สำหรับคอหนังสือของแดน บราวน์ คงคุ้นเคยชื่อองค์กรลับนี้พอสมควร เพราะนักเขียนแดน บราวด์ สอดแทรกเรื่องกลุ่มนี้ไว้ในหนังสือเรื่องถอดรหัสลับดาวินซี

อิลลูมินาติเป็นองค์กรลับที่ก่อตั้งโดยนักวิทยาศาสตร์และนักคิดระดับหัวกะทิ เมื่อราว 300 ปีมาแล้ว มีเป้าหมายคือต้องการล้มล้างหรือปฏิวัติความเชื่อใหม่ๆทั้งในเรื่องระบอบการปกครองและศาสนา ภายใต้คำขวัญว่า 'การจัดระเบียบสำหรับยุคใหม่' เพื่อให้บรรลุความฝันสูงสุดคือต้องการจะครองโลกให้อยู่ในมือของคนกลุ่มหนึ่ง หลบฉากอยู่เบื้องหลังการชักใยรัฐบาลและสถาบันหลักๆ

Illuminati หรือ อิลลูมินาติ หมายถึงผู้มีสติปัญญาล้ำเลิศ องค์กรนี้ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2319 ในเมืองอินกอลสตาดท์ แคว้นบาวาเรีย องค์กรนี้ก่อตัวขึ้นจากนักคิดเสรีในฐานะเป็นผลพวงจากยุคเรืองปัญญา นักเขียนบางคนเชื่อว่าเป็นการสมคบคิดเพื่อแทรกซึมและโค่นล้มรัฐบาลหลายรัฐในยุโรป ขณะที่นักเขียนบางคนกล่าวอ้างว่าอิลลูมินาติอยู่เบื้องหลังการปฏิวัติฝรั่งเศส อิลลูมินาติเป็นกลุ่มนักวิทยาศาตร์ตั้งขึ้นมาอย่างลับๆเนื่องจากถูกกลุ่มคริสตจักรไล่ล่า เพราะถูกกล่าวหาว่าเป็นลัทธิของซาตาน เหล่านักวิทยาศาสตร์เกิดความขัดแย้งขึ้นกับคริสตจักรในแนวคิดเรื่องการกำเนิดโลก เพราะคริสตจักรเชื่อว่าพระเจ้าเป็นผู้สร้างทุกสิ่ง แต่นักวิทยาศาสตร์ก็เชื่อว่าสสารไม่มีวันเกิดขึ้นมาจากความว่างเปล่าจึงได้เกิดทฤษฎี “บิ๊กแบง”ที่เป็นทฤษฎีการกำเนิดโลกที่ได้รับการเชื่อถือมากที่สุดในทางวิทยาศาสตร์

ในยุคโบราณกลุ่มอิลลูมินาติต้องการล้มล้างคริสตจักร โดยการหาทฤษฎีมาหักล้างเรื่องพระเจ้าเพื่อความเชื่อของคนยุคนั้นมาเป็นด้านวิทยาศาสตร์เท่านั้นเอง แต่ก็ถือว่าเป็นภัยต่อการปกครองอย่างใหญ่หลวงเพราะช่วงเวลานั้นทั่วทั้งยุโรปตกอยู่ใต้การปกครองของศาสนจักร

ประเด็นที่ต้องแยกแยะคือเมื่อเอ่ยถึงองค์กรอิลลูมินาติในอดีตนั้น หมายถึงองค์กรที่ก่อตั้งในแคว้นบาวาเรีย โดยเหล่านักวิทยาศาสตร์ที่มีความเห็นไม่ลงรอยกับศาสนจักรใน พ.ศ.2319 สำหรับในปัจจุบัน คำว่า “อิลลูมินาติ” ใช้อ้างถึงองค์กรสมคบคิดที่เป็นกลุ่มผู้อยู่เบื้องหลังอำนาจอย่างลับๆโดยการควบคุมเหตุการณ์ในโลกปัจจุบันผ่านทางรัฐบาลและกลุ่มบุคคลอื่นๆ มักใช้อ้างถึงการจัดระเบียบโลกใหม่หรือ New World Order (NWO) ตราสัญลักษณ์ของทำเนียบประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา มีความเกี่ยวข้องกับกลุ่มอิลลูมินาติเช่นกัน โดยแฝงความหมายในตราสัญลักษณ์

สมาชิกขององค์กรลับนี้แทรกซึมเข้าไปในองค์การลับฟรีเมสันส์ อันเป็นองค์กรลับเก่าแก่ที่สุดอีกองค์กรหนึ่งที่ก่อตั้งในช่วงศตวรรษที่ 17 สมาคมลับฟรีเมสันส์เกิดขึ้นราวศตวรรษที่ 17 ถือว่าเป็นสมาคมลับที่มีอายุเก่าแก่ที่สุดในโลก สมาคมนี้เกิดจากการรวมตัวของช่างหิน (Mason)ทำงานก่อสร้างโบสถ์วิหารรับใช้ศาสนาทำให้ช่างหินเหล่านี้ได้รับการยกเว้นการจ่ายภาษีให้รัฐ

ฟรีเมสันส์จึงหมายถึงช่างหินที่ไม่ต้องชำระภาษีแยกออกเป็นสมาคมย่อยๆ เช่น ไพรโอรี ออฟ ไซออนกลุ่มนี้ต่อมามีอำนาจทั้งด้านการเมืองและการเงิน สมาชิกสมาคมส่วนมากเป็นพวกนายธนาคารหรือนักการเมือง มีการแบ่งแยกออกเป็น 2 สายคือสายเมริกาและสายยุโรป

กลุ่มฟรีเมสันส์มีความสัมพันธ์ลึกซึ้งกับอิลลูมินาติ สมาชิกในสมาคมอิลลูมินาติจะเรียกกันสั้นๆ ว่าพวก “อีลิท”หรือชนชั้นนำระดับโลก อีลิทบางคนแทรกซึมเข้าไปยังกลุ่มฟรีเมสันส์ที่มีอำนาจทั้งด้านการเมืองและการเงิน ทำให้รองประธานาธิบดีวอลเลซในสมัยนั้นเป็นผู้เสนอสัญลักษณ์อิลลูมินาติให้ประธานาธิบดีโรสเวลต์แห่งอเมริกาเพื่อใช้สัญลักษณ์ดังกล่าวในธนบัตรดอลลาร์ เนื่องจากทั้งคู่อยู่ในกลุ่มฟรีเมสันส์ด้วย

ในพ.ศ.2325 อเมริกาออกแบบตราแผ่นดินใหม่ ด้านหลังของตราแผ่นดินเป็นภาพพีระมิดที่สร้างไม่เสร็จ สัญลักษณ์นี้เรียกว่าดวงตาที่มองเห็นสรรพสิ่ง มีภาพดวงตาอยู่บนยอดพิระมิดล้อมรอบด้วยภาษาละติน “Novus Ordo Seclorum”หรือแปลเป็นภาษาอังกฤษได้ว่า New Order Of The Ages

นักวิชาการส่วนใหญ่เชื่อว่า กลุ่มอิลลูมินาติซึ่งได้ย้ายฐานปฏิบัติการจากยุโรปไปยังอเมริกาสามารถฝังตัวในหมู่ผู้นำประเทศ กระทั่งสามารถสร้างรังลับอยู่ในทำเนียบขาว ประธานาธิบดีและนักการเมืองชื่อดังหลายคนล้วนแต่เป็นสมาชิกขององค์กรลับนี้ เท่าที่มีการเปิดเผยชื่อแล้วคือ ประธานาธิบดีจอร์จ วอชิงตัน,รูสเวลท์ และเบนจามิน แฟรงคลิน เป็นต้น

การแทรกซึมของอิลลูมินาติในกลุ่มฟรีเมสันเห็นได้อย่างชัดเจนตอนสร้างเมืองวอชิงตัน ดี.ซี. กลุ่มอิลลูมินาติออกแบบเมืองวอชิงตัน ดี.ซี.เป็นสัญลักษณ์ของกลุ่มอิลลูมินาติคือรูปดาว ถ้ามองจากมุมสูงหลักฐานหลายชิ้นยังได้ยืนยันแนวคิดนี้