สังคมขณะนี้ซับซ้อน และจิตใจมนุษย์ก็ซ่อนเงื่อนมากขึ้น

มีชื่อโรคหรือสภาวะเบี่ยงเบนต่างๆ ที่เกี่ยวกับจิตใจถูกบัญญัติขึ้นมาให้แลดูสมสมัยมากขึ้น

ก็ไม่แปลกหรอก มันเป็นเช่นนี้แหละ...และจะเป็นต่อๆ ไป

การผูกมัด (Commitment) เกิดจากการตกลงใจจะทำพฤติกรรมร่วมกับคนอื่น โดยมีการทำสัญญา (สัญญาทางใจ ทางวาจา ทางพฤติกรรม) หรือมีของมัดจำประกันเพื่อให้ทำตามสัญญา ถ้าผิดสัญญาหมายถึงอาจผิดกฎหมาย ผิดศีลธรรม อาจถูกปรับหรือถูกยึดของมัดจำ

โรคกลัวการผูกมัด (Commitment Phobia) ก็คือโรคหรือภาวะที่กลัวการตกลงใจที่จะทำพฤติกรรมร่วมกับคนอื่นโดยมีสัญญาในระดับต่างๆ (ทางใจ ทางวาจา ทางพฤติกรรม) และหาทางหลีกเลี่ยงบ่ายเบี่ยงต่างๆ นานา

ผมจะกล่าวเฉพาะในเรื่องของการกลัวการผูกมัดจากการทำสัญญาทางใจดีกว่า

ตัวอย่างง่ายๆ เช่น เรื่องของความรัก บางคนรักกันแล้วแต่กลัวการผูกมัด จึงไม่มีสัญญาหรือสัญญาณใดๆ ที่จะบอกว่าจะมีการแต่งงานเป็นคู่ครอง ถ้าอีกฝ่ายหนึ่งพยายามจะผูกมัด อีกฝ่ายหนึ่งก็จะหนี....หนี....และหนีต่อไป

เกิดได้ทั้งกับผู้หญิงและผู้ชาย ทุกสถานภาพ

ตัวอย่าง ผู้ชายวัยสามสิบเศษ หล่อ รวย มีการศึกษาดี ค่อนข้างเจ้าชู้และเป็นคนทันสมัย มีแฟนหลายคนแต่เลิกไปแล้วทุกคน

ฝ่ายชายหาเหตุเลิกกับฝ่ายหญิง โดยบอกว่าเธอมีข้อบกพร่องหลายอย่าง และเขาก็กลับเป็นอิสระแสวงหาผู้หญิงคนใหม่ต่อๆ ไป

มีคนอีกจำนวนมากที่ต้องการการผูกมัดกันให้มากขึ้น เพื่อเพิ่มความก้าวหน้าของความสัมพันธ์ ความรับผิดชอบ เพิ่มความมีวุฒิภาวะ แต่บางคนกลับหาทางบ่ายเบี่ยงด้วยสาเหตุของการ “กลัว”

ความกลัวที่มีเหตุผลเราเรียกว่า Fear

ความกลัวที่ไม่สมเหตุผลและเป็นความกลัวซ้ำๆ มีสาเหตุมาจากสัญลักษณ์บางอย่างทางจิตใจ เราเรียกว่าโรคกลัว (Phobia)

คนที่มีอาการเป็นโรคกลัวการผูกมัดนี้ก็ไม่ได้เจ็บป่วยอะไรร้ายแรงหรอก อยู่ที่จิตใจของเขาเองหลายคนไม่อยากแต่งงาน ไม่ต้องการแต่งงาน อยู่กับตัวเองและปรับตัวอยู่ในสังคมได้ ทำตัวเป็นโสดและเป็นคนดี มองเห็นได้ทั่วไป รวมทั้งแวดวงชมรมคนนั่งสมาธิก็มากและยังอยู่ในสังคมได้ดี

แต่ถ้าเป็นโรคกลัวและปรับตัวอยู่ในสังคมลำบาก มีความทุกข์ ทำให้ตัวเองแลดูแปลกๆ ทำความเดือดร้อนรำคาญให้คนใกล้ตัว ก็อาจจะต้องหาทางรับการวิเคราะห์และรักษาเสียจะดีกว่า