ที่ได้ตรวจเอกสารและแบบก่อสร้างของ East expansion (ส่วนขยายปีกอาคารเดิมด้านตะวันออก) พร้อมแนวคิดของผู้ออกแบบแล้ว ยืนยันว่าทำการก่อสร้างได้ ไม่สร้างผลกระทบการให้บริการ รวมถึงการก่อสร้างที่ ทอท. แจ้งว่า East expansion (ส่วนขยายปีกอาคารเดิมด้านตะวันออก) มีการขุดดินชั้นใต้ดิน ที่จะใช้เวลาก่อสร้างและทำได้ยากนั้น วสท. ชี้แจงว่าสามารถใช้เทคนิคการก่อสร้างชั้นใต้ดินและชั้นบนอาคารพร้อมกันที่เรียกว่า Top down and bottom up constructionที่จะลดเวลาการก่อสร้างได้มาก ที่ปัจจุบันเมืองไทยทำมาหลายอาคารแล้ว (ประเด็นนี้ คุณทศพร ศรีเอี่ยม ตัวแทน วสท. ได้บันทึกว่า ทอท. โดยคุณนิตินัย ได้เอ่ยคำยอมรับตามที่ วสท. ชี้แจงในที่ประชุม

จึงเหลือเพียงประเด็นใหม่ที่ ทอท. หยิบมาแย้งว่าการขยายอาคารทางทิศตะวันออกและตะวันตกนั้นควรทำหรือไม่เมื่อเปรียบเทียบกับการก่อสร้างอาคารเทอร์มินอลตัดแปะหรือที่เรียกใหม่ว่าส่วนต่อขยายด้านทิศเหนือ ซึ่งประเด็นนี้ก็ตรงกับคำถามที่กรรมาธิการหลายท่านก็ถาม ทอท. ว่า ทำไมบริษัทท่าอากาศยานฯ จึงต้องสร้างอาคาร 42,000 ล้านใหม่ทั้งๆ ที่สามารถทำได้ถูกลง 30,000 ล้านบาท ถ้าหันมาทำการขยายตามแผนหลักเดิม โดยการสร้างต่อปีกอาคารเดิมด้านทิศตะวันออกและทิศตะวันตกที่มีแบบไว้แต่เริ่มต้น แต่ได้ตัดออกไปก่อนเพื่อประหยัดงบการก่อสร้างในครั้งแรก

ต่อภัสสร์ : ผมก็ได้ดูในตารางเปรียบเทียบที่ ทอท. ได้ทำเผยแพร่นี้ จึงเห็นว่า ถ้าสร้างอาคารใหม่ขึ้นเลย ที่เรียกชื่อใหม่จาก เทอร์มินอล 2 เป็น “ส่วนต่อขยายทางทิศเหนือ” นั้น จะได้พื้นที่ได้มากกว่าไปขยายอาคารเก่ามาก จึงอยากรู้ว่า การสร้างอาคารเทอร์มินอลใหม่ขึ้นเลย มันน่าจะมีข้อดีอะไรบ้าง ที่ดีกว่าทำแค่ขยายปีกอาคารเทอร์มินอลเดิมออกไป หรือเปล่าครับ

ต่อตระกูล : ใช่เลยในเอกสารของ ทอท. นี้ มีข้อที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน คือ ถ้าสร้างแค่ขยายปีกออกไป 2 ข้าง ก็จะได้พื้นที่เพิ่มขึ้นมาสำหรับใช้ในการมีเคาน์เตอร์เช็คอิน และช่องตรวจ passport ทั้งขาเข้าและขาออกเพิ่มขึ้นสำหรับผู้โดยสารอีก 30 ล้านคนต่อปี แต่จะไม่สามารถขยายเพิ่มพื้นที่บริการความสะดวกอื่นๆ อันทันสมัย และจะไม่มีพื้นที่โอ่โถงกว้างขวาง ที่จะส่งเสริมการขายสินค้าปลอดภาษีให้เพิ่มขึ้นอีกได้ ทอท. เรียกพื้นที่ส่วนนี้ว่า Entertainment and Retail Complex

ดังนั้น ถ้าคิดในแง่การลงทุน ถ้าได้พื้นที่ขายสินค้าปลอดภาษีเพิ่มขึ้นอีก ทอท. ก็น่าจะมีรายได้จากการประกอบกิจการให้เช่าพื้นที่เพื่อการค้าขายได้เพิ่มขึ้น อาจจะทำให้มีผลกำไรส่งคืนให้รัฐเพิ่มขึ้น ซึ่งในแง่การประกอบการธุรกิจ ถึงลงทุนมากกว่าแต่จะเพิ่มรายรับได้มากกว่า ทอท. อาจจะคิดแบบนี้ 

ต่อภัสสร์ : ถ้าคิดในเชิงการลงทุนธุรกิจแบบนี้ก็พอจะเข้าใจได้ เพราะทุกวันนี้เห็นนักท่องเที่ยวมา
สนามบินที่ต่างๆ ก็ใช้เงินกันอย่างเต็มที่ ถ้ามีอาคารใหม่ที่มีพื้นที่จับจ่ายใช้สอยเพิ่มขึ้น ทำให้นักท่องเที่ยวเหล่านี้ใช้เงินในสนามบินเพิ่มขึ้น ทอท. ก็จะได้ส่วนแบ่งผลประกอบการเพิ่มขึ้น ไม่นานก็คงคุ้มทุนเงินลงทุนมหาศาลนี้

อย่างไรก็ตาม เราควรต้องพิจารณาด้วยว่า การใช้งานหลักของสนามบินนั้นคืออะไร ถ้ายังเป็นเพื่อการอำนวยความสะดวกสำหรับการเดินทางเข้า-ออกประเทศ ซึ่งเป็นเหตุผลที่ทำให้ ทอท. ได้สิทธิเก็บค่าผู้โดยสารผ่านเข้า-ออกประเทศแต่เพียงผู้เดียว เอกชนอื่นๆ มาแข่งขันไม่ได้ ที่ดิน 20,000 ไร่ที่มาใช้สร้างเป็นสนามบินก็ได้มาฟรีจากการเวนคืนที่ดินประชาชน งบลงทุนก่อสร้างสนามบินสุวรรณภูมิจำนวน 45,000 ล้าน รัฐบาลก็กู้มาให้จากกองทุนของรัฐบาลญี่ปุ่น แล้ว การเพิ่มพื้นที่เพื่ออำนวยความสะดวกในการจับจ่ายใช้สอยเป็นหลัก มากกว่าการอำนวยความสะดวกด้านอื่นๆ โดยเมินบทวิเคราะห์ข้อดีข้อเสียที่เคยทำไว้แล้วอย่างละเอียดในแผนขยายพื้นที่หลักนั้น จะดีกว่าสำหรับผู้ใช้บริการสนามบินและประชาชนผู้เสียภาษีจริงหรือไม่

นี่ยังไม่พิจารณาว่า การเพิ่มพื้นที่จับจ่ายใช้สอยเพื่อเพิ่มรายได้จากการขายสินค้านั้น ผลประโยชน์ที่แท้จริงจะไปตกอยู่ในมือใคร ทอท. และรัฐบาลไทยจะได้รับผลประโยชน์จากการเอื้อเฟื้อพื้นที่มหาศาลนี้คุ้มค่าจริงหรือไม่ เพราะที่ผ่านมาเราก็เคยได้ยินข่าวเรื่องการร้องเรียนการแบ่งผลประโยชน์พื้นที่การค้าขายที่ไม่เป็นธรรมกันบ้างอยู่แล้ว

ดังนั้น สุดท้ายแล้ว นอกจากข้อเสนอต่างๆ ทางเทคนิคขององค์กรวิชาชีพทั้ง 12 องค์กร แล้ว ก็คงต้องพิจารณากันด้วยว่า ผลประโยชน์ที่จะเกิดขึ้นตามที่ ทอท. เสนอมานั้น จะเกิดขึ้นจริงหรือไม่ และจะมีกลไกอะไรที่ควบคุมและผลักดันให้ประโยชน์ตกสู่มือของผู้ใช้บริการและประชาชนมากที่สุด

รศ.ดร.ต่อตระกูล ยมนาค และดร.ต่อภัสสร์ ยมนาค