อุ๊งอิ๊ง-แพทองธาร ชินวัตร หัวหน้าพรรคเพื่อไทยนำคณะผู้บริหารพรรคเพื่อไทยไปเยือนประเทศกัมพูชาเมื่อวันที่ 18 มีนาคมสองวันก่อน  มีข่าวพาดหัวว่า....“อุ๊งอิ๊ง”พบ“ฮุนเซน-ฮุนมาเนต”กระชับสัมพันธ์ไทย-กัมพูชา...

ถ้าไม่ใช่คนไทยอาจจะงงงวยถ้าอ่านพาดหัวข่าวนี้  ด้วยคิดว่า“อุ๊งอิ๊ง”เป็นนายกรัฐมนตรีของไทยเดินทางไปเยือนกัมพูชาแล้วพบกับอดีตนายกรัฐมนตรีและนายกรัฐมนตรีของกัมพูชา คือ ฮุน เซน กับ ฮุน มาเนต  เพื่อกระชับความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศ  ซึ่งเป็นเพื่อนบ้านสมาชิกอาเซียนที่มีพรมแดนติดกัน

แต่ถ้าหากอ่านรายละเอียดของข่าว  ประเด็นที่ถูกนำไปพาดหัวข่าว ก็ไม่ได้ผิดไปจากข้อเท็จจริง  ฟังจากคำพูดของนางสาวแพรทองธาร ชินวัตร ที่ได้กล่าวตอบ“ฮุน มาเนต”นายกรัฐมนตรีของกัมพูชาว่า “รู้สึกเป็นเกียรติอย่างมากที่ได้รับเชิญจาก ฯพณฯ อดีตนายกฯ ฮุน เซน ให้มาเยือนกัมพูชา พร้อมแสดงความยินดีในโอกาส ฯพณฯ นายกฯ  ฮุน มาเนต ที่ได้เข้ารับตำแหน่ง  ทั้งนี้ ในฐานะหัวหน้าพรรคเพื่อไทยซึ่งเป็นแกนนำของรัฐบาลไทยขณะนี้  มีความตั้งใจอย่างเต็มที่ที่จะทำงานร่วมกับพรรคของ ฯพณฯ ฮุน เซน และรัฐบาลของ ฯพณฯ ฮุน มาเนต เสริมสร้างความสัมพันธ์ระหว่างไทย-กัมพูชาให้แน่นแฟ้นมากยิ่งขึ้น”

และอุ๊งอิ๊งมีหมายเหตุขยายความเรื่องการสร้างสัมพันธ์ระหว่างไทย-กัมพูชา ที่ควรจะเป็นหน้าที่ของรัฐบาล  จากคำกล่าวต่อจากนั้นว่า “โดยอาศัยพื้นฐานความใกล้ชิดระหว่างทั้งสองพรรคเป็นต้นทุนเดิมที่สำคัญ เพราะเชื่อว่าการสร้างความใกล้ชิดและความเข้าใจอันดีระหว่างประชาชนทั้งสองประเทศผ่านกลไกพรรคการเมือง จะเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาความร่วมมือระหว่างไทยและกัมพูชาอย่างยั่งยืน”

แต่ถึงอย่างไรก็ตาม  มีคนเป็นห่วงว่า การไปเยือนกัมพูชาของ“อุ๊งอิ๊ง”บุตรสาวหัวแก้วหัวแหวนของนักโทษเด็ดขาดชายทักษิณ ชินวัตร ครั้งนี้  ในฐานะคน“เดินสาร"ของบิดา  จะไปมุบมิบเจรจาแบ่งปันผลประโยชน์ขุมทรัพย์ใต้อ่าวไทยเกี่ยวกับพลังงานธรรมชาติที่มีมูลค่าถึง 20 ล้านล้านบาทหรือไม่อย่างไร

ฟังจาก สว.คำนูณ สิทธิสมาน ซึ่งเตรียมประเด็นอภิปรายเกี่ยวกับผลประโยชน์ขุมทรัพย์ใต้อ่าวไทยดังกล่าวไว้อภิปรายรัฐบาลในการเปิดอภิปรายทั่วไปรัฐบาลโดยไม่ลงมติของวุฒิสมาชิกวันที่ 25 มีนาคมนี้   โดย สว.คำนูณเห็นว่า เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องง่ายๆ  ที่จะไปมุบมิบเจรจา เพราะการเจรจาจะมีขึ้นได้ก็ต่อเมื่อมีการตั้งคณะกรรมการเจทีซีฝ่ายไทยขึ้นมาก่อน ((JTC-คณะกรรมการร่วมด้านเทคนิคไทย-กัมพูชา) 

ทั้งนี้ สว.คำนูณ สิทธิสมาน ในฐานะที่จับประเด็นปัญหานี้มาตั้งแต่ต้นให้เหตุผลว่า  “ขณะนี้ยังไม่มีการตั้ง (JTC) ก็ยังไม่มีการเจรจา...เพราะฉะนั้น ก็ไม่น่าจะต้องกังวลอะไร  ถึงที่สุดแล้วก็ไม่ใช่เรื่องที่จะไปมุบมิบเจรจากันได้ง่ายๆ  เพราะเมื่อจะต้องทำเป็นข้อตกลงก็จะเข้าข่ายเป็นข้อตกลงตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 187 ต้องผ่านความเห็นชอบจากรัฐสภา ดังนั้นเรื่องนี้ในทางปฏิบัติน่าจะอีกยาวพอสมควร”

พร้อมกันนี้ สว.คำนูณ สิทธิสมาน  ยังเปิดเผยด้วยว่า “ส่วนตัวเตรียมที่จะอภิปรายเรื่องการเจรจาแบ่งปันผลประโยชน์ขุมทรัพย์ใต้อ่าวไทย 20 ล้านล้านบาทกับกัมพูชา เพื่อชี้ให้เห็นว่ามีข้อควรระวังอะไร  แนวความคิดที่จะมีการเจรจาแยกกันระหว่างการแบ่งปันผลประโยชน์กับการเจรจาแบ่งเขตแดนมีความอันตรายอย่างไร  และขัดกับเอ็มโอยู 2544 อย่างไร”

สำหรับเอ็มโอยู (MOU) หรือบันทึกความเข้าใจระหว่างไทย-กัมพูชา ในปี 2544  ก็คือบันทึกความเข้าใจว่าด้วยพื้นที่ที่ไทยและกัมพูชาอ้างสิทธิในไหล่ทวีปทับซ้อนกัน  ซึ่งในสมัยรัฐบาลพรรคไทยรักไทยที่มี“ทักษิณ ชินวัตร”เป็นนายกรัฐมนตรี  ได้มีการลงนามร่วมกันเมื่อวันที่ 18 มิถุนายน 2544  โดยมีข้อสรุปว่า “ต้องเจรจาแบ่งเขตแดนทางทะเลไปพร้อมๆ กับการร่วมกันพัฒนาแหล่งทรัพยากรปิโตรเลียม” และนับตั้งแต่วันนั้นเป็นต้นมาจนถึงวันนี้ จากรัฐบาลทักษิณถึงรัฐบาลเศรษฐา  ทวีสิน ผ่านมา 8 รัฐบาล  การเจรจาตกลงปักปันเขตแดนก็ยังไม่มีความชัดเจนแต่อย่างใด

หากมองย้อนกลับขึ้นไปอีก  ก็จะพบว่าปัญหานี้เกิดขึ้นมาตั้งแต่เมื่อ 52 ปีที่แล้ว  โดยในปี 2515 สมัยรัฐบาลจอมพลถนอม กิตติขจร  ประเทศกัมพูชาได้ลากเส้นอาณาเขตทางทะเลผ่านเกาะกูดล้ำเข้ามาในดินแดนของประเทศไทย โดยไม่มีข้อบัญญัติทางกฎหมายทะเลรับรอง และในปีถัดมา คือในปี 2516 ประเทศไทย(รัฐบาลจอมพลถนอม) ได้ลากเส้นเขตแดนไทยโดยวัดจากจุดกึ่งกลางระหว่างเกาะกูดกับเกาะกง ตามกฎหมายทะเล  อันเป็นผลให้การลากเส้นของกัมพูชาและไทยเกิดเป็นพื้นที่ที่มีการอ้างสิทธิว่าทับซ้อน  ซึ่งมีขนาดพื้นที่ถึง 26,000 ตารางกิโลเมตร  และเชื่อกันว่าพื้นที่ทับซ้อนบริเวณนี้เป็นแหล่งที่อุดมด้วยปิโตรเลียม  มีมูลค่าถึง 20 ล้านล้านบาท

แน่อนอนว่า   การเดินทางไปเยือนกัมพูชาของ“อุ๊งอิ๊ง-แพทองธาร ชินวัตร”แม้จะในฐานะหัวหน้าพรรคเพื่อไทย  แต่การต้อนรับของของกัมพูชาก็ไม่ต่างไปจากการต้อนรับผู้นำระดับประเทศหรือ“Official Visit” มีภาพอุ๊งอิ๊งเดินบนพรมแดงโดยมีนายฮุน มานี รัฐมนตรีกระทรวงข้าราชการพลเรือน ซึ่งเป็นบุตรชายของ“ฮุน เซน”และเป็นน้องชายของนายกฯกัมพูชา“ฮุน มาเน็ต”ให้การต้อนรับที่สนามบิน  และทั้งฝ่ายกัมพูชาและไทยพูดสอดคล้องต้องตรงกันว่า เป็นการกระชับความสัมพันธ์ระหว่างพรรคเพื่อไทยและพรรคประชาชนกัมพูชา (CPP)ให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น โดยเชื่อว่าการกระชับความสัมพันธ์ในครั้งนี้ จะนำไปสู่การพัฒนาความร่วมมือและความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศอย่างดีขึ้นตามลำดับ

หากดูไทม์ไลน์ ก็จะพบว่า“ฮุน มาเนต” นายกรัฐมนตรีกัมพูชา เดินทางมาเยือนไทยเมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2567 รัฐบาลแถลงว่า ได้คุยกันเรื่องแบ่งผลประโยชน์ในแหล่งปิโตรเลียม จากนั้นวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2567 “ฮุน เซน”บินจากกรุงพนมเปญมาเยี่ยมนักโทษเด็ดขาดชายทักษิณ ชินวัตร ที่บ้าน“จันทร์สองหล้า” และ“ฮุน เซน”ได้เชื้อเชิญ“อุ๊งอิ๊ง”ไปเยือนกัมพูชาตามความเห็นชอบของ“ทักษิณ”

การเดินทางเยือนกัมพูชาของ“แพทองธาร ชินวัตร” แน่นอนโดยภาพกว้างๆ มิอาจปฏิเสธได้ว่า จะนำไปสู่การพัฒนาความร่วมมือและความสัมพันธ์ในทางที่ดีแก่ทั้งสองประเทศ   แต่ที่ได้เต็มๆ  ก็คือผลประโยชน์ทับซ้อนระหว่าง“ตระกูลชินวัตร”กับ“ตระกูลฮุน”  และระหว่างพรรคเพื่อไทย กับ พรรคประชาชนกัมพูชา  อันเป็นการกระชับสายสัมพันธ์ทางอำนาจจาก“รุ่นพ่อ”มาสู่“รุ่นลูก”

เมื่อสองตระกูลกระชับสายสัมพันธ์กันได้อย่างแนบแน่น  เรื่องอื่นๆ ก็จะกลายเป็นเรื่องรอง  และปัญหาเกี่ยวกับพื้นที่ทับซ้อนทางทะเลก็คงจะเป็นเรื่องรองอีกเช่นเดียวกัน  ด้วยการทำให้เป็นพื้นที่กลาง  โดยทั้งสองประเทศสามารถแบ่งปันทรัพยากรที่เป็นขุมทรัพย์ใต้ทะเลกันได้อย่างราบรื่นลงตัว

ถึงวันนั้นทั้งสองตระกูล  คือ“ตระกูลชิน-ตระกูลฮุน”ก็คงจะวินๆ ด้วยกันทั้งคู่  และผลประโยชน์ของชาติของประชาชนทั้งสองประเทศก็จะอาจจะกลายเป็นเรื่องรอง !

รุ่งเรือง ปรีชากุล