ไม่ว่าใครก็รู้จักปลวก ว่าเป็นสัตว์ที่ชอบแทะกินเสาบ้านและฝาบ้าน แม้กระทั่งกระดาษหนังสือ เป็นอาหาร ทำให้บ้านเมืองที่อยู่อาศัยเสียหาย ต้องหาบริษัทกำจัดปลวกมาช่วยดูแลบ้านเรือนด้วยการใช้ยาฆ่าปลวก

และไม่ว่าใครก็รู้จัก “เผด็จการ” ที่เกิดขึ้นในบ้านเมือง ที่ชอบกินเมืองที่มีการบริหารปกครองในระบอบประชาธิปไตย ไม่ว่าเผด็จการที่ว่านี้จะเป็นเผด็จการพลเรือน หรือเผด็จการทหารที่ใช้ปืนเข้ามายึดอำนาจ

บ้านเมืองใดมีการปกครองประชาธิปไตยบ้านเมืองนั้นก็เหมือน “ปลูกต้นไม้ประชาธิปไตย” ขึ้นในบ้านเมืองนั้น เพื่อเป็นร่มเงาในความเป็นอยู่ของผู้คนในบ้านเมืองนั้นอย่างเป็นสุข มีสิทธิเสรีภาพในการทำงานอย่างเสมอภาคเท่าเทียมกัน แต่ในยามที่บ้านเมืองตกอยู่ในอำนาจของเผด็จการ ยามนั้น “ต้นไม้ประชาธิปไตย” จะเหี่ยวแห้งอับเฉาไม่งอกงามเติบโต เพราะไม่มีการดูแลรักษา มิหนำซ้ำถ้าเป็นต้นไม้ที่มีผลกินได้ เผด็จการก็จะปลิดมากินอีกด้วย

เพราะฉะนั้นในบ้านเมืองของเราขณะนี้ภาวการณ์ที่กำลังเกิดขึ้นภายใต้อำนาจของเผด็จการ กำลังอยู่ในสภาพที่ “คณะกวีสมานฉันท์” แต่งไว้ดังนี้

“ทุ่งหญ้าป่าไม้เขียว แหล่งท่องเที่ยวก็อับเฉา

เหวผาเงียบซึมเซา น้ำตกหลั่งอยู่เดียวดาย

นกน้อยผาดโผนฟ้า หลบหนีหน้าพากันหาย

พุ่มหญ้าเหี่ยวแห้งตาย พลิ้วไหวลมคลุกฝุ่นดิน

ทวยราษฎร์วิปโยค ความเศร้าโศกครอบงำสิ้น

ยากไร้ไม่มีกิน หฤโหดย้ำราวี”

เป็นคำกลอนที่ดูจะถูกต้องกับสถานการณ์ของบ้านเมืองในขณะนี้ ที่อยู่ในความรับผิดชอบของผู้ถือปืนเข้ามาบริหารบ้านเมือง

บริหารจัดการกันเหมือนคนมัวเมาในอำนาจ

ความมัวเมาในอำนาจและความบ้าอำนาจเป็นสิ่งที่ไม่ดี

เพราะความมัวเมาคือความหลง สติฟั่นเฟือน

ความบ้า คือ วิกลจริต หลงใหลในสิ่งมีอำนาจจนผิดปกติ ใครก็ตาม ที่มีอำนาจ ใช้อำนาจอย่างมัวเมา หรือใช้อำนาจที่มีอยู่อย่างคนวิกลจริตที่เรียกว่า บ้าอำนาจนั้น นำความเดือดร้อนไปให้คนอื่น หรือสู่ตัวเองได้ทั้งสิ้น ยิ่งมีอำนาจใหญ่โตเท่าไรก็สร้าง หรือทำลายได้มากเท่านั้น

คนประเภทนี้เป็นคนที่ “ต่อมจริยธรรมคุณธรรมบกพร่อง” ถ้าได้อำนาจไปใช้ จะใช้อำนาจนั้นไปในทิศทางที่ไม่ถูกต้องได้ตลอดเวลา เพราะไม่มีจริยธรรมและคุณธรรมเป็นเครื่องกำกับ

คนประเภทนี้ก่อให้เกิดปัญหาใหญ่ในบ้านเมืองใน 3 ลักษณะ ซึ่งได้แก่ 1) การฉ้อราษฎร์บังหลวง 2) การใช้อำนาจในทางมิชอบ 3) การตักตวงผลประโยชน์แก่ตนเองและพรรคพวก โดยไม่คำนึงถึงผลประโยชน์ของสังคมประเทศชาติ

ทั้ง 3 ลักษณะดังกล่าวยังคงเกิดขึ้นและมีอยู่ในขณะนี้

ขอนำความคิดความเห็นของผู้เคยรับผิดชอบในการทำงานและบริหารจัดการปัญหาต่างๆ ของบ้านเมืองในงานเสวนาเรื่อง “มองการณ์ไกลประเทศไทย ปัญหาความเหลื่อมล้ำ ความไม่เป็นธรรมทางสังคม และการผูกขาดเศรษฐกิจ” ซึ่งสมาคมนักข่าวและนักหนังสือพิมพ์ จัดขึ้นเมื่อวันที่ 9 มี.ค.2561 สรุปได้ว่าทุกอย่างในบ้านเมืองตกต่ำลงไปทุกอย่าง

เฉพาะอย่างยิ่งความเหลื่อมล้ำในปีที่ผ่านมาสูงขึ้นกับคนไทย โดยเฉพาะในต่างจังหวัดทุกพื้นที่รายได้หายไปกว่าครึ่ง สะท้อนให้เห็นว่ามีปัญหาในระบบเศรษฐกิจ ซึ่งสิ่งที่ทำให้เกิดความเหลื่อมล้ำมากขึ้นคือ

1) เรื่องการบังคับใช้กฎหมาย ตีความกฎหมายในลักษณะที่ไม่เป็นธรรม

2) นโยบายรัฐต่อการกระจายรายได้ผูกขาด เอื้อผลประโยชน์กลุ่มทุน และมีแต่นโยบายปูพรมอย่างเดียว ซึ่งสร้างปัญหาและไม่มีการแก้ไขการไม่มีนโยบายที่จะไปดูแลกลุ่มด้อยโอกาส รายได้น้อย เกษตรกรทั้งประเทศ สร้างความเหลื่อมล้ำมากขึ้น

ทั้งนี้ปัญหาคอร์รัปชั่นมากขึ้น เช่น โครงการไทยนิยม มีการกำหนดงบไว้ก่อน แต่โครงการคืออะไร สอดคล้องกับกลุ่มที่ต้องการจะช่วยเหลือหรือไม่จึงมีโอกาสที่จะคอร์รัปชั่นสูง บอกว่าเป็นโครงการส่งเสริม ให้ความรู้และการมีส่วนร่วม งบหมื่นล้าน หากไปดูในเนื้อหาเป็นงบจัดฝึกอบรม แต่ต้องเลี้ยงอาหารทุกคนที่มา หากไม่มีการเลี้ยงอาหาร จะเบิกเงินส่วนอื่นไม่ได้

ไม่มีนโยบายช่วยเหลือภาคเกษตรผู้มีรายได้น้อย ที่ผ่านมา ข้าว ข้าวโพด มัน ยาง ปาล์มราคาตก เพราะไม่มีนโยบายที่เป็นรูปธรรมที่ยั่งยืนราคาพืชผลตกในประเทศ แต่ไม่ได้ตกในต่างประเทศ มีแต่ขาใหญ่ได้ประโยชน์ สร้างความเหลื่อมล้ำเอื้อกลุ่มทุน

เอาแค่นี้ก่อนก็พอจะมองเห็นว่าคนมีอำนาจในการบริหารจัดการบ้านเมืองนี้ ทำงานกันอย่างไรในการคืนความสุขให้ผู้คนที่ต้องมีชีวิตอยู่อย่างบอกช้ำขณะนี้

เพราะ “ทวยราษฎร์ยังวิปโยค” ดังคำกลอนข้างต้นแม้กระทั่ง “ความเศร้าโศกครอบงำสิ้นยากไร้ไม่มีกิน หฤโหดย่ำราวี” อยู่ทั่วหน้าขณะนี้