เมื่อมีการแต่งตั้งสมาชิกสมัชชาแห่งชาติขึ้นเป็นครั้งแรกเรียบร้อยในวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2516 แล้ว กระบวนการเพื่อให้ได้มาซึ่งชื่อผู้ที่สมควรจะได้รับการนำเสนอเพื่อแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติจึงดำเนินการต่อมาตามขั้นตอน จนถึงวันที่ 14 ธันวาคม ปรากฏว่า สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติที่ไม่ได้ลาออกเหลืออยู่เพียง 11 คนเท่านั้น ดังนั้นในวันที่ 16 ธันวาคมปีเดียวกัน นายกรัฐมนตรี สัญญา ธรรมศักดิ์ ก็ได้ดำเนินการเพื่อออกพระราชกฤษฎีกายุบสภา โดย นายกรัฐมนตรี สัญญา ธรรมศักดิ์ เป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ ซึ่งมีเหตุผลว่า

“โดยที่ทรงพระราชดำริว่า สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติจำนวนมากได้แสดงความจำนงขอลาออกจากสมาชิกภาพ และประกอบกับสมาชิกที่เหลืออยู่มีจำนวนไม่เพียงพอที่จะเป็นองค์ประชุมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ฉะนั้นสมควรยุบสภานิติบัญญัติแห่งชาติ เพื่อจะได้แต่งตั้งสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติขึ้นใหม่ ให้เป็นการสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน”

ดังนั้น มาตรา 3 ของธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร พ.ศ. 2515 ระบุว่า

“ ให้ยุบสภานิติบัญญัติแห่งชาติ เพื่อแต่งตั้งสมาชิกตามจำนวนที่ธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักรกำหนด ประกอบเป็นสภานิติบัญญัติแห่งชาติตามธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักรอีกวาระหนึ่ง”

การยุบสภาครั้งนี้ นายกรัฐมนตรี สัญญาธรรมศักดิ์ ยุบสภาได้หรือไม่ เพราะไม่มีบัญญัติเรื่องยุบสภาไว้ในธรรมนูญปกครองราชอาณาจักรฉบับนี้เลย แต่ธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักรเป็นกติกาการปกครองชั่วคราว ที่ออกมาโดยคณะทหารที่ยึดอำนาจการปกครอง จึงไม่เคยบัญญัติอะไรไว้มากกว่าที่จำเป็น ดังจะเห็นได้ว่าไม่ได้บัญญัติเรื่องสิทธิเสรีภาพไว้ ที่ไม่บัญญัติเรื่องการยุบสภาไว้ เพราะคณะทหารเชื่อแน่ว่าสภาจะไม่ขัดแย้งกับรัฐบาลถึงขั้นที่จะต้องยุบสภาแต่อย่างใด

เมื่อไม่มีการบัญญัติไว้ในธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร ซึ่งเป็นกติกาการปกครองที่ใช้อยู่ในขณะนั้น แล้วนายกรัฐมนตรีจะอ้างกติกาใดในการเสนอออกพระราชกฤษฎีกายุบสภา เมื่ออ่านดูในพระราชกฤษฎีกายุบสภาพ.ศ.2516 ปรากฏว่าอ้างเพียงมาตรา 16 ของธรรมนูญฯ ซึ่งเป็นเรื่อง “พระราชอำนาจในการตราพระราชกฤษฎีกาโดยไม่ขัดต่อกฎหมายนั่นเอง” เท่านั้น

แต่เราก็ต้องไม่ลืมว่านายกรัฐมนตรี สัญญา ท่านเป็นนักกฎหมายสำคัญของแผ่นดินตำแหน่งสุดท้ายในวงตุลาการก่อนเกษียณอายุราชการก็คือประธานศาลฎีกา เรื่องจะทำอะไรไม่ถูกต้องตามกฎหมายจึงไม่น่าจะเป็นไปได้

ที่จริงอำนาจที่ธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักรให้ไว้ด้วยคือการทำตามประเพณีการปกครองในระบอบประชาธิปไตยของไทยดังที่ได้บัญญัติไว้ในมาตรา 22 ความว่า

“ในเมื่อไม่มีบทบัญญัติแห่งธรรมนูญการปกครองนี้บังคับแก่กรณีใด ให้วินิจฉัยกรณีนั้นไปตามประเพณีการปกครองประเทศไทยในระบอบประชาธิปไตย”

ที่ผ่านมา การปกครองระบอบประชาธิปไตยของไทยมีการยุบสภามาบ้างแล้วถึงสองครั้ง โดยครั้งแรกการยุบสภาเกิดขึ้นใน พ.ศ. 2481 ในสมัยรัฐบาลพระยาพหลพลพยุหเสนาเป็นนายกรัฐมนตรี และการยุบสภาครั้งที่สองเกิดขึ้น เมื่อ พ.ศ. 2488 ในสมัยรัฐบาลที่มีหม่อมราชวงศ์ เสนีย์ ปราโมช เป็นนายกรัฐมนตรี ด้วยเหตุนี้การยุบสภาในพ.ศ. 2516 สมัยรัฐบาลของนายกรัฐมนตรี สัญญา ธรรมศักดิ์ จึงย่อมกระทำได้ตามกติกาธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร พ.ศ. 2516

หลังจากมีสภานิติบัญญัติชุดใหม่แล้ว จึงได้ตัวประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติคนใหม่ คือหม่อมราชวงศ์ คึกฤทธิ์ ปราโมช นักการเมือง นักหนังสือพิมพ์ และนักเขียนเรืองนามของประเทศ