กำลังตกเป็นที่วิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก ถึง “ดอกไม้สีดำ” ที่ประดับประดาในพื้นที่ของเทศบาลนครเชียงใหม่ เพื่อเข้าสู่เทศกาล “ยี่เป็ง 2568”

รายงานจากจังหวัดเชียงใหม่แจ้งว่า วันที่ 27 ต.ค.2568 เทศบาลนครเชียงใหม่ นำโดย นายอัศนี บูรณุปกรณ์ นายกเทศมนตรีนครเชียงใหม่ นำทีมงานลงพื้นที่ตรวจติดตามการประดับตกแต่งตามจุดต่างๆ ทั่วตัวเมืองเชียงใหม่ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการจัดงานประเพณีเดือนยี่เป็งเชียงใหม่ ประจำปี 2568 หรืองานลอยกระทงของจังหวัดเชียงใหม่ โดยทางเทศบาลนครเชียงใหม่ได้ดำเนินการปรับเปลี่ยนการจัดประดับตกแต่งเมืองให้สอดคล้องเหมาะสมเพื่อเป็นการแสดงความอาลัยถวายแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่เสด็จสวรรคต ด้วยการใช้สีพ่นทับดอกไม้ประดับไฟที่ติดตั้งอยู่ตามจุดต่างๆ ที่เคยเป็นสีสันสดใสให้เป็นสีดำ พร้อมทั้งนำตัวการ์ตูนประดับไฟที่เคยตกแต่งไว้ออกไป ซึ่งทางเพจเฟซบุ๊ก “เทศบาลนครเชียงใหม่” ได้มีการโพสต์เผยแพร่ภาพนายกเทศมนตรีนครเชียงใหม่ และทีมงาน ลงพื้นที่ตรวจติดตามความคืบหน้าการดำเนินงานดังกล่าวในช่วงค่ำวันเดียวกัน

ทั้งนี้ ปรากฏว่าภายหลังจากที่โพสต์ดังกล่าวเผยแพร่ไป ชาวเชียงใหม่และผู้ใช้โซเชียลมีเดียต่างพากันเข้าไปแสดงความคิดเห็นเป็นจำนวนมาก โดยส่วนใหญ่ต่างไม่เห็นด้วยและตำหนิท้วงติง พร้อมทั้งตั้งคำถามเกี่ยวกับความเหมาะสมและการดำเนินการดังกล่าวว่าได้ผ่านการพิจารณาอย่างละเอียดถี่ถ้วนดีแล้วหรือไม่ เช่น “แก้ไขได้ ปญอ.มาก ถ้าความสามารถมีไม่มากพอไปปรึกษาคนที่เขามีความคิดสร้างสรรค์บ้างก็ได้นะ”, “สีดำไม่ใช่ทุกสิ่ง แก้ไขปัญหาแบบใดให้ชาวบ้านสาป”, “นี่คือสมองของระดับผู้บริหารเมืองเหรอเนี่ย” , “บางเรื่องถ้าไม่ฉลาดให้ถามคนอื่น” หรือ “บุคลากรคนศิลปะในล้านนาประเทศเชียงใหม่มีตั้งแต่สล่าชาวบ้านยันดอกเตอร์ครับอ้ายเหย ไปปรึกษาเปิ้นพ่องเน้อ ซะหน้าซะต๋ากันขนาดหนักเสียชื่อเชียงใหม่หมด ตั้งแต่เสาไฟละบ่าเข็ดบ่าหลาบกะอ้าย” เป็นต้น

สำหรับงานประเพณีเดือนยี่เป็งเชียงใหม่ ประจำปี 2568 นั้น กำหนดจัดขึ้นในช่วงวันที่ 4-6 พ.ย. 2568 ซึ่งล่าสุดทางเทศบาลนครเชียงใหม่ ได้ประกาศปรับเปลี่ยนรูปแบบการจัดงานเป็นการจัดงานภายใต้แนวคิด “สายธารแห่งพระเมตตา ไหว้สาพระพันปีหลวง ทวยราษฎร์ทั้งปวงล้วนสดุดี ภักดีสถิตในใจนิรันดร์” เพื่อถวายพระเกียรติและแสดงความอาลัยแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง โดยกิจกรรมที่ยังคงจัดให้มี ได้แก่ การประกวดกระทงใหญ่ ชิงถ้วยพระราชทานฯ, การประกวดการจัดซุ้มประตูป่า, การประกวดประดิษฐ์สะเปาล้านนา,พิธีขอขมาแม่น้ำปิง, การประกวดโคมยี่เป็งล้านนา, การปล่อยกระทงสาย, พิธีตั้งธรรมหลวง, การประกวดกระทงฝีมือใบตอง-ดอกไม้สด และพิธีเปิดงานประเพณีเดือนยี่เป็งเชียงใหม่ ขณะที่วันนี้ ทางเทศบาลนครเชียงใหม่ มีกำหนดจัดการประชุมเพื่อสรุปแนวทางการปรับรูปแบบการจัดขบวนกระทงใหญ่ด้วย

นายอัศนีย์ บูรณุปกรณ์ นายกเทศมนตรีนครเชียงใหม่ กล่าวว่า ทางเทศบาลนครเชียงใหม่ได้มีการประชุมปรับเปลี่ยนรูปแบบของการจัดงานประเพณียี่เป็งในวันที่ 4-6 พฤศจิกายนนี้ หลังจากที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง สวรรคต

โดยจะเป็นการเปลี่ยนกระทงใหญ่ที่จะเกิดขึ้น ซึ่งทางเทศบาลได้เริ่มประชุมตั้งแต่วันอาทิตย์ที่ผ่านมาเพื่อปรับเปลี่ยนรูปแบบ เราจะคงรูปแบบวัฒนธรรมไว้ทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นการประกวดสะเปา การประกวดกระทงต่างๆ การเทศน์ พิธีตั้งธรรมหลวง และการขอขมาแม่น้ำปิง ส่วนเรื่องของการตกแต่งเมืองนั้น หลังจากที่สมเด็จพระพันปีหลวงสวรรคต ก็จะมีการปรับเปลี่ยนเพื่อเทิดพระเกียรติและไว้อาลัยโดยจะมีการปรับลดโทนสีลงทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นบริเวณสี่เหลี่ยมคูเมือง ประตูช้างเผือก ถนนท่าแพเองก็ตาม รวมถึงตามเส้นทางของขบวนใหญ่ในวันที่ 6 พฤศจิกายน 2568

กิจกรรมในงานประเพณีเดือนยี่เป็งก็จะปรับลดงานรื่นเริงทั้งหมด เหลือเพียงวัฒนธรรมเท่านั้น ส่วนการตกแต่งเมืองที่ได้มีการพ่นสีสเปรย์ทับดอกไม้เป็นสีดำเมื่อคืนที่ผ่านมานั้น จนกลายเป็นกระแสโซเชียลอยู่ขณะนี้ ทางเทศบาลนครเชียงใหม่ไม่ได้นิ่งนอนใจ ได้มีการปรับลดโทนสีลง และจุดดังกล่าวได้มีการพ่นสีดำสลับกับสีขาว ซึ่งต้องบอกกับทุกคนว่ายังตกแต่งไม่เสร็จ โดยจะมีการประดับดอกไม้สีขาวซึ่งเป็นดอกไม้จริงเพิ่มเติมอีก และจะมีการนำบทพูดที่เป็นการแสดงการถวายความอาลัยมาเสริมในจุดนี้ โดยยืนยันว่ายังปรับปรุงไม่เสร็จ ส่วนที่แล้วเสร็จคือบริเวณประตูช้างเผือก ซึ่งดอกไม้ได้ปรับลดโทนสีลงแล้ว

ส่วนช้างที่ก่อนหน้านี้เป็นสีสัน สีชมพู ก็ได้ปรับเป็นสีขาวเรียบร้อยแล้ว ส่วนกระทงที่อยู่ตามคูเมืองที่เป็นกระทงสีชมพู ก็ได้มีการลดโทนสีลง ส่วนซุ้มประดับของถนนท่าแพนั้น ก็มีการปรับรูปแบบเพิ่มเติม ปรับเพื่อแสดงความอาลัยและเทิดพระเกียรติ รวมถึงปรับโทนสีของไฟที่ประดับซุ้มด้วยทั้งหมด

อย่างไรก็ตาม ขอเชิญชวนนักท่องเที่ยวที่จะเดินทางเข้ามาเที่ยวงานยี่เป็งที่จังหวัดเชียงใหม่ งานประเพณียี่เป็งจะคงไว้ซึ่งวัฒนธรรม จะปรับลดโทนสี และจะมีการจัดขบวนกระทงใหญ่เหมือนทุกปี แต่จะไม่มีการแสดงประกอบเท่านั้น

ด้าน นางวาสนา ทองสุข เจ้าของปางช้างแม่แตง โพสต์เฟซบุ๊กกล่าวถึงงานนี้ว่า

สืบเนื่องจากการประชุมหารือแนวทางในการจัดประเพณียี่เป็งเชียงใหม่ ในการเข้าร่วมประชุมหารือกับเทศบาลนครเชียงใหม่วันนี้ ดิฉันรู้สึกผิดหวังกับมุมมองการจัดงานยี่เป็งที่มองว่าการแสดงความจงรักภักดี ควรต้องเป็นรูปแบบ “ปราศจากสีสัน ไม่มีการแสดง และจำกัดให้ใช้เพียงสีขาว–ดำหรือสีมืดหม่น” เท่านั้น ทั้งที่ความจริงแล้ว วัฒนธรรมล้านนา ไม่ได้แสดงความเคารพด้วยความมืดหม่น แต่แสดงออกด้วย “ความอ่อนน้อม สง่างาม สมพระเกียรติ” ผ่าน หัตถศิลป์ ดนตรี เครื่องแต่งกาย และภูมิปัญญา ที่สืบทอดมายาวนาน

ดิฉันเห็นใจคณะผู้จัดขบวนจากสถานทูตและสายการบินนานาชาติ ที่ตั้งใจนำเสนอเอกลักษณ์และวัฒนธรรมของตนเองในเชิงมิตรภาพ สะท้อนพลังของ soft power และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ แต่กลับถูกปิดกั้นเพียงเพราะการตีความคำว่า “สมพระเกียรติ” แคบเกินไปในฐานะภาคเอกชนด้านการท่องเที่ยว ดิฉันขอเสนอแนวทางด้วยความเคารพว่า ควรให้ขบวนแรก เป็น “ขบวนถวายความอาลัยเชิงศิลปะ” อย่างสง่างาม เพื่อแสดงออกถึงความจงรักภักดีอย่างเต็มที่

จากนั้นจึงเปิดพื้นที่ให้วัฒนธรรมล้านนาและนานาชาติได้เฉิดฉาย ด้วยความงดงาม อ่อนโยน และมีศักดิ์ศรี ซึ่งไม่เพียงสมพระเกียรติ แต่ยังสร้างคุณค่าทางการทูตและการท่องเที่ยวของเชียงใหม่ในสายตาชาวโลก

เพราะหัวใจของผู้นำไม่ใช่ “ปิดกั้นความงดงาม” แต่คือ “ยกระดับคุณค่าทางวัฒนธรรม” ให้สง่างามและมีความหมาย

ขณะที่เฟซบุ๊ก ปู จิตกร บุษบา ก็เสนอแนะแนวทางของการจัดงานนี้เช่นกันว่า

เห็นภาพ “ดอกไม้สีดำ” ที่ประดับอยู่บนถนนท่าแพ เพื่อเตรียมต้อนรับ ประเพณีเดือนยี่เป็ง หรือลอยกระทง ปี ๒๕๖๘ แล้ว สลดหดหู่ใจ กับการแก้ปัญหาแบบ“ไร้สติปัญญา” ของเทศบาลนครเชียงใหม่

อยากให้ท่านนายกเทศมนตรีนครเชียงใหม่

๑. ตั้งสติ อย่าลนลาน ตกใจ

๒. ยี่เป็ง เป็น “งานประเพณี” ที่จัดต่อเนื่องกันมานาน เป็นงานที่ช่วยกระตุ้น “เศรษฐกิจของเมือง” ด้วย

๓. เพื่อแสดงออกถึงความจงรักภักดีและเป็นการไว้ทุกข์ ไม่ได้แปลว่า “เมืองทั้งเมือง” ต้องเป็น “สีดำ”

๔. โลกยังคงมี “สี” ชีวิตปกติยังคงต้องดำเนินสืบเนื่องไป เพียงแต่เราจะน้อมนำ “การถวายความอาลัย” มาอยู่ตรงไหนของงานประเพณีนี้ให้เหมาะสมเท่านั้น

๕. ดอกไม้ยังมีสีได้ หากวิตกกังวล ไม่สบายใจ ดอกขาว ก้านและใบเขียว หรือจะเป็นดอกสีฟ้า สีวันพระราชสมภพก็หาเป็นปัญหาไม่

๖. บรรยากาศของ “ความรื่นเริงบันเทิงใจ” ที่เกินความเหมาะสม มิได้อยู่ที่ดอกไม้เหล่านี้ ไปลด ไปปรับแต่งความเอิกเกริกในส่วนนั้น

๗. ไปจัดการที่ “โคมยี่เป็ง” สิ งานพลุนานาชาติที่พัทยาเขายังเปลี่ยน Theme เป็น “แสงแห่งความจงรักภักดี”ได้เลย เราก็งาน “แสง” เหมือนกันนี่ ไปเตรียม “โคมแห่งความจงรักภักดี” ลอยขึ้นฟ้า บูชาฟ้า จะเป็นไรไป

๘. ดอกไม้พระนามมีมากมายหลายชนิด และเกือบทุกชนิดมีที่เชียงใหม่ แสดง Theme นี้ ให้เด่นชัดไปเลยดีไหมล่ะ “จัดดอกไม้ถวายความอาลัย ลอยโคมไฟถวายความจงรักภักดี”

๙. ตั้งสติก่อน แล้วปัญญาจะมา คิดไม่ออก แวะเข้าไปใน มช. หารือกับคณาจารย์วิจิตรศิลป์ หรือขอพบศิลปินที่มีอยู่เกลื่อนเมือง ปรึกษาหารือ สร้างการมีส่วนร่วม ช่วยกันออกแบบ รวมใจกัน รักษาประเพณีด้วย แสดงออกซึ่งความจงรักภักดีด้วย จะยากเย็นอะไร

๑๐. โคมที่ไม่ลอย ก็ทำเป็นโคมเล่าเรื่อง “พระพันปีหลวงกับนครเชียงใหม่” เสียก็จบ

#หยุดใจที่ว้าวุ่นวุ่นวาย แล้วเอาหัวใจแห่งความจงรักภักดีตีโจทย์ เดี๋ยวงานเลิศๆ ก็จะปรากฏขึ้นเอง ในหัวใจแห่งความรักและความเทิดทูนนั้น หน้าศพ หน้าพระศพ หน้าพระบรมศพยังไม่เคยจัดดอกไม้สีดำเลยนะเธอ ส่งกำลังใจมาให้นะ ขอให้คิดออก คิดได้

จึงต้องติดตามกันต่อไป ว่าท้ายที่สุด งานยี่เป็งเชียงใหม่จะออกมาในรูปแบบใด และเสียงวิพากษ์วิจารณ์ทั้งหลาย จะได้รับการ “รับฟัง” บ้างหรือเปล่า

จิตกร บุษบา