วันศุกร์ ที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2569
แนวหน้า
  • แนวหน้า
  • หน้าแรก
  • คอลัมน์
    • คอลัมน์วันนี้
    • คอลัมน์ออนไลน์
    • คอลัมน์การเมือง
    • คอลัมน์ลงมือสู้โกง
    • โลกธุรกิจ
    • ผู้หญิง
    • บันเทิง
    • Like สาระ
    • ดูทั้งหมด
  • ข่าวเด่น
  • พระราชสำนัก
  • การเมือง
  • โลกธุรกิจ
  • อาชญากรรม
  • กทม.
  • ในประเทศ
  • เกษตร
  • ต่างประเทศ
  • กีฬา
  • ผู้หญิง
  • บันเทิง
  • ยานยนต์
  • Like สาระ
หน้าแรก / คอลัมน์ / คอลัมน์การเมือง / เรื่องเล่าจากสภา
เรื่องเล่าจากสภา

เรื่องเล่าจากสภา

ศ.พิเศษ นรนิติ เศรษฐบุตร
วันพฤหัสบดี ที่ 12 กันยายน พ.ศ. 2567, 02.00 น.
ที่มาของระเบียบราชการบริหารของไทย

ดูทั้งหมด

  •  

การแบ่งการบริหารราชการของไทยเป็น 3 ประเภทที่มีอยู่ในปัจจุบันนี้ คือราชการบริหารส่วนกลางราชการบริหารส่วนภูมิภาค และราชการบริหารส่วนท้องถิ่น นั้น ได้มีจุดเริ่มต้นขึ้นในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2476 ในสมัยรัฐบาลของนายกรัฐมนตรี พระยาพหลพลพยุหเสนาแต่เดิมนั้นเราไม่มีราชการบริหารส่วนท้องถิ่นดังนั้นการเสนอร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยระเบียบราชการบริหารแห่งราชอาณาจักรสยาม เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2476 จึงถือได้ว่าเป็นการปฏิรูปราชการหรือการบริหารราชการที่ต้องการ จะกระจายอำนาจในการบริหารลงไปยังชุมชนต่างๆ ในระดับล่างให้มากขึ้นนั่นเอง ทั้งนี้น่าจะเดาได้ว่านี่เป็นเจตนาของรัฐบาลของคณะราษฎรที่ต้องการให้ราษฎรในชนบทได้เรียนรู้ถึงการปกครองตนเอง อย่างใกล้ชิด จะได้สนับสนุนการสร้างประชาธิปไตยระดับชาติของคณะราษฎรด้วย ที่จริงร่างกฎหมายฉบับนี้ได้คิดกันทันทีภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง แต่เนื่องจากเกิดความขัดแย้งกันขึ้น จนหลวงประดิษฐ์มนูธรรม ซึ่งเป็นคนที่ได้รับทำในเรื่องนี้ ต้องเดินทางออกนอกประเทศไปฝรั่งเศส เรื่องจริงค้างมา และพระยามโนได้ไปออกพระธรรมนูญราชการฝ่ายพลเรือนแทนเมื่อหลวงประดิษฐ์ฯ กลับมาแล้ว จึงได้มาสะสางร่างกฎหมายฉบับนี้จนเสร็จเรียบร้อย สามารถมานำเสนอได้อย่างรวดเร็ว

“เราจะจัดรูปราชการให้เข้าตามลักษณะการดังที่เขานิยมใช้กันในประเทศต่างๆ คือเราจัดเป็นส่วนกลาง เป็นภูมิภาค และเป็นท้องถิ่นสำหรับส่วนกลางนั้น คือคณะรัฐมนตรีรับมอบหมายเช่น มีกระทรวง ทบวงและกรม ส่วนภูมิภาคหมายถึงจะส่งข้าราชการไปประจำแต่เดิมมีมณฑลจังหวัดอำเภอ… สำหรับเรื่องราชการบริหารส่วนท้องถิ่นนั้น หมายความถึงเรื่องเทศบาล ซึ่งรัฐบาลได้แถลงเป็นนโยบายไว้แล้ว จึงควรยกอำนาจบางอย่างให้ท้องถิ่นเขาทำ เพราะฉะนั้นจึงแบ่งเป็น 3 ประเภทคือ


1. ราชการบริหารส่วนกลาง

2. ราชการบริหารส่วนภูมิภาค

3. ราชการบริหารส่วนท้องถิ่น”

หลังจากประดิษฐ์ฯแถลงเสร็จ พระยาปรีดานฤเบศร์ ได้ถามว่า “เกี่ยวด้วยศาลหรือเปล่า” คำตอบของประดิษฐ์ฯคือ “ไม่เกี่ยวเลย”

ที่ประชุมสภาฯมีมติเห็นด้วยกับหลักการตามที่เสนอ และได้มีการพิจารณาต่อไปในวาระที่ 2 และ 3 โดยใช้เป็นอนุกรรมการเต็มสภาฯ ในการพิจารณาเรียงมาตรานั้นได้มีการซักถามเพื่อความเข้าใจอันดี ซึ่งคำตอบที่อธิบายอันน่าสนใจนั่นคืออธิบายถึงคำว่าทบวง กับทบวงการเมือง

“คำว่า “ทะบวง” ซึ่งเราได้เคยใช้เรียกขานโดยทั่วๆไปนั้น หมายถึงส่วนราชการอย่างหนึ่ง ส่วนคำว่า“ทะบวงการเมือง”นั้น หมายถึงส่วนราชการที่มีฐานะเป็นนิติบุคคล คือเป็นคำรวมของกระทรวง ทะบวง กรม เพราะฉะนั้น “ทะบวง” จึงเป็นทะบวงการเมืองเสมอไป แต่ “ทะบวงการเมือง “ไม่เป็น” ทะบวง “เสมอไป”

จบลงด้วยการพิจารณาในวาระที่ 3 ที่สภาฯได้มีมติผ่านร่างกฎหมายฉบับนี้ให้ออกมา ต่อจากนั้นจึงได้มีการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ ปรับปรุงกระทรวง ทะบวง กรม ติดต่อกันไปเลย โดยจัดแจงให้มีกระทรวงเพียง 8 กระทรวง และมีทะบวง 1 แห่ง คือสำนักนายกรัฐมนตรี และให้เปลี่ยนชื่อกระทรวงพระคลังเป็นกระทรวงการคลัง กับมีกระทรวงวังอยู่ด้วย ทั้งนี้ทางรัฐบาลได้ส่งพระยานิติศาสตร์ไพศาลและหม่อมเจ้า
วรรณไวทยากร วรวรรณ ไปเฝ้าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและมาถ่ายทอดว่าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีพระกระแสรับสั่งว่าเป็นความคิด
ที่ทรงเห็นพ้องด้วย ในการพิจารณาในวาระที่ 2 ก็ได้นำเสนอว่ามีการตั้งกรมใหม่ เช่น กรมพลศึกษา หรือเปลี่ยนชื่อใหม่กรมใหม่เช่นกรมนคราทร เป็นกรมโยธาเทศบาล โดยสภาฯมติผ่านกฎหมายนี้ในวันนั้น

นรนิติ เศรษฐบุตร

เงื่อนไขการแสดงความคิดเห็น ซ่อน

โปรดอ่านก่อนแสดงความคิดเห็น

1.กรุณาใช้ถ้อยคำที่ สุภาพ เหมาะสม ไม่ใช้ ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่น สร้างความแตกแยกในสังคม งดการใช้ถ้อยคำที่ดูหมิ่นหรือยุยงให้เกลียดชังสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์

2.หากพบข้อความที่ไม่เหมาะสม สามารถแจ้งได้ที่อีเมล์ online@naewna.com โดยทีมงานและผู้จัดทำเว็บไซด์ www.naewna.com ขอสงวนสิทธิ์ในการลบความคิดเห็นที่พิจารณาแล้วว่าไม่เหมาะสม โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ทุกกรณี

3.ขอบเขตความรับผิดชอบของทีมงานและผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซด์ อยู่ที่เนื้อหาข่าวสารที่นำเสนอเท่านั้น หากมีข้อความหรือความคิดเห็นใดที่ขัดต่อข้อ 1 ถือว่าเป็นกระทำนอกเหนือเจตนาของทีมงานและผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซด์ และไม่เป็นเหตุอันต้องรับผิดทางกฎหมายในทุกกรณี

  •  
  • Breaking News
  • ข่าวยอดนิยม
  • คอลัมน์ฮิต
21:24 น. เฟซบุ๊กรุกฆาตงัดแผน Fast Track ดึง ครีเอเตอร์ การันตีเงินเดือนสูงสุด 1 แสน
21:17 น. ทบ.โต้ CMAA บิดเบือนข้อมูลระเบิด ยันไทยใช้กำลังตามหลักสากล-จำกัดเป้าหมายทหาร
21:02 น. มาแล้ว! กรมอุตุฯคาดหมายอากาศ 7 วันข้างหน้า ตั้งแต่ 20-26 มี.ค.69
20:41 น. ‘อียองแอ’ ย้อนรอยกองถ่ายในวัย 55 ปี สวยอมตะจนแฟนคลับอึ้ง
20:27 น. สต็อกปาล์มแน่น! พาณิชย์ยันไม่ขาดแคลน สั่งคุมเข้มราคา-ห้ามกักตุน
ดูทั้งหมด
ฉลองพระองค์สมเด็จพระราชินี ชุดที่ 1 เสด็จพระราชดำเนินถึงท่าอากาศยานนานาชาติวัตไต นครเวียงจันทน์
ลูกจ้างเฮ รับเงิน 2 เด้งหลังเกษียณ ศาลฯยันค่าชดเชยเป็นสิทธิพื้นฐานนายจ้างห้ามเบี้ยว
ตรวจผลสลากกินแบ่งรัฐบาล งวดประจำวันที่ 16 มีนาคม 2569
ยิปซี 12 นักษัตร : พยากรณ์ระหว่างวันที่ 15 – 21 มีนาคม พ.ศ. 2569
ฉลองพระองค์สมเด็จพระราชินี ชุดที่ 4 เสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตร ศูนย์พัฒนาและบริการด้านการเกษตรห้วยซอน-ห้วยซั้ว
ดูทั้งหมด
“สังคมอุดมปัญหา”
‘งูเห่าส้มเน่า’พ่นพิษ
เรือสินค้าไทย ถูกขีปนาวุธยิง
จับแก้ผ้า?
ปัญหาน้ำมัน จากโรงกลั่นไปสู่ผู้ใช้น้ำมัน
ดูทั้งหมด

เรื่องอื่นๆ ที่น่าสนใจ

เฟซบุ๊กรุกฆาตงัดแผน Fast Track ดึง ครีเอเตอร์ การันตีเงินเดือนสูงสุด 1 แสน

ทบ.โต้ CMAA บิดเบือนข้อมูลระเบิด ยันไทยใช้กำลังตามหลักสากล-จำกัดเป้าหมายทหาร

มาแล้ว! กรมอุตุฯคาดหมายอากาศ 7 วันข้างหน้า ตั้งแต่ 20-26 มี.ค.69

‘อียองแอ’ ย้อนรอยกองถ่ายในวัย 55 ปี สวยอมตะจนแฟนคลับอึ้ง

สต็อกปาล์มแน่น! พาณิชย์ยันไม่ขาดแคลน สั่งคุมเข้มราคา-ห้ามกักตุน

เปิดใจ ‘ตั๊ก บริบูรณ์’ รอ ‘เหน่ง’ กลับมา เผยเจ็บแบบนี้มาหลายครั้งมาก

  • Breaking News
  • เฟซบุ๊กรุกฆาตงัดแผน Fast Track ดึง ครีเอเตอร์ การันตีเงินเดือนสูงสุด 1 แสน เฟซบุ๊กรุกฆาตงัดแผน Fast Track ดึง ครีเอเตอร์ การันตีเงินเดือนสูงสุด 1 แสน
  • ทบ.โต้ CMAA บิดเบือนข้อมูลระเบิด ยันไทยใช้กำลังตามหลักสากล-จำกัดเป้าหมายทหาร ทบ.โต้ CMAA บิดเบือนข้อมูลระเบิด ยันไทยใช้กำลังตามหลักสากล-จำกัดเป้าหมายทหาร
  • มาแล้ว! กรมอุตุฯคาดหมายอากาศ 7 วันข้างหน้า ตั้งแต่ 20-26 มี.ค.69 มาแล้ว! กรมอุตุฯคาดหมายอากาศ 7 วันข้างหน้า ตั้งแต่ 20-26 มี.ค.69
  • ‘อียองแอ’ ย้อนรอยกองถ่ายในวัย 55 ปี สวยอมตะจนแฟนคลับอึ้ง ‘อียองแอ’ ย้อนรอยกองถ่ายในวัย 55 ปี สวยอมตะจนแฟนคลับอึ้ง
  • สต็อกปาล์มแน่น! พาณิชย์ยันไม่ขาดแคลน สั่งคุมเข้มราคา-ห้ามกักตุน สต็อกปาล์มแน่น! พาณิชย์ยันไม่ขาดแคลน สั่งคุมเข้มราคา-ห้ามกักตุน
ดูทั้งหมด

คอลัมน์ที่เกี่ยวข้อง

สภาที่มาจากการเลือกตั้ง พ.ศ. 2512

สภาที่มาจากการเลือกตั้ง พ.ศ. 2512

19 มี.ค. 2569

ทิศทางการเมืองใหม่ ตามกลไกรัฐธรรมนูญ 2511

ทิศทางการเมืองใหม่ ตามกลไกรัฐธรรมนูญ 2511

12 มี.ค. 2569

ล้มรัฐธรรมนูญและตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญใหม่แบบทหาร

ล้มรัฐธรรมนูญและตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญใหม่แบบทหาร

5 มี.ค. 2569

ยึดอำนาจล้มรัฐบาลและล้มสภาผู้แทนราษฎรโดยไม่ล้มรัฐธรรมนูญ

ยึดอำนาจล้มรัฐบาลและล้มสภาผู้แทนราษฎรโดยไม่ล้มรัฐธรรมนูญ

26 ก.พ. 2569

เรื่องเล่าจากสภา : การเลือกตั้งสองครั้งในปี 2500

เรื่องเล่าจากสภา : การเลือกตั้งสองครั้งในปี 2500

19 ก.พ. 2569

สภาผู้แทนฯถูกคณะทหารล้มเป็นครั้งที่ 3

สภาผู้แทนฯถูกคณะทหารล้มเป็นครั้งที่ 3

12 ก.พ. 2569

การเลือกตั้งกึ่งพุทธกาล

การเลือกตั้งกึ่งพุทธกาล

5 ก.พ. 2569

การเกื้อหนุนผู้มีบุตรมากของไทย ที่เริ่มต้นจากเลขาธิการสภา

การเกื้อหนุนผู้มีบุตรมากของไทย ที่เริ่มต้นจากเลขาธิการสภา

29 ม.ค. 2569

Back to Top

ผู้ดูแลเว็บไซต์ www.naewna.com
webmaster นายปรเมษฐ์ ภู่โต
ดูแลรับผิดชอบข่าว/ภาพ/โฆษณา/ข้อมูลอื่นๆที่เกี่ยวข้องกับเว็บไซต์
กรรมการบริษัทฯ, กรรมการผู้มีอำนาจ ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการนำเสนอข่าว/ภาพ/ข้อมูลใดๆในเว็บไซต์ทั้งสิ้น

Social Media

  • หน้าแรก |
  • เกี่ยวกับแนวหน้า |
  • โฆษณากับเรา |
  • ร่วมงานกับเรา |
  • ติดต่อแนวหน้า |
  • นโยบายข้อตกลง
Copyright © 2026 Naewna.com All right reserved