วันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ.2475 เป็นวันเปลี่ยนแปลงการปกครองในระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ มาเป็นการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข จากการปฏิวัติของคณะทหารชุดหนึ่ง ซึ่งถ้าจะนับเวลากันแล้วก็เป็นเวลาถึง 87 ปี ในปีนี้

เหลียวมองรอบตัวแล้ว ความเป็นประชาธิปไตยในบ้านเราขณะนี้ก็ยังไม่สดใสเท่าที่ควร ยังลุ่มๆ ดอนๆล้มลุกคลุกคลานมาตลอดเวลาจากการช่วงชิงแย่งอำนาจกันในทางการเมือง ไม่ว่าจะเป็นการใช้กำลังทหารเข้ายึดอำนาจ หรือการแย่งอำนาจกันของนักการเมือง

87 ปีที่ผ่านจนถึงขณะนี้ยังวนเวียนอยู่อย่างนี้

ขอนำพระบรมราชวินิจฉัยของ ร.7 ที่ทรงถูกยึดอำนาจไปเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ.2475 มาเล่าให้ฟังในวันนี้ ว่าพระองค์ทรงมีความคิดเห็นอย่างไรกับเรื่องความสมบูรณ์พูนสุขของราษฎร ที่คณะผู้ยึดอำนาจนำกราบบังคมทูล ให้ทรงลงพระปรมาภิไธยเห็นชอบ

พระบรมราชวินิจฉัยของพระองค์ท่านดังกล่าวนี้ มีเนื้อหาที่ใครก็ตามที่ได้อ่าน ก็ต้องบอกว่าเป็นพระบรมราชวินิจฉัยที่ถูกต้องที่สุด ที่คณะผู้ยึดอำนาจควรนำไปพิจารณาปฏิบัติ จึงขอนำมาเล่าให้ฟังในบางเรื่องดังนี้

ว่าด้วยหลักของราษฎร

“ข้าพเจ้าไม่มีความเห็นอันใดที่พิสดาร นอกจากว่าจะทำตามโครงการเศรษฐกิจนี้เมื่อไร ขอได้จัดการให้ราษฎรได้เป็นผู้เลือกที่จะได้ใช้การเศรษฐกิจดังกล่าวนี้จริงๆ คือขอให้ฟังเสียงราษฎรจริงๆ อย่าได้หักโหมบังคับเอาทางอ้อม หรือทางใดทางหนึ่งให้ออกเสียงเห็นด้วยเลย

ขออย่าโกรธราษฎร ถ้าเขาพาออกเสียงว่าไม่ชอบวิธีเหล่านี้ ซึ่งย่อมทำให้เกิดความไม่พอใจแก่ผู้เขียนโดยแน่นอน และอย่าให้ราษฎรนั้นถือทิฐิมานะงมงาย”

ว่าด้วยความแร้นแค้นของราษฎร

“ผู้เขียนโครงการกล่าวว่า ราษฎรเวลานี้แร้นแค้นอดอยากเต็มทน และราษฎรทั่วไปไม่ทราบเลยว่ารุ่งขึ้นจะมีอาหารเพียงพอ ไม่ขาดแคลนหรือไม่ ข้าพเจ้าขอเล่าว่า ราษฎรของเราตลอดจนชนชั้นคนขอทานยังมิปรากฏเลยว่าอดตาย คนที่อดตายก็มีแต่คนที่กลืนไม่ลงเพราะความเจ็บไข้เท่านั้น แม้แต่สุนัขตามวัดก็ปรากฏยังไม่มีอดตาย

แม้แต่ในปีน้ำท่วมปี พ.ศ.2460 ก็ไม่มีใครอดตาย เพราะมีข้าวเพียงพอที่จะแจกกัน และยังมีเหลือเอาไปจำหน่ายยังต่างประเทศเสียด้วยซ้ำ

จริงอยู่ ราษฎรเรายังไม่มีตึกอยู่โดยทั่วไปและยังไม่มีเครื่องแต่งตัวแบบฝรั่งทั่วไป และไม่มีรายได้เท่ากับคนงานฝรั่ง แต่ถ้าคิดเทียบอัตราเงินแบบฝรั่งแล้ว ได้มากก็ใช้มาก เพราะราคาเงินเขาจะสูงกว่าเรา

ถ้าจะเปรียบเทียบถึงใจและความพอใจของราษฎรฝรั่งและราษฎรของเราแล้ว ข้าพเจ้าเชื่อว่าราษฎรของเรามีความสุขใจมากกว่าเสียอีก ข้าพเจ้ายอมรับว่าฐานะของการกินอยู่ของราษฎรของเรายังต่ำกว่าฐานะของราษฎรในเมืองต่างประเทศ ดังเช่นอังกฤษหรืออเมริกา

แต่ตามรายงานของโปรเฟสเซอร์ ซิมเมอร์แมน นั้นกล่าวว่า ฐานะของเรานี้สูงกว่าบรรดาราษฎรในประเทศอื่นๆ ในทวีปเอเชีย และมีความอดอยากแร้นแค้นทั้งกายและใจน้อยกว่าราษฎรชาวนาในประเทศรัสเซีย แต่ราษฎรเรามีน้อยคนหรือจะไม่มีก็ได้ ที่นอนกลางคืนแล้ว จะนึกว่ารุ่งเช้าจะหากินไม่ได้ นอกจากผู้นั้นจะกระดุกกระดิกตัวไม่ได้ เพราะทุกคนหากินได้เสมอ

ในประเทศรัสเซียเสียอีก ที่ราษฎรนอนไม่หลับ รุ่งขึ้นก็ไม่รู้ว่าจะได้อาหารเพียงพอหรือไม่ เพราะถ้าสหกรณ์หาอาหารมาให้ไม่เพียงพอแล้ว ซึ่งปรากฏอยู่เป็นประจำ การซื้ออาหารก็ซื้อหายาก บางครั้งต้องอดด้วยซ้ำไป จะไปขอเขากินก็ไม่มีใครให้ จะกลับไปทำของตัวกินก็ไม่มี เพราะไม่มีที่ทำกินเสียแล้ว

คนไทยเรายังมีนามีสวน ที่จะปลูกข้าวปลูกผักปลูกผลไม้ ก็หวังเสมอว่าจะหาข้าวกินได้ ไม่อดอยาก นอกจากกล้าดำเนินกิจการแบบรัสเซียเข้าแล้ว ความอดอยากจนตายอาจปรากฏเป็นความจริงได้

ว่าด้วยการประกันความสุขสมบูรณ์ของราษฎร

การที่คิดจะประกันความสุขสมบูรณ์นั้น เป็นของดีแน่ แต่ธรรมดาของการประกันย่อมจะต้องสละสิ่งใดสิ่งหนึ่งแลกเปลี่ยน เพื่อประกันความสุขสมบูรณ์ ทำตามแบบนี้นั้นผู้ประกันจะต้องเสียอะไรแลกเปลี่ยน แรงงานและการเสียภาษีวันละเล็กวันละน้อยเท่านั้น และหรือที่จะเป็นค่าแลกเปลี่ยน ข้าพเจ้าอยากจะว่า ค่าประกันความสุขสมบูรณ์อันนี้คือ ต้องสละเสรีภาพเสียกระมัง การเป็นไทยจะกลายเป็นทาสเสียละกระมัง เพราะตามที่ปรากฏในประเทศรัสเซีย ซึ่งก็ใช้วิธีประกันแบบนี้เหมือนกัน ราษฎรต้องประกันสุขด้วยเสรีภาพของเขา 
และยอมตนเป็นทาสของรัฐบาล

เมื่อได้อ่านวิธีการตามโครงการเศรษฐกิจที่เขียนมานี้ ซึ่งเป็นวิธีเหมือนกันที่ใช้อยู่ในรัสเซียแล้ว ก็ไม่มีทางใดที่แตกต่างจากรัสเซีย ทุกอย่างต้องเป็นไปอย่างเดียวกัน

ก็เมื่อการประกันความสุขสมบูรณ์ที่อาจต้องแลกด้วยเสรีภาพความเป็นไทยแล้ว ก็เป็นการยากสักหน่อยที่จะยินดี ไม่อยากเห็นอะไรที่จะต้องสละเสรีภาพ

(อ่านต่อวันศุกร์)

น.ต.ประสงค์ สุ่นศิริ