ผมโชคดีมากที่ได้รับเกียรติถูกเชิญจากท่านนายกสมาคม(อ.เรืองศิริ ไกรคง) และชมรมผู้บริหารการพยาบาลโรงพยาบาลชุมชนให้ไปบรรยายและร่วมประชุม การประชุมวิชาการ มุมมองพยาบาลไทยในอนาคตเพื่อสุขภาพที่ดีของประชาชน “Vision for the future of Thai nursing” ระหว่างวันที่ 5-7 มิถุนายน พ.ศ.2567 ณ โรงแรมโกลเด้น ซิตี้ ระยอง จังหวัดระยอง ทั้งนี้ผมมีเพื่อนพยาบาลที่น่ารักที่เรียนหลักสูตร ปธพ.2 ด้วยกัน คือ คุณกรรณิกา ปัญญาอมรวัฒน์และคุณจงกล อินทสาร เป็นผู้บริหารสมาคมฯ ด้วย

ครั้งนี้เป็นครั้งที่ 2 ที่ผมได้รับเชิญ ปีที่แล้วทางสมาคมฯ ได้กรุณาเชิญให้ผมไปพูดเรื่อง “การเตรียมตัวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ” ซึ่งหลักๆ ก็แบ่งออกเป็น1) การเรียนการทำงานเพื่อมีรายได้ที่ดี 2) การออม การลงทุน 3) การดูแลสุขภาพ 4) ระบบรองรับผู้สูงอายุ โดยปีที่แล้วให้เวลาผมบรรยาย 3 ชม.

ปรากฏว่าผู้จัดยังไม่เข็ด!? ปีนี้จึงกรุณาเชิญผมอีก โดยให้บรรยายเรื่อง “พยาบาลกับการสร้างเครือข่ายการป้องกันอุบัติเหตุทางถนน” ในวันศุกร์ที่ 7 มิถุนายน 2567 ตั้งแต่เวลา 09.00-10.30 น. ซึ่งเกี่ยวกับอุบัติเหตุทางถนนนั้นผมได้รับเกียรติจากท่าน สว.สุรชัย เลี้ยงบุญเลิศชัย ได้กรุณาเชิญให้ผมเป็นกรรมการตั้งแต่ท่านเริ่มต้นจัดตั้งคณะกรรมการบูรณาการการกู้ชีพฉุกเฉิน ที่วุฒิสภามา6 กว่าปีแล้ว ผมจึงมีความรู้ ข้อมูล พอสมควร

เนื่องจากผมสนใจเรื่องสาธารณสุข ระบบต่างๆ รวมทั้งการทำงานของผู้ร่วมงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งพยาบาล ที่ผมเคยทำงานอย่างใกล้ชิดมาตั้งแต่เป็นนิสิตแพทย์ที่อังกฤษ จนเป็นแพทย์ที่อังกฤษ และที่จุฬาฯ ที่ผมเคยเป็นผู้ช่วย ผอ.รพ. ที่ต้องทำงานทั้งใกล้ชิดและต้องดูแลพี่ๆ เพื่อนๆ น้องๆ พยาบาล จึงมีความผูกพัน สายสัมพันธ์ที่ดีงาม รวมทั้งช่วงที่ผมเป็นเลขาธิการแพทยสภา ปี 2546-2550 ได้ประชุมร่วมกับปลัดกระทรวงสาธารณสุข สภาการพยาบาล และสภาวิชาชีพอื่นๆ เป็นระยะๆ จึงมีความรู้เกี่ยวกับพยาบาลพอสมควร ด้วยเหตุต่างๆ นี้ ทางสมาคมฯ และชมรมฯ ได้กรุณาเชิญให้ผมไปร่วมงานตั้งแต่คืนก่อนการประชุมเริ่ม ผมจึงเดินทางไปประชุมโดยถึงโรงแรมตั้งแต่ประมาณ 16.10 น. ของวันอังคารที่ 4 มิถุนายน 2567

หัวข้อการประชุมมีหลายหัวข้อที่ผมสนใจ เช่น “แนวคิดผู้บริหารองค์กรกับความคาดหวังบทบาทพยาบาลในอนาคต” โดย นพ.ปวิตร วณิชชานนท์ ผอ.รพ.ละงู จ.สตูล และ นพ.พิทยา หล้าวงศ์ ผอ.รพ.สบเมยจ.แม่ฮ่องสอน “จริยธรรม กับการจัดการผลประโยชน์ทับซ้อนที่พยาบาลต้องสนใจ” โดย อ.วิชา มหาคุณ ประธานมูลนิธิต่อต้านการทุจริต ที่บรรยายได้ดี เร้าใจมากเช่นเคย โดยสรุปก็คือ ส่วนรวมต้องมาก่อนส่วนตัวสำหรับผมๆ ชอบพูดว่าต้องแยกหัวใจออกจากสมอง, “Safety Tourist & เศรษฐกิจสุขภาพ” โดย นพ.ณรงค์ จันทร์แก้ว นพ.สสจ.มุกดาหาร, “พิธีเปิดและมอบนโยบายกระทรวงสาธารณสุขกับการพัฒนาระบบสุขภาพไทยในก้าวต่อไป” โดยท่านปลัดนพ.โอภาส การย์กวินพงศ์ ปลัดกระทรวงสาธารณสุข, “ความก้าวหน้าของพยาบาลในอนาคตบนเส้นทาง นร.148” โดย อ.อัมราภัสร์ อรรถชัยวัจน์ ผอ.กองการพยาบาล และ อ.ธีรพร สถิรอังกูร พยาบาลวิชาชีพ, “การบริหารอัตรากำลังคนด้านพยาบาลในอนาคต” โดย อ.สรรเสริญ นามพรหม ผอ.กองบริหารทรัพยากรบุคคล, “ก้าวต่อไป : บทบาทองค์กรสุขภาพกับการพัฒนาระบบสุขภาพไทยในอนาคต” เลขาธิการ สปสช. นพ.จเด็จ ธรรมธัชอารี และเลขาธิการ คสช.นพ.สุเทพ เพชรมาก“การพัฒนาพยาบาลกับ Sky Doctor ในโรงพยาบาลชุมชน” โดย รอ.นพ.อัจฉริยะ แพงมา เลขาธิการ สพฉ., “กลยุทธ์การบริหารจัดการพยาบาลใน รพช.ในอนาคต” โดย อ.เรืองศิริ ไกรคง นายกสมาคมฯ

ผมนั่งฟังทุกเรื่องเพราะสนใจและเป็นหัวข้อที่น่าฟัง ไม่ได้ฟังเพียงวันพฤหัสบดีที่ 6 ตอนบ่ายที่ผมมีประชุม online กับ TDRI เรื่อง โครงการศึกษาเพื่อยกระดับผู้ขับขี่หน้าใหม่ ซึ่งพอดีเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับหัวข้อที่ผมบรรยายในวันที่ 7 พอดี

เรื่องที่สำคัญ น่าฟังที่สุดและเป็นประโยชน์ที่สุดต่อน้องๆ พยาบาลคือ เรื่องที่ท่านปลัดโอภาส บรรยาย โดยสรุปก็คือประเทศไทยมีพยาบาล 2 แสนคน อยู่ในกระทรวงสาธารณสุขแสนคน(อยู่ใน รพ.ชุมชน หรือ รพ.อำเภอเก่า ประมาณครึ่งหนึ่ง)กระทรวงสาธารณสุขยังขาดพยาบาลอีกประมาณ 50,000 คน(ส่วนตัวผมคิดว่ายังขาดเป็นแสนคน) และทางกระทรวงจะพยายามเร่งบรรจุน้องๆ พยาบาลอีก 6,000 ตำแหน่ง รวมทั้งจะเร่งการผลิตพยาบาลเพิ่ม การผลิตพยาบาลเพิ่มในความเห็นของผมต้องมีตำแหน่งรองรับด้วย ส่วนหนึ่งที่ผมมีความสุขในการทำงานและเป็นแพทย์ที่ดีได้เพราะตั้งแต่สมัยเป็นนิสิตแพทย์ที่อังกฤษและตลอดชีวิตการทำงานได้รับความกรุณา เมตตา เอ็นดู สงสาร เห็นอกเห็นใจจากพี่ๆ พยาบาลมาโดยตลอด จนเมื่อผมเป็นอาจารย์ ผู้ช่วย ผอ.รพ.จุฬาลงกรณ์ ผมไม่เคยลืม และมีอะไรที่ช่วยพยาบาลได้ผมจะช่วยเสมอ จนถึงบัดนี้

ในชีวิตผม ในฐานะตำแหน่งต่างๆ ที่ได้ออกไปเยี่ยม บรรยาย ที่ต่างจังหวัดตลอดเวลา บางปี 20 ครั้ง ผมมีความเห็นว่ากระทรวงสาธารณสุขยังขาดบุคลากรทางด้านสาธารณสุขเป็นจำนวนมาก ตั้งแต่แพทย์ พยาบาล ทันตแพทย์ เภสัชกร ฯลฯ พยาบาลมีความสำคัญมากต่อระบบสาธารณสุข โดยเฉพาะ รพ.ชุมชนที่มีแพทย์ฝึกหัด แพทย์ใช้ทุน (แพทย์ที่มีวัยวุฒิ คุณวุฒิยังน้อย) อยู่เป็นจำนวนมาก เพราะพี่ๆ พยาบาลเหล่านี้มีความเชี่ยวชาญ มีประสบการณ์ มีความชำนาญมาก จึงคอยเป็นพี่เลี้ยง
แนะนำ ช่วยเหลือ เป็นกำลังใจให้น้องๆ แพทย์ตลอดเวลา ผมเคยทราบว่าในอดีต (อาจเป็นปัจจุบันด้วย) มีพยาบาลจำนวนมากที่ลาออกตอนอายุ 41 ปีเพราะไม่มีความก้าวหน้าในวิชาชีพเงินเดือนจะตันอยู่ที่ตำแหน่งชำนาญการจนถึงเกษียณ และพยาบาลที่จบใหม่ไม่มีตำแหน่งให้บรรจุ มีบุคลากรจำนวนมากที่เป็นลูกจ้างชั่วคราว ประจำ รัฐบาลรู้ทั้งรู้ว่าขาดพยาบาล ฯลฯ แต่ก็ไม่มีตำแหน่งเพียงพอให้ อย่าว่าแต่อะไรเลย ที่ รพ.จุฬาลงกรณ์ สังกัดสภากาชาดไทย ยังขาดพยาบาลจำนวนมาก

มีเรื่องที่อยากจะคุยเกี่ยวกับพยาบาลอีกมากครับ เอาไว้ในโอกาสต่อไป

ในนามของประชาชนชาวไทย ขอขอบพระคุณพี่ๆ น้องๆ พยาบาล ผู้ช่วยพยาบาล ฯลฯ ทุกๆ ท่านในความอดทน เสียสละ ทำงานเป็นหนังหน้าไฟมาให้พวกเราทุกๆ คนที่เป็นผู้ป่วยมาโดยตลอดครับ

นพ.พินิจ กุลละวณิชย์