องค์การอนามัยโลก (WHO) เพิ่งให้ข้อมูล ณ วันที่ 9 ธันวาคม 2563 เกี่ยวกับการเสียชีวิตสิบอันดับแรกของชาวโลกสำหรับปี 2019 (2562) ผมจึงขอนำมาแจ้งให้พวกเราทราบ เพราะหลายโรคป้องกันได้

โรคจากอันดับแรกจนถึงอันดับที่ 10 คือ 1) โรคหัวใจขาดเลือด (ischaemic heart disease) 2) โรคอัมพฤกษ์ อัมพาต (stroke) 3) โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (chronic obstructive pulmonary disease) 4) โรคส่วนล่างของระบบหายใจติดเชื้อ(lower respiratory infection) 5) โรคเด็กแรกเกิด(neonatal conditions) 6) โรคมะเร็งของหลอดลมและปอด (trachea, bronchus, lung cancers) 7) โรคสมองเสื่อม (Alzheimer’s disease and other dementias)8) โรคท้องร่วง (diarrheal diseases) 9) โรคเบาหวาน10) โรคไต (kidney diseases)

นอกจากนี้ WHO ยังแบ่งสาเหตุการเสียชีวิตเป็น 4 กลุ่มประเทศ คือ ประเทศที่มีรายได้ต่ำ (low income) ประเทศที่มีรายได้ปานกลางระดับล่าง (lower middle
income) ประเทศที่มีรายได้ปานกลางระดับสูง (upper middle income) และประเทศที่มีรายได้สูง (high income) ซึ่งผมจะขอนำเฉพาะกลุ่มประเทศที่มีรายได้ upper middle incomeมาแจ้งให้พวกเราทราบ เพราะประเทศไทยอยู่ในกลุ่มนี้ คือ1) ischaemic heart disease 2) stroke 3) chronic obstructivepulmonary disease 4) trachea, bronchus, lung cancers, 5 lower respiratory infection 6) diabetes mellitus7) hypertensive heart disease (โรคความดันโลหิตสูง)8) Alzheimer’s disease and other dementias9) stomach cancer (โรคมะเร็งของกระเพาะอาหาร)10) road injury (อุบัติเหตุบนถนน) ซึ่งมีมะเร็งกระเพาะอาหาร โรคความดันโลหิตสูง และอุบัติเหตุบนถนนเข้ามาแทนที่โรคไต โรคเด็กแรกเกิด และโรคท้องร่วง

โรคหลอดเลือดทั่วร่างกาย (รวมทั้งหัวใจและสมอง) ขาดเลือดมาจากสาเหตุต่างๆ คือ 1) กรรมพันธุ์ (พ่อแม่เป็น เรามีสิทธิ์เป็นมากกว่าคนอื่นที่พ่อแม่ไม่เป็น) 2) เพศชาย (มีความเสี่ยงมากกว่าเพศหญิงจนประจำเดือนหมด) 3) อายุ (ยิ่งสูงยิ่งมีความเสี่ยง)4) สูบบุหรี่-อากาศเป็นพิษ 5) ความดันโลหิตสูง 6) เบาหวาน7) ไขมันในเลือดสูง 8) อ้วน 9) ไม่ออกกำลังกาย 10) เครียด ฯลฯซึ่งเราต้องลดความเสี่ยงต่างๆ เหล่านี้ด้วยการออกกำลังกาย คุมอาหาร ให้ตนเองไม่อ้วน ไม่สูบบุหรี่ ดูแลไขมัน น้ำตาลในเลือด ความดันโลหิต และทำตัวไม่ให้ตนเองเครียด

สำหรับโรคปอด ฯลฯ ป้องกันได้โดยไม่สูบบุหรี่ หลีกเลี่ยงอากาศเป็นพิษเท่าที่จะทำได้ โรงงานต่างๆ ที่มีสารเคมี หลีกเลี่ยงที่ๆ มีฝุ่น ฯลฯ โรคปอดติดเชื้อควรสวมหน้ากากอนามัย ซึ่งขณะที่ประชาชนสวมหน้ากากเพื่อป้องกันโรคโควิด ปรากฏว่าโรคระบบทางเดินหายใจทั้งหลายลดลงมาก เช่น ไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ ฯลฯโรคเด็กแรกเกิดต้องทำตามที่แพทย์แนะนำสำหรับผู้ที่มีเด็กแรกเกิด ฉีดวัคซีนป้องกันโรคต่างๆ ตามเกณฑ์ที่แพทย์แนะนำ โรคสมองเสื่อมควรมีพฤติกรรมที่เหมาะสม เช่น ออกกำลังกาย ไม่สูบบุหรี่ หลีกเลี่ยงการกระแทกของศรีษะ ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ หรือเกิน 2 หน่วยต่อวัน มีการศึกษา การเรียนรู้ตลอดชีวิต มีกิจกรรม อย่าอยู่คนเดียว ไปร่วมสังสรรค์ ป้องกันการที่จะมีหูหนวกในวัยกลางคน เรียนภาษาใหม่ๆ เรียนดนตรีฯ โรคท้องร่วงควรกินอาหารที่สะอาด สุก โรคเบาหวานไม่กินของหวาน น้ำตาลมาก ออกกำลังกาย คุมอาหาร น้ำหนักตัว โรคไตไม่กินเค็มป้องกันการเกิดโรคความดันโลหิตสูง เช่น ออกกำลังกาย คุมอาหารไม่ให้อ้วน ฯลฯ สำหรับโรคอื่นๆ ในกลุ่มประเทศที่มีรายได้ปานกลางระดับสูง ก็เพียงป้องกันอุบัติเหตุบนถนนและการหกล้ม ด้วยการขับรถอย่างไม่ประมาท รัดเข็มขัดนิรภัย สวมหมวกกันน็อกเวลาขี่มอเตอร์ไซค์ ขับรถต้องไม่เร็วไม่ง่วง ไม่ใช้โทรศัพท์มือถือไม่ว่าจะไร้สายหรือไม่ ดื่มแอลกอฮอล์ต้องไม่ขับรถ ไม่ว่าจะน้อยแค่ไหน ไม่ขับรถเร็ว ตรวจตรารถ ศึกษาเส้นทาง ฯลฯ ส่วนมะเร็งของกระเพาะอาหารป้องกันยาก ถ้าอายุ 40 ปีขึ้นไปถ้าปวดท้องหรือไม่สบายในท้องควรรีบปรึกษาแพทย์

ถ้าท่านทำตามนี้อย่างสม่ำเสมอ ท่านจะลดความเสี่ยงจากการเสียชีวิตของโรคต่างๆ เหล่านี้ได้มากทีเดียว สาเหตุการเสียชีวิตของชาวไทยจากข้อมูลของกระทรวงสาธารณสุขปี 2559 คือ อันดับหนึ่งโรคมะเร็ง และอุบัติเหตุบนถนนและการหกล้ม ไม่อ้วนอย่างเดียวก็สามารถลดความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งได้อย่างน้อย 13 ชนิด โดยเฉพาะมะเร็งเต้านม ตับ ลำไส้ใหญ่ ฯลฯ

ด้วยความปรารถนาดีครับ

นพ.พินิจ กุลละวณิชย์