กฎหมายควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หรือพระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 ฉบับใหม่ล่าสุด มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 8 พฤศจิกายน 2568 ที่ผ่านมา ได้มีผู้วิพากษ์วิจารณ์เป็นอย่างมาก โดยเฉพาะผู้ประกอบการร้านอาหารทั่วไป

ข้อกำหนดที่สำคัญคือ ห้ามจำหน่ายสุราในเวลา 14.00-17.00 น. และ 00.00-11.00 น.(เป็นข้อกำหนดที่มีอยู่เดิม) และห้ามดื่มในเวลาที่ห้ามขายดังกล่าวหากฝ่าฝืนมีโทษปรับ 10,000 บาท (เป็นข้อกำหนดใหม่)

ผลบังคับของกฎหมายควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ฉบับใหม่นี้ ประเทศออสเตรเลียเป็นประเทศแรกที่ออกมาประกาศเตือนนักท่องเที่ยวประเทศตน ที่จะเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวในประเทศไทย

การที่ประเทศอื่นประกาศเตือนนักท่องเที่ยวของตน ที่จะมาท่องเที่ยวในประเทศไทยเกี่ยวกับเรื่องนี้ ทำให้คนไทยที่เดิมอาจจะไม่ค่อยทราบเกี่ยวกับกฎหมายควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มากนัก ตื่นตัวเป็นอย่างมาก

ตลกร้ายเกี่ยวกับกฎหมายใหม่นี้ ประเด็นอยู่ตรงที่ว่า ร้านอาหารทั่วไปที่มีลูกค้านั่งดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หากเผอเรอดื่มจนเกินเวลาที่กำหนด ทั้งเจ้าของร้านและลูกค้าจะถูกปรับ
เป็นจำนวนเงินถึง 10,000 บาท

แต่ตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีตามพระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ฉบับเดิม ที่ลงนามเมื่อวันที่ 3 มิถุนายน 2568 ยกเว้นการขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยให้ถือว่ากระทำได้แม้ในเวลาที่ห้ามจำหน่ายในสถานที่ดังต่อไปนี้คือ การขายในอาคารที่ให้บริการกับผู้โดยสารในสนามบิน ที่ให้บริการเที่ยวบินระหว่างประเทศ, ขายในสถานบริการตามที่กำหนดเวลาเปิด-ปิดของสถานบริการ, ขายในโรงแรม

นี่คือความแตกต่างระหว่างผู้ประกอบการร้านอาหารทั่วไปที่เป็นรายเล็กกับสถานบริการ หรือโรงแรมที่เป็นผู้ประกอบการรายใหญ่

ความหมายคือ ร้านอาหารทั่วไปขนาดเล็ก ขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในเวลาที่ควบคุมไม่ได้แต่ผู้ประกอบการรายใหญ่ที่เป็นสถานบริการ หรือโรงแรม และสนามบิน ขายได้...เอวัง มีด้วยประการ เช่นนี้

หากย้อนไปถึงประเด็นการห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในเวลา 14.00-17.00 น. มีที่มาจากประกาศคณะปฏิวัติ เมื่อ พ.ศ. 2515 ที่มีวัตถุประสงค์ เพื่อห้ามและปรามพนักงานและข้าราชการบางส่วนในสมัยนั้น ที่ทานอาหารและดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในเวลากลางวัน จนล่วงเลยเวลาทำงาน และไม่สามารถทำงานได้

นอกจากนี้ อาจมีเจตนาที่ดีเพื่อสกัดกั้นเยาวชนและคนทั่วไป ให้ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้น้อยลง ซึ่งก็เป็นเหตุผลที่ดีพอสมควร

ปัจจุบันสภาพเศรษฐกิจและการแข่งขันทางธุรกิจในประเทศไทยส่วนใหญ่ยังถือว่า ลำบาก อาจมีธุรกิจบางอย่างที่ดำเนินไปได้ด้วยดีไม่มีปัญหา แต่ถือว่าเป็นส่วนน้อย

สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศ (TDRI) ประเมินว่า มูลค่าทางเศรษฐกิจของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และธุรกิจต่อเนื่องที่เป็นร้านอาหาร โรงแรม การท่องเที่ยว มีมูลค่าสูงถึง 6 แสนล้านบาทต่อปี และเชื่อมโยงกับสถานประกอบการกว่า 312,000 แห่งทั่วประเทศ

ล่าสุด รัฐบาลได้ตระหนักและเห็นความสำคัญเกี่ยวกับเรื่องนี้ โดยจะทบทวนเกี่ยวกับกำหนดเวลา และสถานที่ในการขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้เหมาะสมกับเหตุการณ์ และสถานการณ์ปัจจุบัน ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องที่ดีโดยจะแก้ไขด้วยการออกเป็นประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี

กฎหมายที่บัญญัติไว้และมีผลบังคับใช้ เมื่อเวลาผ่านไป ยุคสมัยเปลี่ยนไปจากที่เคยทันสมัยและเหมาะสมในสมัยหนึ่ง อาจกลายเป็นเรื่องที่ไม่เหมาะสมกับยุคปัจจุบัน

ดร.รุจิระ บุนนาค

กรรมการผู้จัดการ

Marut Bunnag International Law Office

rujira_bunnag@yahoo.com

Twitter : @RujiraBunnag