำนานกางเกงยีนส์อมตะของโลก

การขุดทองที่แคลิฟอร์เนียช่วงแรกได้ทองจำนวนมาก ใช้เพียงภาชนะก้นแบนตักดินไปล้างในแม่น้ำที่อยู่ใกล้ๆ ให้ดินหลุดไปเหลือแต่ผงทองตกอยู่ที่ก้นภาชนะ การขุดทองง่าย ๆ โดยแทบไม่ต้องลงทุนเลยนี้ทำให้คนที่มาที่นี่มือเปล่าร่ำรวยในพริบตา ช่วง 5 ปีแรกของการตื่นทอง  นักขุดทองสามารถขุดทองได้มูลค่ากว่า 200 ล้านดอลลลาร์

การพบทองที่แคลิฟอร์เนียมีผลดีต่อเศรษฐกิจอเมริกาหลายด้าน   ทำให้ประเทศนี้มั่งคั่งอย่างรวดเร็ว และทำให้ธุรกิจเดินเรือเติบโตอย่างผิดหูผิดตา เพราะค่าเดินทางและค่าขนส่งสินค้าไปยังแคลิฟอร์เนียในช่วงตื่นทองจูงใจให้นักธุรกิจชาวอเมริกันหันมาต่อเรือมากขึ้น

การตื่นทองมีความสำคัญต่อความเจริญของดินแดนทางภาคตะวันตกของอเมริกา เกิดเมืองสำคัญๆ ขึ้นทางแถบนี้ ทำให้ซานฟรานซิสโก กลายเป็นเมืองที่สำคัญที่สุดของแถบชายฝั่งแปซิฟิก

การตื่นทองยังมีบทบาทสำคัญต่อพัฒนาการทางด้านสังคมและเศรษฐกิจ เพราะทำให้แคลิฟอร์เนียมีประชากรเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จากประมาณ 15,000 คนเป็น 250,000 คนในเวลาเพียง 4 ปี จึงได้รับการสถาปนาให้เป็นรัฐใน ค.ศ. 1850 และเป็นรัฐที่ร่ำรวยรัฐหนึ่งของสหรัฐอเมริกาจนได้รับฉายาว่า “รัฐทองคำ”